T.C.
D A N I Ş T A Y
İKİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/10750
Karar No : 2023/2799
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Belediye Başkanlığı - … / ...
VEKİLİ : Av…
KARŞI TARAF (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av…
İSTEMİN KONUSU : ... … İdare Mahkemesince verilen …. günlü, E:…, K:… sayılı kararın, dilekçede yazılı nedenlerle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması isteminden ibarettir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava Konusu İstem : Dava; ... ili, … ilçesi, … Mahallesi, … Caddesi üzerinde faaliyet gösteren ve işletmeciliğini davacının yaptığı … Cafe Market isimli işyerine 2559 sayılı Kanun'un 6/b maddesi uyarınca 1.175,00 TL idari para cezası verilmesine ilişkin 18/02/2015 günlü, 49 sayılı Kumluca Belediye Encümeni kararı ile işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilmesine ilişkin … günlü, … sayılı Kumluca Belediye Başkanlığı işleminin iptali istemiyle açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : ... … İdare Mahkemesinin temyize konu kararıyla; davacının işletmekte olduğu işyerinde yapılan denetim sonucu davacıya İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik hükmüne uygun olarak 15 günlük süre verilmiş ise de 25/09/2014 tarihinde Jandarma ekibi tarafından yapılan denetim sonucu düzenlenen tutanakta, işyerinde tespit edilen eksikliklerin açıkça belirtilmediği, tutanakta davacının veya mesul müdürün imzasının bulunmadığı yine 15 günlük süre geçtikten sonra yapılan ve dava konusu işleme dayanak alınan 09/02/2015 tarihli tutanakta da daha önce tespiti yapılan eksikliklerin giderilip giderilmediğine ilişkin bir tespitin bulunmadığı, sadece işletmenin kapanış saatine uymadığına ilişkin tespite yer verildiği bu tutanakta da davacı veya temsilcisinin imzasının bulunmadığı, çalışma saatlerinin yeniden belirlenmesi için davacının yaptığı başvuruyu görüşen Kumluca Belediye Encümeninin ,,, günlü, ,,, sayılı kararı ile davacıya ait işletmenin kapanış saatinin 03.00 olarak belirlendiği açık olduğundan dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlem iptal edilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, davacının "içkili kafe ve market işletmeciliği" faaliyet konulu ruhsat almasına rağmen market faaliyetinde bulunmadığı, işyerini içkili lokanta ve gazino olarak kullandığı, Jandarma tutanağında ruhsata aykırı olarak gazino faaliyetinde bulunulduğunun tespit edildiği, işyerinin kapanış saatine uymadığı, işlemin hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN CEVABI : Cevap verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : 2559 sayılı Kanun'un 6. maddesi uyarınca verilen para cezasına yapılan itiraz üzerine İdare Mahkemesince verilen karar kesin olduğundan, Mahkeme kararının bu kısmı yönünden temyiz isteminin incelenmeksizin reddi; farklı idari yaptırımlar gerektiren tespitlerin yer aldığı tutanak esas alınarak tesis edilen işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilmesine ilişkin Belediye Başkanlığı işleminde hukuka uyarlık bulunmadığından, bu kısım yönünden ise temyiz isteminin reddi ile sonucu itibarıyla hukuka uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; Danıştay (Kapatılan) Onyedinci Daire Başkanlığı tarafından, Danıştay Onuncu Dairesine anılan Daire tarafından ise, Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
... ili, … ilçesi, … Mahallesi, … Caddesi üzerinde faaliyet gösteren ve işletmeciliğini davacının yaptığı … Market isimli işyerinde, 25/09/2014 tarihinde Jandarma ekibi tarafından yapılan denetim sonucu düzenlenen tutanakta belirtilen mevzuata aykırı hususların giderilmesi için davacıya ,,,günlü, ,,, sayılı Belediye Encümeni kararı ile 15 günlük süre verilmiş, 09/02/2015 tarihinde Jandarma ekibince tutulan tutanakta işyerinin mevzuata uygun hale getirilmediği ve kapanış saatlerine uymadığının belirtilmesi üzerine, Belediye Encümeninin … günlü, … sayılı kararı ile davacıya ait işyerinin işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilmesine ve gerekli işlemlerin hemen yapılmasına, 2559 sayılı Kanun'un 6/b maddesi uyarınca 1.175,00 TL idari para cezası verilmesine karar verilmiştir.
Kumluca Belediye Başkanı tarafından imzalanan ,,, günlü, ,,, sayılı Ruhsat ve Denetim Müdürlüğü işlemi ile işyeri ile ilgili alınan encümen kararları ve yapılan tespitlerden bahsedilerek, işyerindeki eksiklik ve noksanlıkların verilen sürede giderilmemesi nedeniyle İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 13. maddesi uyarınca ruhsatın iptal edildiği belirtilmiştir.
