T.C.
D A N I Ş T A Y
İKİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/10774
Karar No : 2023/2655
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : … Petrol Tur. Tes. Gıda İnş. Oto San. ve
Tic.Ltd. Şti.
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI) : … Belediye Başkanlığı / …
VEKİLİ : Av. …
MÜDAHİL (DAVALI YANINDA) : ... Taah. Petrol Ürünleri Tur. Gıda San. ve Tic.
A.Ş. Şti.
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : ... İdare Mahkemesince verilen … günlü, E:…, K:… sayılı kararın, dilekçede yazılı nedenlerle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması isteminden ibarettir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava Konusu İstem : Dava; davacı şirket tarafından, Yalova ili, … Mahallesi, … Yolu, … ada, … sayılı parselde bulunan … Petrol isimli akaryakıt istasyonunun fiili giriş çıkışının projesinden farklı olarak inşa edildiğinden bahisle bu aykırılığın giderilmesi aksi takdirde verilen akaryakıt istasyonu ruhsatının iptal edilmesi istemiyle yapılan 26/12/2013 günlü başvurunun reddine ilişkin … günlü, … sayılı işlemin iptali istemiyle açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : ... İdare Mahkemesinin temyize konu kararıyla; Mahkemenin 12/10/2015 günlü ara kararına istinaden davalı idare tarafından dosyaya sunulan bilgi ve belgelerden, uyuşmazlığa konu akaryakıt istasyonun giriş ve çıkışlarının yapı ruhsatı eki onaylı mimari projesine göre Bursa - Yalova Yolu üzerinden de verildiğinin görüldüğü, aynı ara kararına istinaden ... Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından UYAP üzerinden gönderilen bilgi ve belgelerden ise, anılan Mahkeme nezdinde davacı tarafından ... Ür. İnş. ve Tic. Ltd. Şti.'ne karşı "haksız rekabet nedeniyle tazminat" istemiyle E:… sayılı dosyaya kayıtlı olarak açılan davada mahallinde keşif ve bilirkişi incelemesi yapıldığı, sonrasında düzenlenen bilirkişi raporunda da, ... Petrol isimli akaryakıt istasyonunun mimari projesinde, istasyona giriş ve çıkışların Bursa Yolundan ve arkasındaki ... Sokak'tan gösterildiğinin belirtildiği, bu durumda; … Petrol isimli akaryakıt istasyonuna giriş ve çıkışların Bursa Yalova Yolu üzerinden yapılmasının onaylı mimari projesine uygun olduğunun anlaşıldığı, davacının, bahsi geçen şirkete ait akaryakıt istasyonunun Bursa Yalova yolu tarafındaki giriş çıkışına ilişkin aykırılığın giderilmesi aksi takdirde ruhsatının iptal edilmesi istemiyle yaptığı başvurunun giriş ve çıkışların mimari projesine uygun olduğundan bahisle reddine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle dava reddedilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından; dava konusu işleme konu akaryakıt istasyonu ruhsatını alırken inşaat projesi ve mimari çiziminde giriş çıkışların ... Sokak yolundan verilmiş olduğu, fiili durumda ise projeye dolayısıyla ruhsata aykırı olarak Tonami Kavşağı'na 50 metre mesafeden giriş-çıkış açıldığı, bu hususun Mahkemece değerlendirilmediği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN CEVABI :
… Belediye Başkanlığı Cevabı :Cevap verilmemiştir.
