T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2021/11126
Karar No : 2022/7019
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : … Derneği
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI) : … Bakanlığı - ANKARA
VEKİLİ : …, Hukuk Müşaviri
MÜDAHİL (DAVALI YANINDA) : 1- … İzafen ... Bölge Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. …
2- … İşl. Tic. Ltd. Şti.
İSTEMİN ÖZETİ : İstanbul İli Fatih İlçesi, … Mahallesi, … ada, …, …, …, …, … sayılı parseller ile … ada …, …, … sayılı parseller ve Kadastral Boşluk - Yol alanında kalan … Camii'nin 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu'nun 6. maddesindeki özellikleri taşıması nedeniyle korunması gerekli taşınmaz kültür varlığı olarak tescil edilmesine dair İstanbul IV Numaralı Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu'nun … tarih ve … sayılı kararının; Vakıflar Genel Müdürlüğü'nün yaptığı itiraz üzerine … Camii'nin ihyasının farklı yerde mümkün olmadığı ve camiinin cephesine ait herhangi bir görsel veri bulunmadığından bahisle iptaliyle anılan taşınmazın tescil kaydının kaldırılmasına ilişkin … tarih ve … sayılı Kültür Varlıklarını Koruma Yüksek Kurulu kararının iptali istemiyle açılan davada, dava konusu işlemin iptali yolundaki ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun kabulüne, İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına davanın reddine dair … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararın, usul ve hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek bozulması istenilmektedir.
SAVUNMALARIN ÖZETİ: Temyiz edilen kararda bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, usul ve kanuna uygun olan kararın onanması gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairelerince verilen kararların temyiz yolu ile incelenerek bozulabilmeleri 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinde belirtilen nedenlerden birinin bulunması halinde mümkündür.
… Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen … tarihli, E:…, K:… sayılı karar ve dayandığı gerekçe hukuk ve usule uygun olup bozulmasını gerektirecek bir sebep bulunmadığından, anılan kararın ONANMASINA, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın kararı veren ilk derece Mahkemesine gönderilmesine 14/06/2022 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.
KARŞI OY (X):
Dava, davacı dernek tarafından; İstanbul İli Fatih İlçesi, … Mahallesi, … ada, …, …, …, …, … sayılı parseller ile … ada …, …, … sayılı parseller ve Kadastral Boşluk - Yol alanında kalan … Camii'nin 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu'nun 6. maddesindeki özellikleri taşıması nedeniyle korunması gerekli taşınmaz kültür varlığı olarak tescil edilmesine dair İstanbul IV Numaralı Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu'nun … tarih ve … sayılı kararının, Vakıflar Genel Müdürlüğü'nün yaptığı itiraz üzerine … Camii'nin ihyasının farklı yerde mümkün olmadığı ve camiinin cephesine ait herhangi bir görsel veri bulunmadığından bahisle iptaliyle anılan taşınmazın tescil kaydının kaldırılmasına ilişkin … tarih ve … sayılı Kültür Varlıklarını Koruma Yüksek Kurulu kararının iptali istemiyle açılmıştır.
Uyuşmazlığın çözümü için Mahkemesince yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi neticesinde oluşturulan Bilirkişi raporunda; özetle; 2863 sayılı Kanun ve Kültür Varlıklarını Koruma Yüksek Kurulu’nun İdare Mahkemesi kararında yer verilen; Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Yüksek Kurulunun … günlü … sayılı ve … günlü … nolu İlke Kararları çerçevesinde … ada, …, …, …, …, … sayılı parselde korunması gerekli taşınmaz kültür varlığı olarak tescil edilmesi mümkün olduğu, bu alanın haricindeki … ada …, …, … sayılı parsellerde veya … Camiinin, bulunduğu yakın çevresinde (özel mülkiyete ait olduğu ve diğer alanın kadastral Boşluk-Yol Alanında kalmasından dolayı) Caminin yapılması mümkün görünmediği; fakat … ada, …, …, …, …, … sayılı parsellerde ihyası fiziken mümkün olduğu, 17. yüzyıl ile 1937 yılları arasında ayakta olduğu bilinen … Caminin, … ada, …, …, …, …, … sayılı parseller ve çevresinde ihya edilmesi, herhangi bir özgün niteliğe sahip yapıya zarar vermeyeceği, yapılan araştırmalar neticesinde elde edilen tarihsel yazılı-görsel verilerin ihya için yeterli olduğu, … Camii’nin konumu, plan özellikleri, malzeme, inşa tekniği, cephe özellikleri ve minaresinin durumu hakkında yeterli bilgi bulunduğu, tarihi … Caminin eldeki mevcut belgelerden … ada, …, …, …, …, … sayılı parsellerde ilgili kuruldan onaylatılacak projeler doğrultusunda gerçekleştirilecek teknik süreç çerçevesinde ihyasının mümkün olduğu görüş ve kanaatine yer verildiğinden, aksi yönde tesis edilen dava konusu Kültür Varlıklarını Koruma Yüksek Kurulu'nun … tarih ve … sayılı kararında hukuka uygunluk bulunmadığı, dava konusu işlemin iptali yolunda verilen İdare Mahkemesi kararının, davalı idare tarafından yapılan istinaf başvurusu neticesinde kaldırılarak, davanın reddi yolunda verilen İdari Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği oyuyla aksi yöndeki Dairemiz kararına katılmıyorum.