Davacı tarafından, işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilmesine ilişkin Kumluca Belediye Başkanlığı Ruhsat ve Denetim Müdürlüğünün … günlü, … sayılı işlemi ile para cezası ile cezalandırılmasına ilişkin Belediye Encümeninin … günlü, … sayılı kararının iptali istemiyle bakılmakta olan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 15/I. maddesinde; sıhhi müesseseler ile umuma açık istirahat ve eğlence yerlerini ruhsatlandırmak ve denetlemek belediyelerin görevleri arasında sayılmıştır.
2559 sayılı Polis Vazife ve Salahiyet Kanunu'nun 6. maddesinde; 2559 sayılı Polis Vazife ve Selahiyet Kanunu'nun 6. maddesinde;
"Umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinden;
a) Faaliyetten geçici olarak men edildiği halde süresinden önce açılan,
b) Açık ve kapalı bulunacağı saatlere uymayan,
c) Bu Kanunun 12 nci maddesinde belirtilen yasaklara uymadığı tespit edilen,
d) Mevzuat hükümlerine aykırı olarak işletilen,
İş yerlerinin işletmecilerine beşyüzmilyon Türk Lirası ile birmilyar Türk Lirası arasında idarî para cezası verilir. Bu maddede öngörülen idarî para cezaları, belediye sınırları içinde belediye encümeni, belediye sınırları dışında il daimi encümeni tarafından verilir....." Bu maddede öngörülen idari para cezaları, belediye sınırları içinde belediye encümeni, belediye sınırları dışında il daimi encümeni tarafından verilir. Verilen idarî para cezalarına dair kararlar ilgililere 7201 sayılı Tebligat Kanunu hükümlerine göre tebliğ edilir. Bu cezalara karşı tebliğ tarihinden itibaren en geç yedi gün içinde yetkili idare mahkemesine itiraz edilebilir. İtiraz, idarece verilen cezanın yerine getirilmesini durdurmaz. İtiraz üzerine verilen karar kesindir..." hükmüne yer verilmiştir.
1608 sayılı Umuru Belediyeye Müteallik Ahkâmı Cezaiye Hakkında 16 Nisan 1340 Tarih ve 486 Numaralı Kanunun Bazı Maddelerini Muaddil Kanun'un 1. maddesinde; "Belediye meclis ve encümenlerinin kendilerine kanun, nizam ve talimatnamelerin verdiği vazife ve salahiyet dairesinde ittihaz ettikleri kararlara muhalif hareket edenlerle belediye kanun ve nizam ve talimatnamelerinin men veya emrettiği fiilleri işleyenlere veya yapmayanlara belediye encümenince Kabahatler Kanununun 32 nci maddesi hükmüne göre idarî para cezası ve yasaklanan faaliyetin menine karar verilir. Bu kararda ilgili kişiye bir süre de verilebilir. Belediye encümeni kararında belli bir fiilin muayyen bir süre zarfında yapılmasını da emredebilir. Emredilen fiilin ilgili kişi tarafından yapılmaması hâlinde, masrafları yüzde yirmi zammı ile birlikte tahsil edilmek üzere belediye tarafından yerine getirilir. Bu madde hükümleri ilgili kanunda ayrıca hüküm bulunmayan hâllerde uygulanır." hükmüne yer verilmiştir.
10/08/2005 günlü, 25902 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 4/g maddesinde; "Umuma açık istirahat ve eğlence yeri: Kişilerin tek tek veya toplu olarak benzeri konaklama yerleri, gazino, pavyon, meyhane, bar, birahane, içili lokanta, tavarna ve benzeri içkili yerler, sinema, kahvehane ve kırathaneler; kumar ve kazanç kastı olmamak şartıyla adı ne olursa olsun bilgi ve maharet artırıcı veya zeka geliştirici nitelikteki elektronik oyun alet ve makinelerinin, video ve televizyon oyunlarının içerisinde bulunduğu, elektronik oyun yerleri, internet salonları, lunaparklar, sirkler ve benzeri yerleri" ifade eder şeklinde tanımlanmıştır.
Yönetmeliğin "İşyeri açılması" başlıklı 6. maddesinde; "İşyeri ruhsatları yetkili idarelerin en üst amiri veya görevlendireceği yetkili tarafından bu Yönetmelikte öngörülen sürede imzalanır; ruhsat için ayrıca, meclis veya encümen tarafından bir karar alınmaz." düzenlemesi yer almaktadır.
