Danıştay 2. Daire Başkanlığı 2021/11158 E. , 2021/4133 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
İKİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/11158
Karar No : 2021/4133
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ...Belediye Başkanlığı
VEKİLLERİ : Av. ..., Av. ..., Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ...
İSTEMİN KONUSU : .... İdare Mahkemesince verilen ...günlü, E:..., K:...sayılı kararın, iptale ilişkin kısımlarının, dilekçede yazılı nedenlerle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava Konusu İstem : Dava, Eskişehir ili, Tepebaşı ilçesi, ...Mahallesi, ...Caddesi, No:...adresinde faaliyet gösteren işyerinin (... Restaurant) sahibi olan davacı tarafından, konsomatris çalıştırdığı gerekçesiyle, 2559 sayılı Kanun'un 6. maddesi uyarınca 7 gün ticaret ve sanat icrasından men'ine, 2.482,00 TL idari para cezası verilmesine ve izinsiz canlı müzik yayını yapıldığı gerekçesiyle 1608 sayılı Kanunun 1. maddesi ve 5326 sayılı Kanun'un 32. maddesi uyarınca 220,00 TL idari para cezası verilmesine ve canlı müzik izin belgesi olmadan müzik yayını yapmaması konusunda uyarılmasına ilişkin ...günlü, ...sayılı Encümen kararının iptali istemiyle açılmıştır.
İlk Derece Mahkeme Kararının Özeti: .... İdare Mahkemesinin ...günlü, E:..., K:...sayılı kararıyla; Konsomatris çalıştırdığı gerekçesiyle, 7 gün ticaret ve sanat icrasından men'ine ilişkin işlem yönünden; ilçe emniyet müdürlüğü personelince anılan işyerinde konsomatris çalıştırıldığının tespit edildiği ve işyeri yetkilisince de bu tutanakların imzalandığı, işyerinde bu fiilin işlendiği hususunun sübuta erdiği, konsomatris çalıştırılmasının 2559 sayılı Kanunun 8. maddesinde tahdidi olarak sayılan ve işyerinin geçici olarak faaliyetten men'ine karar verilebilecek hâller arasında bulunmadığından, aynı maddenin (d) bendinde belirtilen "Mevzuat hükümlerine aykırı olarak işletilen" işyeri kapsamında değerlendirilmesi gerektiği, dolayısıyla sadece idari para cezası yaptırımı uygulanabileceğinin kabulü gerektiği, bu halde ilgili işletmeye idari para cezası yaptırımının uygulanmasının mümkün olduğu ancak işyerinin geçici süre ile faaliyetten men edilmesinin mümkün olmadığı; diğer taraftan, İşyerinde canlı müzik izin belgesi olmadan canlı müzik yayını yaptığı gerekçesiyle, 1608 sayılı Kanun'un 1. maddesi ile 5326 sayılı Kanun'un 32. maddesi uyarınca 220,00 TL idari para cezası verilmesine ilişkin işlem yönünden; dava konusu işlemin dayanağı olan 1608 sayılı Kanun'un hükmü ile 2559 sayılı Kanun'un 6. maddesi birlikte değerlendirildiğinde; umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinde yapılacak denetimlere ilişkin usul ve esaslar ile bu yerlerde tespit olunacak hukuka aykırılık hallerinde hangi yaptırımların uygulanacağı hususunun 2559 sayılı Kanun'da açıkça düzenlenmiş olduğu, bu gibi yerlerde 1608 sayılı Kanun hükümlerinin uygulanma kabiliyeti bulunmadığı, davacının Canlı Müzik Çalışma İzin Belgesinin sunulmadığı, işyerinin çalışma ve faaliyet konusunun ruhsatında yer alan "konu" ile sınırlı olduğundan, ruhsat haricindeki konularda faaliyet göstermesinin ancak bu konuda alınacak yeni bir ruhsatla mümkün olup, ruhsatta yer almayan konularda faaliyette bulunulması halinde ise, 2559 sayılı Kanun'un 6. maddesi kapsamında işlem tesis edilmesi gerekirken, 1608 sayılı Kanun uyarınca tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı; Konsomatris çalıştırdığı gerekçesiyle, 2559 sayılı Kanunun 6. maddesi uyarınca 2.482,00 TL idari para cezası verilmesine ilişkin işlem yönünden ise; konsomatrislerin sadece pavyon ruhsatlı yerlerde çalışabileceği, içkili lokanta ruhsatlı işyerinde konsomatris çalıştırılamayacağı, aksi halde 2559 sayılı Kanunun 6. maddesinin (d) bendinde belirtilen "Mevzuat hükümlerine aykırı olarak işletilen" işyeri kapsamında idari para cezası verileceği, bu durumda; içkili lokanta faaliyet alanında ruhsatı bulunan davacıya ait işyerinde konsomatris çalıştırılmasının mevzuata aykırı olduğu, 2559 sayılı Kanunun 6. maddesi uyarınca idari para cezası verilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçeleriyle, dava konusu Encümen kararının, konsomatris çalıştırıldığından bahisle işyerinin 7 gün ticaret ve sanat icrasından men'ine ilişkin kısmı ile izinsiz canlı müzik yayını yapıldığı gerekçesiyle 220,00 TL idari para cezası verilmesine ilişkin kısmının iptaline, konsomatris çalıştırdığı gerekçesiyle 2.482,00 TL idari para cezası verilmesine ilişkin kısmı yönünden ise davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından usul ve yasaya uygun işlem tesis edildiği, idari para cezasına Sulh Ceza Mahkemesinde itiraz edilebileceği, Mahkeme kararının iptale ilişkin kısmının bozulması gerektiği ileri sürülmüştür.
