Danıştay 7. Daire Başkanlığı 2021/1079 E. , 2022/1549 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
YEDİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/1079
Karar No : 2022/1549
TEMYİZ EDENLER : 1- (DAVACI) …
VEKİLİ: Av. …
2- (DAVALI) … Bakanlığı adına
… Gümrük Müdürlüğü
VEKİLİ: Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı adına 2016 yılında tescilli muhtelif tarih ve sayılı 5 adet serbest dolaşıma giriş beyannamesi muhteviyatı kurutulmuş kivi olarak beyan ve ithal edilen eşyanın, taze kivi olduğu ve gözetim uygulamasına tabi olduğundan bahisle ek olarak tahakkuk ettirilen gümrük ve katma değer vergileri ile 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 235. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendi uyarınca karara bağlanan para cezası ve aynı maddenin 4. fıkrası uyarınca alınan mülkiyetin kamuya geçirilmesi kararına vaki itirazların reddine dair işlemlerin iptali istemiyle dava açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: …. Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla, her ne kadar davalı idarece gözetim belgesi, yeterlilik belgesi olarak nitelendirilse de, gözetim belgesi, 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 235. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendinde düzenlenen belgelerden sayılamayacağından para cezası ve mülkiyetin kamuya geçirilmesi kararlarında hukuka uyarlık bulunmadığı; ek tahakkukun, gözetim kıymetine isabet eden kısım yönünden, gözetim kıymetinin 4458 sayılı Gümrük Kanunu hükümlerine göre belirlenmiş gerçek satış bedeli olmadığı, bu kıymetin ithalata konu edilen eşyaya ait gümrük vergilerinin hesaplanmasında esas alınamayacağı, bu nedenle ek tahakkukun gözetim kıymetine isabet eden kısmında hukuka uyarlık; vergi oranı farkından kaynaklanan kısım yönünden ise, 03/03/2016 tarihli X-Ray tarama raporunda, tırların X-Ray görüntülerinin daha önce taranan "taze kivi" görüntüleri ile kıyaslanması sonucu, yuvarlak sebze ve meyvelere benzeyen görüntü olması nedeniyle taze-yaş kivi olabileceğinin belirtildiği, 28/03/2016 tarihli araştırma ve evrak inceleme tutanağında, bitki sağlığı kontrolünün yapıldığı ve bu hususun eşyanın taze kivi pozisyonunda yer alması halinde olabileceği, dolayısıyla bitki sağlığı kontrolünün yapılmasını gerektirmeyen bir eşya için bu işlemin yapılmayacağı, İlçe Gıda Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü ithalat uygunluk belgelerinde eşyanın "kurutulmuş kivi" olarak gözüktüğü, ancak söz konusu uygunluk belgelerinde tahrifat yapıldığı, kırmızı hat (fiziki muayene) kriterlerine göre muayene edilen ithalat beyannamesinde taze-yaş kivi cinsi eşyanın, kuru/kurutulmuş diğer meyveler olarak gösterilmek suretiyle vergi kaybına neden olunduğu tespit edildiğinden, işlemin vergi oranı farkına isabet eden kısmında hukuka aykırılık görülmediği gerekçesiyle, para cezası, mülkiyetin kamuya geçirilmesi ve ek tahakkukun gözetim kıymetine isabet eden kısmı yönünden işlemin iptaline, tahakkukun gözetimi aşan miktarı yönünden ise davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurularına konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ve taraflarca ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurularının reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI : Davacı tarafından, raporun tebliğ edilmemesinin savunma hakkını kısıtladığı, ithal edilen eşya için numune alınmadan sonradan işlem tesis edilmesinin hukuka aykırı olduğu; davalı idarece, gözetim belgesi ibraz edilmediğinden tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.
TARAFLARIN SAVUNMALARI : Taraflarca savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'ÜN DÜŞÜNCESİ : Temyiz istemlerinin reddi ile usul ve yasaya uygun olan kararın onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge İdare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçelerde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz istemlerinin reddine,
2…. Bölge İdare Mahkemesi Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının ONANMASINA,
3. Hüküm altına alınan tutar üzerinden binde 9,10 oranında ve … TL'den az olmamak üzere hesaplanacak nispi karar harcından, Dairece karara bağlanan harcın mahsubundan sonra, kalan harç tutarının temyiz eden davacıdan alınmasına,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu kararın taraflara tebliği ve bir örneğinin de Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın ilk derece Mahkemesine gönderilmesine, 11/04/2022 tarihinde kesin olarak oyçokluğuyla karar verildi.
(X) KARŞI OY:
4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 4. maddesi, gümrük idareleri ile muhatap olan kişilerin, bu kanun ve kanuna dayanılarak çıkarılan tüzük, yönetmelik ve kararnamelerde yazılı hükümlere göre yapacağı gözetim ve kontrollere tabi olmak..... kanun, tüzük, kararname ve yönetmelik hükümlerine uymak, gümrük idarelerinin gerek bu kanunda gerek diğer kanun, tüzük, kararname ve yönetmelik hükümlerinin zorunlu kıldığı her tür işlemleri yerine getirmekle sorumlu oldukları; 235. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendi ise ithali lisansa, şarta, izne, kısıntıya ve belli kuruluşların vereceği uygunluk ve yeterlilik belgesine tabi olduğu halde uygunluk ve yeterlik belgesine tabi değilmiş veya belge alınmış gibi beyan edildiğinin tespit edilmesi halinde eşyanın gümrük vergilerinin yanı sıra eşyanın gümrüklenmiş değerinin 2 katı para cezası verileceği düzenlemelerine haizdir.
Gözetim belgesi, ortak ticaret politikası araçlarına uyum kapsamında, AB'nin Konsey Yönetmelikleri ve Dünya Ticaret Örgütü'nün Koruma Tedbirleri Anlaşması ile belirli üçüncü ülkeler meşeli ürünlerin ithali için zorunlu olan ve bir malın ithal eğiliminin yakından izlenmesi, bu eğilimin yerli üreticiler üzerinde zarar tehditi oluşturup oluşturmadığı noktasındaki tespitler için gerekli olan, ithalattan önce Dış Ticaret Müşteşarlığı'na yapılacak başvuruyla alınması gereken bir belge olarak tanımlanmıştır.
4458 sayılı Kanun'un 235. maddesinin 1 fıkrasının (c) bendinde, beyanname muhteviyatı eşyanın ithalinde aranacak lisans, şart, izin, kısıntı ve uygunluk ile yeterlilik belgeleri ismen belirtilmediği gibi bu belgelerin tahdidi olarak da sayılmadığı, bu durumda anılan Kanun'un 4. maddesine göre sorumluluğu bulunan davacının, yasal mevzuata uygun olarak düzenlenen ve resmi gazetede yayınlanan tebliğ ile ithali "gözetim belgesi"ne tabi olan eşyanın, yurt dışı gider olarak matrah artırmak suretiyle belge almaksızın ithalini gerçekleştirdiği olayda, gözetim belgesinin, tanımından da anlaşıldığı üzere anılan hükümde belirtilen belgeler kapsamında bulunması nedeniyle, davacının, ithali belli kuruluşların vereceği uygunluk ve kısıntıya tabi değilmiş gibi beyan ettiği açık olmakla, kanunen aranan cezalandırma şartlarının gerçekleştiği anlaşıldığından aksi yönde verilen hukuka aykırı Kararın bozulması gerektiği oyu ile Dairemiz kararının bu kısmına katılmıyorum.