"İşyeri açma ve çalışma ruhsatının kesinleşmesi" başlıklı 13. maddesinde; "İşyeri açma ve çalışma ruhsatı verilen işyerleri, yetkili idareler tarafından ruhsatın verildiği tarihten itibaren en geç bir ay içinde kontrol edilir. İşyerinin bu süre içinde kontrol edilmemesi halinde ruhsat kesinleşir. Kontrol görevini yerine getirmeyen yetkili idare görevlileri hakkında kanunî işlem yapılır. İşyeri açma ve çalışma ruhsatının verilmesinden sonra yapılacak denetimlerde mevzuata uygun olmayan unsurların ve noksanlıkların tespiti halinde, işyerine bu noksanlık ve hatalarını gidermesi için bir defaya mahsus olmak üzere onbeş günlük süre verilir. Verilen süre içinde tespit edilen noksanlık ve aykırılıklar giderilmediği takdirde, ruhsat iptal edilerek işyeri kapatılır. Ayrıca ilgililerin yalan, yanlış ve yanıltıcı beyanı varsa haklarında kanunî işlem yapılır." hükmü yer almaktadır.
Aynı Yönetmeliğin 37. maddesinde; "Kolluk, umuma açık istirahat ve eğlence yerlerini genel güvenlik ve asayiş yönünden denetler. Denetimler sırasında tespit edilen mevzuata aykırı hususlar, yetkili idarelere gereği yapılmak üzere bildirilir." hükmü ile 38. maddesinde; ''Lokantalara, içkili yerlere ve meskûn mahal dışında bulunan çay bahçelerine, halkın huzur ve sükûnu ile kamu istirahatı açısından sakınca bulunmaması kaydıyla yapılacak ölçüm ve kontrolü müteakip, yetkili idarelerin en üst amiri veya görevlendireceği kişinin kararıyla canlı müzik izni verilir. Canlı müzik izni ruhsata işlenmez. Ancak görevliler sorduğu zaman gösterilebilecek şekilde işyerinde bulundurulur. Canlı müzik izni verilen yerlerde, belirlenen saatler dışında ve ilgili mevzuatta belirtilen ses seviyelerinin üstünde halkın huzur ve sükûnunu bozacak şekilde yayın yapılması durumunda izin iptal edilir. Bu hususlar, canlı müzik izni verilirken işletme sorumlusuna tebliğ edilir. İşletme sorumluları, canlı olarak veya elektronik cihazlarla yapılan müzik yayınının tespit edilen saatleri aşmamasını ve gerekli ikaz levhalarının asılmasını sağlar.'' kuralına yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Davalı İdarenin, Mahkeme kararının 2559 sayılı Kanun'un 6/b maddesi uyarınca 1.175,00 TL idari para cezası verilmesine ilişkin 18/02/2015 günlü, 49 sayılı Kumluca Belediye Encümeni kararının iptaline yönelik temyiz istemi yönünden;
2559 sayılı Polis Vazife ve Salahiyet Kanunu'nun 6. maddesinde; idari para cezalarına karşı tebliğ tarihinden itibaren en geç yedi gün içerisinde yetkili idare mahkemesine itiraz edilebileceği, itirazın idarece verilen cezanın yerine getirilmesini durdurmayacağı ve itiraz üzerine idare mahkemesince verilen kararların kesin olduğu hükme bağlanmıştır.
Bu durumda, 2559 sayılı Kanun'un 6. maddesi uyarınca verilen para cezasına yapılan itiraz üzerine İdare Mahkemesince verilen karar kesin olduğundan, mahkeme kararının bu kısım yönünden temyizen incelenmesine hukuki olanak bulunmamaktadır.
Davalı İdarenin, işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilmesine ilişkin … günlü, … sayılı Kumluca Belediye Başkanlığı işleminin iptali yolunda verilen İdare Mahkemesi kararının temyiz istemi yönünden;
İdare Mahkemesince işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptaline ilişkin işlem Encümen kararı olarak belirtilmiş ise de, işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptali konusunda belediye başkanının yetkili olması ve Kumluca Belediye Başkanı tarafından imzalanan … günlü, … sayılı Ruhsat ve Denetim Müdürlüğü işlemi ile İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 13. maddesi uyarınca işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilmesi nedeniyle, işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptaline ilişkin hukuki inceleme … günlü, … sayılı Kumluca Belediye Başkanlığı işlemi esas alınarak yapılmıştır.
1608 sayılı Kanun'un 1. maddesinde, belediye encümeninin kararlarına muhalif hareket edilmesi ve Kanunun men veya emrettiği fiillerin işlenmesi durumunda, belediye encümeni tarafından yasaklanan faaliyetin menine karar verileceğinin öngörüldüğü, canlı müzik izin belgesi olmadan canlı müzik icra eden işyerleri ile ilgili olarak 1608 sayılı Kanuna göre işyerinin tamamının değil yalnızca mevzuata aykırı faaliyetin men'ine karar verileceği açıktır.