KARŞI TARAFIN CEVABI : Cevap verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Danıştay Onuncu Dairesi tarafından, Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
Uyuşmazlıkta; lokanta faaliyet konulu işyerinde konsomatris çalıştırdığı gerekçesiyle, 2559 sayılı Kanun'un 6. maddesi uyarınca 7 gün ticaret ve sanat icrasından men'ine, 2.482,00 TL idari para cezası verilmesine ve izinsiz canlı müzik yayını yapıldığı gerekçesiyle 1608 sayılı Kanun'un 1. maddesi ve 5326 sayılı Kanun'un 32. maddesi uyarınca 220,00 TL idari para cezası verilmesine ilişkin ...günlü, ...sayılı Encümen kararının iptali istenilmiş, davalı idarece, İdare Mahkemesi kararının iptale ilişkin kısmı temyiz edilmiştir.
I- Davalı idarenin temyiz isteminin, dava konusu Belediye Encümen kararının, 2559 sayılı Kanunun 6. maddesi uyarınca 7 gün ticaret ve sanat icrasından men'ine ilişkin kısmının iptali yönünden incelenmesinden;
İdare ve Vergi Mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen kararın anılan kısmı usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bu kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
II- Davalı idarenin temyiz isteminin dava konusu işlemin izinsiz canlı müzik yayını yapıldığı gerekçesiyle 1608 sayılı Kanun'un 1. maddesi ve 5326 sayılı Kanun'un 32. maddesi uyarınca 220,00 TL idari para cezası verilmesine ilişkin kısmının iptali yönünden incelenmesinden;
İLGİLİ MEVZUAT
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun “Dilekçeler Üzerinde İlk İnceleme” başlıklı 14. maddesinde, "dava dilekçelerinin maddenin 3. fıkrasında belirtilen hususlar bakımından sırasıyla inceleneceği" belirtilmiş; adı geçen Kanun'un “İlk İnceleme Üzerine Verilecek Karar” başlıklı 15. maddesinin 1/a bendinde ise, "ilk incelemede 14. maddenin 3/a bendinde belirtilen görev hususuna aykırılık görülmesi halinde adli (...) yargının görevli olduğu konularda açılan davaların reddine karar verileceği" hükmüne yer verilmiştir.
1608 sayılı Umuru Belediyeye Müteallik Ahkâmı Cezaiye Hakkında 16 Nisan 1340 Tarih ve 486 Numaralı Kanunun Bazı Maddelerini Muaddil Kanun'un 1. maddesinde, "Belediye meclis ve encümenlerinin kendilerine kanun, nizam ve talimatnamelerin verdiği vazife ve salahiyet dairesinde ittihaz ettikleri kararlara muhalif hareket edenlerle belediye kanun ve nizam ve talimatnamelerinin men veya emrettiği fiilleri işleyenlere veya yapmayanlara belediye encümenince Kabahatler Kanununun 32. maddesi hükmüne göre idari para cezası ve yasaklanan faaliyetin menine karar verilir. Bu kararda ilgili kişiye bir süre de verilebilir." hükmüne yer verilmiştir.