Davalı Yanında Müdahil Cevabı :Şirketlerince işletilen akaryakıt istasyonunun giriş-çıkışının Yalova-Bursa yolunda olduğu, işletmelerinin düzenli olarak denetlendiği, davacının temyiz istemin reddi gerektiği ileri sürülmektedir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ :Temyiz isteminin kabulü ile İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Danıştay (Kapatılan) Onyedinci Dairesi tarafından, Danıştay Başkanlık Kurulunun 01/08/2016 günlü, K:2016/32 sayılı kararı uyarınca Danıştay Onuncu Dairesine; Danıştay Onuncu Dairesi tarafından ise, Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
Davacı şirket tarafından, Yalova ili, … Mahallesi, … Yolu, … ada, … sayılı parselde bulunan … Petrol isimli akaryakıt istasyonunun fiili giriş çıkışının projesinden farklı olarak inşa edildiğinden bahisle bu aykırılığın giderilmesi aksi takdirde verilen akaryakıt istasyonu ruhsatının iptal edilmesi istemiyle yapılan 26/12/2013 günlü başvurunun reddine ilişkin … günlü, … sayılı işlemin iptali istemiyle temyizen incelenmekte olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
İLGİLİ MEVZUAT :
3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun'un 1. maddesinde; "Kanunun amacının, sanayi, tarım ve diğer işyerleri ile her türlü işletmeleri, işyeri açma ve çalışma ruhsatlarının verilmesi, işlerinin basitleştirilmesi ve kolaylaştırılması olduğu" belirtilerek, aynı Kanun'un 3. maddesinde; "İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatını vermeye yetkili olan merciler" sayılmış, aynı Kanun'un 4. maddesinde ise; "İznin verilmesi için yapılacak beyan ve incelemelerde, insan sağlığına zarar vermemek, çevre kirliliğine yol açmamak, yangın, patlama, genel güvenlik, iş güvenliği, işçi sağlığı, trafik ve karayolları, imar, kat mülkiyeti ve doğanın korunması ile ilgili düzenlemelere aykırı davranmamak şeklinde öngörülen genel kriterlere göre düzenlenecek yönetmeliğin esas alınacağı" vurgulanmıştır.
Anılan Kanun dayanak alınarak çıkarılan İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin İkinci ve Üçüncü Sınıf Gayrısıhhı Müesseseler başlıklı 23. maddesinde "İkinci ve üçüncü sınıf gayrısıhhı müessese açmak isteyen gerçek ve tüzel kişiler; işin özelliğine göre bu maddenin ikinci fıkrasında belirtilen kriterlere uygun olarak işyerini düzenledikten sonra bu Yönetmeliğin eki Örnek 2’de yer alan başvuru formunu doldurarak yetkili idareye ibraz eder. Yetkili idareler, ikinci ve üçüncü sınıf gayrisıhhî müesseseler için yapılacak beyan ve incelemelerde; insan sağlığına zarar verilmemesi, çevre kirliliğine yol açılmaması, yangın, patlama, genel güvenlik, iş güvenliği, işçi sağlığı, trafik ve karayolları, imar, kat mülkiyeti ve doğanın korunması ile ilgili düzenlemeleri esas alır." hükmüne yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Dava dosyasının incelenmesinden; Yalova ili, … Mahallesi, … Yolu üzerinde akaryakıt istasyonu ruhsatı ile faaliyette bulunan davacı şirketin, aynı yol üzerinde yine akaryakıt istasyonu ruhsatı ile faaliyette bulunan … Petrol isimli akaryakıt istasyonunun ruhsatını alırken sunduğu inşaat projesinde istasyonun giriş-çıkışının ... Sokak olarak gösterilmiş olmasına rağmen fiilen Tonami Kavşağına 50 metre mesafede olan Bursa Yoluna bakan kısmından giriş-çıkış yapıldığı ve böylece projesine aykırı davranıldığı belirterek giriş-çıkışın projedeki haline uygun olarak yapılmasının sağlanması ve ruhsata uygun hale getirilmesi aksi halde ruhsatın iptaline karar verilmesi istemiyle yaptığı başvurunun; istasyonun giriş ve çıkışlarının onaylı mimari projesine uygun olduğunun tespit edildiği belirtilerek reddi üzerine bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Uyuşmazlık konusu olayda, davacı şirket müdahil şirketin istasyon giriş-çıkışlarının haksız rekabete neden olduğu iddiasıyla … Asliye Hukuk Mahkemesi'nin E:… sayılı dosyasında görülen haksız rekabet nedeniyle tazminat davası açmış olup, söz konusu davada yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen rapor İdare Mahkemesi'nin 12/10/2015 günlü ara kararıyla istenilmiştir. Yine aynı ara kararıyla davalı idareden "davalı idare teknik personeli tarafından uyuşmazlık konusu … Petrol isimli akaryakıt istasyonunun mahalline gidilmek ve yerinde inceleme yapılmak suretiyle istasyona fiili giriş-çıkışlar ile ruhsat eki onaylı projesinde gösterilen giriş-çıkışların örtüşüp örtüşmediğinin incelenmesi ve bu durumu gösterir bir kroki hazırlanarak onaylı ve okunaklı bir örneğinin dosyaya sunulmasına " karar verilmiş, ... Asliye Hukuk Mahkemesince gönderilen bilirkişi raporu ve idarece verilen cevap hükme esas alınarak karar verilmiştir.
… Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen 03/12/2014 günlü bilirkişi raporunda; "1/500 ölçekli vaziyet planında söz konusu istasyona Bursa yolundan ve arka tarafındaki ... Sokak tarafındaki yoldan giriş olarak gösterildiği, … Petrolün ticari faaliyetinde genellikle Bursa Yolu tarafını giriş çıkış olarak kullandığının" belirtildiği, Mahkemece yapılan ara karar üzerine davalı idarece akaryakıt istasyonu mahallinde yapılan inceleme sonucunda ise; fiili giriş-çıkışlar ile ruhsat eki onaylı projesinde gösterilen giriş-çıkış yerlerinin ve sayılarının aynı olduğunun tespit edildiği belirtilmiştir.
Temyiz istemine konu İdare Mahkemesi kararında hükme esas alınan anılan bilirkişi raporu incelendiğinde; raporun, davacının dava konusu akaryakıt istasyonunun onaylı projesinde giriş çıkışların ... Sokak yolundan verilmiş olduğu, fiili durumda ise projeye dolayısıyla ruhsata aykırı olarak Tonami Kavşağı'na 50 metre mesafeden giriş-çıkış açıldığı yolundaki iddiasını karşılar nitelikte olmadığı ve bu nedenle uyuşmazlığın çözümü için yeterli tespit ve bilgi içermediği, bunun yanı sıra yukarıda aktarılan ara kararla davalı idareden teknik personelinin uyuşmazlık mahalline giderek yerinde inceleme yapmak suretiyle istasyona fiili giriş-çıkışlar ile ruhsat eki onaylı projesinde gösterilen giriş-çıkışların örtüşüp örtüşmediğinin incelenmesi ve bu durumu gösterir bir kroki hazırlanarak onaylı ve okunaklı bir örneğinin dosyaya sunulması istenilmiş ise de davalı idarenin dava konusu işlemi tesis etmesi nedeniyle bakılmakta olan davada taraf sıfatını taşımasından dolayı uyuşmazlığın çözümüne yönelik mahallinde yapılacak teknik incelemenin ara kararla davalı idareye yaptırılmasında hukuka uyarlık görülmemişir.
Bu durumda, uyuşmazlığın çözümü Mahkeme nezaretinde mahallinde yapılacak incelemeyle konusunda uzman bilirkişilerin teknik bilgisini gerektirdiğinden Mahkemece keşif ve bilirkişi incelemesi yaptırılmadan eksik incelemeye dayalı olarak verilen temyize konu kararda hukuka uyarlık bulunmamıştır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. DAVACININ TEMYİZ İSTEMİNİN KABULÜNE,
2. ... İdare Mahkemesince verilen … günlü, E:…, K:… sayılı kararın, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun temyize konu kararın verildiği tarih itibarıyla yürürlükte olan haliyle 49. maddesinin 1/b fıkrası uyarınca BOZULMASINA,
3. Aynı maddenin 3622 sayılı Yasa ile değişik 3. fıkrası uyarınca, yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın adı geçen İdare Mahkemesine gönderilmesine,
4. 2577 sayılı Yasa'nın (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren onbeş (15) gün içinde Danıştay'da karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 17/05/2023 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.