Bununla birlikte, yukarıda aktarılan Yönetmelik hükmü uyarınca, işyeri açma ve çalışma ruhsatının verilmesinden sonra yapılacak denetimlerde mevzuata uygun olmayan unsurların ve noksanlıkların tespiti halinde, işyerine bu noksanlık ve hatalarını gidermesi için bir defaya mahsus olmak üzere onbeş günlük süre verileceği, verilen süre içinde tespit edilen noksanlık ve aykırılıkların giderilmediği takdirde, ruhsatın iptal edilerek işyerinin kapatılacağı hüküm altına alınmıştır.
Davacıya ait işyerinde, jandarma ekibi tarafından 25/09/2014 tarihinde yapılan denetim üzerine tutulan tutanakta; işyerinin içerisinde canlı müzik yapılmasına rağmen canlı müzik ruhsatının olmadığı, işyerinin müzikhol şeklinde işletildiği, işyerinde masalarda müşterilerin olduğu ve alkol satışı yapıldığı, işyeri açma ve çalışma ruhsatının kafe market işletmeciliği şeklinde olmasına rağmen market işletmeciliğinin olmadığı hususları tespit edilmiş, … günlü, … sayılı Encümen Kararı ile mevcut ruhsatının amacı dışında faaliyet gösterilmesi, canlı müzik izninin bulunmaması ve tespit edilen diğer olumsuzluklakın giderilmesi için 15 günlük süre verilmiş, 09/02/2015 günlü jandarma tutanağında ise işyerinin kapanış saatine uymadığı ve masalarda müşterilerin bulunduğu belirtilmiştir.
Davacıya ait işyerinde canlı müzik yayını yapılması 1608 sayılı Kanun kapsamında yaptırım gerektiren fiillerden olup, yasaklanan faaliyetin menini gerektirmekte ve işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptalini gerektirmemektedir. İşyerinin kapanış saatine uyulmaması ise, 2559 sayılı Kanun uyarınca para cezasını gerektirmektedir. Ruhsat harici faaliyette bulunulması durumunda da işyeri açma ve çalışma ruhsatına aykırı faaliyetlerin açıkça tespit edilerek bu hususların düzeltilmesi için 15 günlük süre verilmesi, verilen süre içinde ruhsata aykırı unsurların giderilmemesi durumunda ruhsatın belediye başkanı veya görevlendirdiği kişi tarafından iptal edilmesi gerektirmektedir. Tespit edilen mevzuata aykırılığa göre yaptırımı uygulayacak makam da farklı olmaktadır.
Bu itibarla, işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptalini gerektiren aykırılığın açıkça tespit edilerek, bu aykırılığın giderilmesi için 15 günlük süre verilmesi, bu süre içinde aykırılıkların giderilmemesi durumunda işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilmesi gerekirken, farklı idari yaptırım gerektiren tespitlerin yer aldığı tutanak esas alınarak tesis edilen Kumluca Belediye Başkanlığı Ruhsat ve Denetim Müdürlüğünün 20/02/205 günlü, 663 sayılı işleminde hukuka uyarlık bulunmamakta olup, dava konusu işlemin iptaline ilişkin İdare Mahkemesi kararında sonucu itibarıyla hukuka aykırılık görülmemiştir.
Öte yandan, İdare Mahkemesi kararında davacıya ait işyerinde yapılan denetimde tutulan tutanakta, davacının veya mesul müdürün imzasının olmadığı belirtilmiş ise de yukarıda yer verilen Yönetmelik hükümlerinde, işyerinde yapılacak denetimlerde mevzuata uygun olmayan unsurların ve noksanlıkların tespiti halinde düzenlenecek tutanakta işyeri sahibinin veya yetkilisinin imzasının bulunması gerektiğine dair herhangi bir şekil şartı getirilmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. DAVALI İDARENİN ... ... İdare Mahkemesince verilen … günlü, E:…, K:… sayılı kararın; Kumluca Belediye Encümeni kararının iptaline yönelik kısmının temyiz isteminin İNCELENMEKSİZİN REDDİNE, işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilmesine ilişkin Kumluca Belediye Başkanlığı işleminin iptaline yönelik kısmı yönünden temyiz isteminin reddi ile anılan kararın yukarıda belirtilen gerekçe ile ONANMASINA,
2. Temyiz giderlerinin istemde bulunan davalı idare üzerinde bırakılmasına,
3. Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,
4. 2577 sayılı Kanun'un (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren (15) onbeş gün içinde Danıştay'da karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 23/05/2023 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.