Danıştay 2. Daire Başkanlığı 2021/10761 E. , 2022/3891 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
İKİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/10761
Karar No : 2022/3891
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : … Çarşı Mağazaları Gıda Otomotiv İnşaat Temizlik Taahhüt ve Dayanıklı Tüketim Malları San. Tic. Ltd. Şti.
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI) : … Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … İdare Mahkemesince verilen … günlü, E:…, K:… sayılı kararın, dilekçede yazılı nedenlerle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması isteminden ibarettir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava Konusu İstem : Dava; İzmir ili, Konak ilçesi, …Caddesi, No:… adresinde faaliyet gösteren işyerinin önünde bulunan tentenin 7 gün içerisinde kaldırılmasının istenmesine ilişkin İzmir Büyükşehir Belediyesi Zabıta Dairesi Başkanlığı'nın 14/07/2014 günlü işleminin iptali istemiyle açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : … İdare Mahkemesinin temyize konu kararıyla; davacıya ait iş yerinin olduğu parselin ön bahçe mesafesinin bulunmadığı, 1/1000 ölçekli plana göre sundurmanın kaldırımda kaldığı, Planlı Alanlar Tip İmar Yönetmeliği'ne göre sundurma yapılabilmesi için çekme mesafesine tecavüz etmemenin zorunlu olduğu, çekme mesafesi olmayan yerlerde ise sundurma yapılamayacağı açık olduğundan, davacı tarafından yapılan ve kamusal alana tecavüzlü olan sundurmanın 7 gün içerisinde kaldırılmasına yönelik dava konusu işlemde hukuka aykırılık görülmediği gerekçesiyle, davanın reddine hükmedilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davacı tarafından; mahkeme kararının Anayasa'nın eşitlik ilkesini düzenleyen 10. maddesine aykırı olduğu, süpermarket işletmesinin yer aldığı cadde üzerinde, kaldırımı işgal eden, etrafı saksı vb. düzenlemelerle duvar şeklinde örülen ve işletmeleri için hacim elde eden işyerlerinin bulunduğunun dosyaya sunulan 17 adet fotoğrafla tespit edildiği, kapalı alan oluşturmayan güneşten ve yağmurdan korunmak için yapılan açılır-kapanır tentenin işletmeye hacim kazandırmadığı, yayaların kaldırımda yürümesine engel teşkil etmediği, Mahkeme tarafından yargılama sırasında keşif ve bilirkişi incelemesi yaptırılmadığından bu hususların dikkate alınmadığı, eksik incelemeye dayalı olarak hüküm tesis edildiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN CEVABI : Dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu, temyiz isteminin reddi gerektiği yolundadır.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; Danıştay Sekizinci Dairesinin 19/02/2016 günlü, E:2015/5314, K:2016/1518 sayılı gönderme kararıyla Danıştay (Kapatılan) Onyedinci Dairesine, Danıştay (Kapatılan) Onyedinci Dairesi tarafından Danıştay Onuncu Dairesine, Danıştay Onuncu Dairesi tarafından ise, Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra dosyanın tekemmül ettiği anlaşıldığından davacının yürütmenin durdurulması istemi hakkında bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
Dosyanın incelenmesinden; İzmir İli, Konak İlçesi, … Caddesi, No:… adresinde, market işletmeciliği yapan ve sıhhi işyeri sınıfında faaliyet gösteren davacı şirkete ait işyerinde, marketin önüne güneşten ve yağmurdan korunma amaçlı tente ile sundurma yapıldığından bahisle kaldırılması için İzmir Büyükşehir Belediye Zabıta Yönetmeliğine uyarınca yedi gün süre verilmesine, bu süre içinde anılan sorun giderilmediği takdirde ilgili Kanuna göre işlem yapılacağına ilişkin İzmir Büyükşehir Belediye Zabıta Dairesi Başkanlığı Denetim Şube Müdürlüğünün 14/07/2014 tarihli tutanağının iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
İLGİLİ MEVZUAT :
13/07/2005 günlü, 25874 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun "Belediyenin yetkileri ve imtiyazları" başlıklı 15. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendinde, gerçek ve tüzel kişilerin faaliyetleri ile ilgili olarak kanunlarda belirtilen izin veya ruhsatı verme yetkisinin Belediyelerde olduğu belirtilmiştir.
