T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2021/10821
Karar No : 2021/14385
YETKİLİ YARGI YERİNİN BELİRLENMESİ KARARI
… vekili Av. … tarafından, … tarih ve … belge numarası ile Taşınır Kültür ve Tabiat Varlıkları koleksiyon izin belgesine sahip olan davacı tarafından, 2863 sayılı Kanuna ve ilgili yönetmeliğe muhalefetten dolayı koleksiyon izin belgesinin iptal edilmesi işlemine karşı açılan davada Ankara Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesinin E…., K…. sayılı nihai kararıyla ret kararı verilmesi sonrasında 15/01/2019 tarihinde müzeye teslimini gerçekleştirdiği doküman ve eserlerin bedel iadelerinin hesaplanarak tarafına ödenmesi, ödeme yapılmayacaksa eserlerin tarafına iadesi, mümkün değilse gerekçesinin 7 gün içinde bildirilmesi talebiyle 17/03/2021 tarihinde Tokat Valiliği İl Kültür ve Turizm Müdürlüğüne yapılan başvurunun reddine ilişkin … tarih ve E. … sayılı işlemin iptali ile 15/01/2019 tarihinde emanete alınan eserler ile kayıt hazırlığında olup kaydedilemeyen müzeye emanet bırakılan tüm eserlerine karşılık fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 10.000,00-TL'nin emanet alınma tarihi olan 15/01/2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte ödenmesi istemiyle … Bakanlığına karşı açılan davada; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 32. maddesi uyarınca uyuşmazlığın görüm ve çözümünde dava konusu idari işlemi tesis eden idarenin bulunduğu yerin idari yargı yetkisi bakımından bağlı olduğu Tokat İdare Mahkemesinin yetkili olduğuna ilişkin Ankara ... İdare Mahkemesinin … tarihli ve E:…, K:… sayılı kararı ile; aynı Kanunun 36. maddesi uyarınca uyuşmazlığın görüm ve çözümünde zararı doğuran idari uyuşmazlığı çözümlemeye yetkili idare Mahkemesi olan Ankara İdare Mahkemesinin yetkili olduğundan bahisle davanın yetki yönünden reddine, yetkili yargı yerinin belirlenmesi için dosyanın Danıştaya gönderilmesine ilişkin Tokat İdare Mahkemesinin … tarihli ve E:…, K:… sayılı kararı üzerine ortaya çıkan yetki uyuşmazlığında, 2577 sayılı Kanunun 43. maddesi uyarınca dava dosyası incelenerek işin gereği görüşüldü:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun "İdari davalarda genel yetki" başlıklı 32. maddesinin birinci fıkrasında "Göreve ilişkin hükümler saklı kalmak şartıyla bu Kanunda veya özel kanunlarda yetkili idare mahkemesinin gösterilmemiş olması halinde, yetkili idare mahkemesi, dava konusu olan idari işlemi veya idari sözleşmeyi yapan idari merciin bulunduğu yerdeki idare mahkemesidir."; aynı Kanunun 36. maddesinde ise, "İdari sözleşmelerden doğanlar dışında kalan tam yargı davalarında yetkili Mahkeme, sırasıyla: a) Zararı doğuran idari uyuşmazlığı çözümlemeye yetkili, b) Zarar, bayındırlık ve ulaştırma gibi bir hizmetten veya idarenin herhangi bir eyleminden doğmuş ise, hizmetin görüldüğü veya eylemin yapıldığı yer, c) Diğer hallerde davacının ikametgahının bulunduğu yer idare mahkemesidir." hükmü bulunmaktadır.