5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun “Genel kanun niteliği” başlıklı 3. maddesinde, "Bu Kanunun; a) İdarî yaptırım kararlarına karşı kanun yoluna ilişkin hükümleri, diğer kanunlarda aksine hüküm bulunmaması halinde, ... uygulanır." hükmüne; "Yaptırım türleri" başlıklı 16. maddesinde; "Kabahatler karşılığında uygulanacak olan idari yaptırımlar, idari para cezası ve idari tedbirlerden ibarettir. İdari tedbirler, mülkiyetin kamuya geçirilmesi ve ilgili kanunlarda yer alan diğer tedbirlerdir." düzenlemesine; anılan Kanun'un “Başvuru yolu” başlıklı 27/1. maddesinde de, "İdari para cezası ve mülkiyetin kamuya geçirilmesine ilişkin idari yaptırım kararına karşı, kararın tebliği veya tefhimi tarihinden itibaren en geç onbeş gün içinde, sulh ceza mahkemesine başvurulabilir" hükmüne yer verilmiştir.
1608 sayılı Yasa’nın mevcut halinde idari yaptırım kararlarına karşı kanun yoluna ilişkin bir düzenleme yer almamaktadır.
HUKUKİ DEĞERLEMDİRME :
Uyuşmazlığın; Belediye Encümeni kararının, izinsiz canlı müzik yayını yapıldığından bahisle 1608 sayılı Kanunun 1. maddesi ve 5326 sayılı Kanun'un 32. maddesi uyarınca 220,00 TL idari para cezası verilmesine ilişkin kısmının 5326 sayılı Kanun'un 16. maddesinde belirtilen idari yaptırım niteliğinde bir işlem olduğu, 1608 sayılı Kanun'unda ise idari yaptırımlara karşı itiraz konusunda görevli Mahkemenin gösterilmediği, Kabahatler Kanunu'nun 5560 sayılı Kanunla değişik 3. maddesinde belirtildiği üzere idari yaptırım kararlarına karşı kanun yoluna ilişkin hükümlerin, diğer kanunlarda aksine bir hüküm bulunmaması halinde uygulanacağının açıkça belirtilmiş olması karşısında, uyuşmazlığın 5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun 3. ve 27/1. maddeleri gereği adli yargı bünyesinde bulunan Sulh Ceza Hâkimliğince çözümlenmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.
Nitekim, Uyuşmazlık Mahkemesinin istikrar kazanmış ...günlü, E:..., K:...sayılı ve ...günlü, E:..., K:...sayılı kararları da bu tür uyuşmazlıklarda adli yargının görevli olduğu yönündedir.
Öte yandan; dava konusu işlemle, izinsiz canlı müzik yayını yapıldığından bahisle uygulanan idari yaptırımın yanısıra, başka yaptırımlar da uygulanmış ise de farklı eylemlerden kaynaklanan yaptırımlarda 5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun 27/8. maddesinin uygulanma imkanı bulunmamaktadır.
Bu durumda, İdare Mahkemesince, dava konusu işlemin izinsiz canlı müzik yayını yapıldığı gerekçesiyle 1608 sayılı Kanun'un 1. maddesi uyarınca 220,00 TL idari para cezası verilmesine ilişkin kısmı yönünden işin esasına girilerek bir karar verilmesinde usul hükümlerine uygunluk bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. DAVALI İDARENİN TEMYİZ İSTEMİNİN KISMEN KABULÜNE, KISMEN REDDİNE;
2. .... İdare Mahkemesinin ...günlü, E:..., K:...sayılı kararının temyize konu dava konusu işlemin 2559 sayılı Kanun'un 6. maddesi uyarınca 7 gün ticaret ve sanat icrasından men'ine ilişkin kısmı yönünden iptaline ilişkin kısmının ONANMASINA,
3. Anılan kararın, dava konusu işlemin 1608 sayılı Kanun'un 1. maddesi uyarınca ...TL idari para cezası verilmesine dair kısmı yönünden iptaline ilişkin kısmının, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun temyize konu kararın verildiği tarih itibarıyla yürürlükte olan haliyle 49. maddesinin 1/a fıkrası uyarınca BOZULMASINA,
4. Aynı maddenin 3622 sayılı Yasa ile değişik 3. fıkrası gereğince, bozulan kısım hakkında yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın adı geçen .... İdare Mahkemesine gönderilmesine,
5. 2577 sayılı Kanun'un (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren onbeş gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 11/11/2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.