23/07/2004 günlü, 25531 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu'nun “Büyükşehir ve ilçe belediyelerinin görev ve sorumlulukları” başlıklı 7'nci maddesinin 1. fıkrasında, ''d) Büyükşehir belediyesi tarafından yapılan veya işletilen alanlardaki işyerlerine büyükşehir belediyesinin sorumluluğunda bulunan alanlarda işletilecek yerlere ruhsat vermek ve denetlemek ... g) Büyükşehir belediyesinin yetki alanındaki mahalleleri ilçe merkezine bağlayan yollar, meydan, bulvar, cadde ve ana yolları yapmak, yaptırmak, bakım ve onarım ile bu yolların temizliği ve karla mücadele çalışmalarını yürütmek; kentsel tasarım projelerine uygun olarak bu yerlere cephesi bulanan yapılara ilişkin yükümlülükler koymak; ilan ve reklam asılacak yerleri ve bunların şekil ve ebadını belirlemek; meydan bulvar, cadde, yol ve sokak ad ve numaraları ile bunlar üzerindeki binalara numara verilmesi işlerini gerçekleştirmek", büyükşehir belediyelerinin görev, yetki ve sorumlulukları arasında sayılmış,aynı maddenin 2. fıkrasında; ''İlçe belediyelerinin görev ve yetkileri şunlardır:
a) Kanunlarla münhasıran büyükşehir belediyesine verilen görevler ile birinci fıkrada sayılanlar dışında kalan görevleri yapmak ve yetkileri kullanmak,,,
c) Sıhhî işyerlerini, 2. ve 3. sınıf gayrisıhhî müesseseleri, umuma açık istirahat ve eğlence yerlerini ruhsatlandırmak ve denetlemek" hükmüne yer verilmiştir.
Anılan Kanun'un 27. maddesinde; "Büyükşehir kapsamındaki belediyeler arasında hizmetlerin yerine getirilmesi bakımından uyum ve koordinasyon, büyükşehir belediyesi tarafından sağlanır. Büyükşehir belediyesi ile ilçe belediyeleri veya ilçe belediyelerinin kendi aralarında hizmetlerin yürütülmesiyle ilgili ihtilaf çıkması durumunda, büyükşehir belediye meclisi yönlendirici ve düzenleyici kararlar almaya yetkilidir.
Büyükşehir belediyelerinde meydan, bulvar, cadde, yol, sokak, park, spor ve kültürel tesislerin büyükşehir belediyesi ile büyükşehir kapsamındaki diğer belediyeler arasında dağılımına ilişkin esaslar büyükşehir belediye meclisi tarafından belirlenir.
Büyükşehir belediyesi mücavir alanlarının ilçe belediyeleri arasındaki bölüşümü büyükşehir belediye meclisince yapılır...." hükmü,
28. maddesinde; "Belediye Kanunu ve diğer ilgili Kanunların bu kanuna aykırı olmayan hükümleri ilgisine göre büyükşehir ve ilçe belediyeleri hakkında da uygulanır." hükmü öngörülmüştür.
3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanunun 3. maddesinde de; "İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatını vermeye aşağıdaki merciler yetkilidir: ...c) Belediye hudutları ve mücavir alan içinde kalan işyeri ve işletmelerden büyükşehir belediyesi olan yerlerde; ....cb) Sıhhi ve sair işletmeler için ise büyükşehir belediyesi içinde kalan diğer belediye başkanlıkları" hükmü yer almıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri uyarınca, büyükşehir belediyesi sınırları içerisinde kalan sıhhi işyerlerine yönelik olarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı vermeye ve söz konusu işyerlerini denetlemeye ilçe belediye başkanlıklarının yetkili olduğu kuşkusuzdur.
Uyuşmazlık konusu olayda, davacıya ait işyerinin Konak Belediye Başkanlığı sınırları içerisinde kaldığı, sıhhi bir müessese olduğu ve Konak Belediye Başkanlığı tarafından verilen işyeri açma ve çalışma ruhsatı ile çalıştırıldığı anlaşılmaktadır.
Bu durumda; büyükşehir belediyesi olan yerlerde sıhhi işletme niteliğindeki işyerine yönelik olarak 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu'nun 27. maddesine göre, Büyükşehir belediyesi ile ilçe belediyeleri veya ilçe belediyelerinin kendi aralarında hizmetlerin yürütülmesiyle ilgili ihtilaf çıkması durumunda, büyükşehir belediye meclisinin yönlendirici ve düzenleyici kararlar almaya yetkili olduğu; davaya konu marketin bulunduğu …Caddesi ile ilgili Büyükşehir Belediye Meclisince alınan bir düzenleyici işlemin de olmadığı, ilçe belediyesi sınırlarında sıhhi işyeri olarak davacıya ait işyerinin önüne yapılan sundurma-tentenin yine ilçe belediyesi tarafından tesis edilecek işlemle kaldırılmasına karar verilebileceği ve bu bağlamda, işyerinin denetim yetkisi ilçe belediyesinde olduğundan, İzmir Büyükşehir Belediyesi Zabıta görevlileri tarafından tesis edilen işlemde yetki unsuru yönünden hukuka uyarlık bulunmadığından, uyuşmazlığın esasının incelenmesi suretiyle verilen davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. DAVACININ TEMYİZ İSTEMİNİN KABULÜNE,
2. … İdare Mahkemesince verilen … günlü, E:…, K:… sayılı kararın, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun temyize konu kararın verildiği tarih itibarıyla yürürlükte olan haliyle 49. maddesinin 1/b fıkrası uyarınca BOZULMASINA,
3. Aynı Kanun maddesinin 3622 sayılı Yasa ile değişik 3. fıkrası uyarınca, yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın adı geçen İdare Mahkemesine gönderilmesine,
4. Kullanılmayan … TL yürütmeyi durdurma harcının istemi halinde davacıya iadesine,
5. 2577 sayılı Yasa'nın (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren onbeş (15) gün içinde Danıştay'da karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 28/06/2022 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.