Anılan Kanunun "Görevsizlik ve yetkisizlik hallerinde yapılacak işlem" başlıklı 43. maddesinde ise, "1. İdare ve vergi mahkemeleri, idari yargının görev alanına giren bir davada görevsizlik veya yetkisizlik sebebiyle davanın reddine karar verirlerse dosyayı Danıştaya veya görevli ve yetkili idare veya vergi mahkemesine gönderirler.
a) Görevsizlik sebebiyle gönderilen dosyalarda Danıştay, davayı görevi içinde görmezse dosyanın yetkili ve görevli mahkemeye gönderilmesine karar verir.
b) Görevsizlik veya yetkisizlik sebebiyle dosyanın gönderildiği mahkeme kendisini görevsiz veya yetkisiz gördüğu takdirde, söz konusu mahkeme ile ilk görevsizlik veya yetkisizlik kararını veren mahkeme aynı bölge idare mahkemesinin yargı çevresinde ise, uyuşmazlık bölge idare mahkemesince, aksi halde Danıştayca çözümlenir.
2. Görev ve yetki uyuşmazlıklarında Danıştay ve bölge idare mahkemesince verilen kararlar ilgili mahkemelere bildirilir ve bu husus taraflara tebliğ olunur.
3. Danıştay ve bölge idare mahkemesince görev ve yetki uyuşmazlıkları ile ilgili olarak verilen kararlar kesindir.
4. Bu madde hükümleri gereğince verilen kararlar ile görevli ve yetkili kılınan mahkemeye yeniden dava açılması halinde harç alınmaz." hükmü yer almaktadır.
Dosyanın incelenmesinden; … tarih ve … belge numarası ile Taşınır Kültür ve Tabiat Varlıkları koleksiyon izin belgesine sahip olan davacı tarafından, 2863 sayılı Kanuna ve ilgili yönetmeliğe muhalefetten dolayı koleksiyon izin belgesinin iptal edilmesi işlemine karşı açılan davada Ankara Bölge İdare Mahkemesi 6.İdari Dava Dairesinin E.2020/578, K.2021/167 sayılı nihai kararıyla ret kararı verilmesi sonrasında 15/01/2019 tarihinde müzeye teslimini gerçekleştirdiği doküman ve eserlerin bedel iadelerinin hesaplanarak tarafına ödenmesi, ödeme yapılmayacaksa eserlerin tarafına iadesi, mümkün değilse gerekçesinin 7 gün içinde bildirilmesi talebiyle 17/03/2021 tarihinde ... Valiliği İl Kültür ve Turizm Müdürlüğüne yapılan başvurunun reddine ilişkin … tarih ve E. … sayılı işlemin iptali ile 15/01/2019 tarihinde emanete alınan eserler ile kayıt hazırlığında olup kaydedilemeyen müzeye emanet bırakılan tüm eserlerine karşılık fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 10.000,00-TL'nin 15/01/2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte ödenmesi istemiyle, bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Uyuşmazlığın; müzeye teslim edilen eserlerin bedelinin ödenmesi istemiyle ... Valiliği İl Kültür ve Turizm Müdürlüğüne yapılan başvurunun reddedilmesi neticesinde, anılan müdürlüğün ret işleminin iptali ile buna dayalı olarak eserlerin ödenmeyen bedeline karşılık tazminat isteminden kaynaklandığı, tazminata konu meydana geldiği ileri sürülen zararın ise; koleksiyon izin belgesinin iptal edilmesi işlemine karşı açılan davada verilen kararın idarece uygulanmasından değil, eserlerin karşılığında talep edilen bedelin idarece ödenmemesi işleminden kaynaklandığı anlaşılmaktadır.
Bu durumda, davanın görüm ve çözümünde, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun "İdari davalarda genel yetki" başlıklı 32. maddesinin birinci fıkrası uyarınca, işlemi tesis eden idarenin bulunduğu yer olan Tokat ilinin idari yargı yetkisi bakımından bağlı olduğu Tokat İdare Mahkemesinin yetkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, dava konusu uyuşmazlığın görüm ve çözümünde Tokat İdare Mahkemesinin yetkili olduğuna, dava dosyasının Tokat İdare Mahkemesine gönderilmesine, kararın Ankara 13. İdare Mahkemesine ve davanın taraflarına bildirilmesine, 23/12/2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.