T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2021/11197
Karar No : 2024/2704
TEMYİZ EDENLER : I- DAVACI…
VEKİLİ : Av. …
II- DAVALI
… Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF : I- DAVALI
… Büyükşehir Belediye Başkanlığı
II- DAVACI
…
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının taraflarda aleyhe olan kısımlarının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: İstanbul İli, Silivri İlçesi, ... Köyü mevkii, ... parsel sayılı taşınmazı kapsayan alanda İstanbul Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve ... sayılı kararı ile uygun bulunarak 17/10/2017 tarihinde onaylanan ve 22/01/2018-20/02/2018 tarihleri arasında askıya çıkarılan Silivri Merkez Sahil Bölgesi 1/5000 ölçekli revizyon nazım imar planının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:…, sayılı kararda; dosyadaki bilgi ve belgeler ile yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen raporun birlikte değerlendirilmesinden, parselin yeşil alan olarak belirlenen kısmının donatı miktarını ve kentsel yaşam kalitesinin arttırıcı, ulaşım ihtiyacını ve yoğunluğu azaltıcı nitelikte olduğu, planların kademeli birlikteliği ilkesinin sağlandığı, anılan fonksiyonun şehircilik ilkelerine ve planlama esaslarına uygun olduğu, 12 metrelik yol alanı yönünden bilirkişi raporunda bölge genelinin iki katlı, düşük yoğunluklu, çoğunlukla yazlık olarak kullanılan evlerden oluştuğu, mevcut yol genişliklerinin bugünkü ve plan projeksiyon nüfusuna hizmet edecek yeterlilikte olduğu, yol ağı ve trafik planlaması kararlarının hangi analizlere dayanılarak oluşturulduğu plan raporunda görülemediği tespitlerine yer verilmiş ise de 12 metrelik yol alanı fonksiyonunun, ulaşım ve yoğunluk artışına neden olacak bir kullanım olmadığı, artan nüfusun ihtiyacının karşılanmasına yönelik bir kullanım olarak şehircilik ilkelerine ve planlama esaslarına uygun olduğu anlaşıldığından bilirkişi raporundaki tespite itibar edilmediği, dava konusu işlemde şehircilik ilkelerine, planlama esaslarına, kamu yararına uyarlık bulunmadığı sonucuna ulaşıldığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İdari Dava Dairesince verilen kararda; nazım imar planlarının, arazilerin genel kullanılış biçimleri ile gelişme yön ve büyüklüklerinin belirlendiği genel nitelikli planlar olduğu, nazım imar planında belirlenen ana kararlar doğrultusunda hazırlanacak uygulama imar planları ile uygulamaya geçilmesi gerektiği, ölçeği ve tanımı itibariyle nazım imar planına parselasyon işleminin sonuçlarını yaratacak şekilde 18. madde uygulama sınırı işaretlemesinin mevzuata uygun olmadığından bu kısım yönüyle mahkeme kararında isabet görülmediği gerekçesiyle istinaf başvurusunun 1/5000 ölçekli nazım imar planında 18. madde uygulama sınırı gösterilmesine ilişkin kısmı yönünden kabulüne, mahkeme kararının kaldırılmasına, bu kısım yönüyle dava konusu işlemin iptaline , kararın 1/5000 ölçekli nazım imar planıyla taşınmaza tanımlanan fonksiyonlara ilişkin kısmı ile diğer kısımları yönünden hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın bu bölümünün kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI :
Davalı idare tarafından, kıyı alanlarında kalan taşınmazlarda terk oranlarının eşitlenmesi ve sağlıklı yapılaşmanın önünün açılması için 3194 sayılı Kanunun 18. maddesine dayanılarak uygulama sınırının belirlendiği, anılan sınırın şematik olduğu, 1/1000 ölçekli uygulama imar planında netleştirileceği ileri sürülerek temyize konu kararın 18. Madde uygulama sınırının iptaline ilişkin kısmının bozulması istenilmektedir.
Davacı tarafından, sosyal ve teknik altyapı alanlarının dengesiz dağıtıldığı, planlama bölgesinde park ve yeşil alan kullanımlarının ihtiyaçtan fazla olduğu, park ve yeşil alan fonksiyonunun dayanağı olarak gösterilen 1/100.000 ölçekli çevre düzeni planının şematik olduğu, 12 metre enkesitinde yola ihtiyaç bulunmadığı ileri sürülerek temyize konu kararın davanın reddine ilişkin kısmının bozulması istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI :
Davacı tarafından, 1/1000 ölçekli uygulama imar planında belirlenmesi gereken 18. Madde uygulama sınırının 1/5000 ölçekli nazım imar planında belirlenemeyeceği belirtilerek davalı idarenin temyiz istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
Davalı idare tarafından savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ : Davalı idarenin temyiz isteminin reddi, davacının temyiz isteminin yeşil alana ilişkin kısmının reddi, 12 metrelik yol alanı fonksiyonuna yönelik kısmının ise kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının bu kısmının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Dava dosyasının incelenmesinden; 15/06/2009 tasdik tarihli 1/100.000 ölçekli İstanbul Çevre Düzeni Planında meskun alanlar ve kentsel ve bölgesel yeşil ve spor alanları fonksiyonu içerisinde kalan İstanbul İli, Silivri İlçesi, ... Köyü mevkii, ... parsel sayılı taşınmazı kapsayan alanda İstanbul Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve ... sayılı kararı ile uygun bulunarak 17/10/2017 tarihinde onaylanan ve 22/01/2018-20/02/2018 tarihleri arasında askıya çıkarılan Silivri Merkez Sahil Bölgesi 1/5000 ölçekli revizyon nazım imar planına davacı tarafından yapılan itirazın reddi üzerine bakılmakta olan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
3194 sayılı İmar Kanunu'nun dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte olan haliyle, 5. maddesinde, nazım imar planı; varsa bölge ve çevre düzeni planlarına uygun olarak hali hazır haritalar üzerine, yine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak çizilen ve arazi parçalarının; genel kullanış biçimlerini, başlıca bölge tiplerini, bölgelerin gelecekteki nüfus yoğunluklarını, gerektiğinde yapı yoğunluğunu, çeşitli yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklükleri ile ilkelerini, ulaşım sistemlerini ve problemlerinin çözümü gibi hususları gösteren ve uygulama imar planının hazırlanmasına esas olmak üzere düzenlenen detaylı bir raporla açıklanan ve raporu ile beraber bir bütün olan plan olarak, çevre düzeni planı, varsa mekansal strateji planlarının hedef ve stratejilerine uygun olarak yerleşim, gelişme alanları ve sektörlere ilişkin alt ölçekli planlarını yönlendiren genel arazi kullanım kararları çerçevesinde ilke ve kriterleri belirleyen bölge, havza veya il bütününde hazırlanan, plan hükümleri ve raporuyla bir bütün olan plan olarak tanımlanmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Temyize konu kararın, dava konusu taşınmazın yeşil alan olarak belirlenen kısmı ve 18. Madde uygulama sınırının belirlenmesine ilişkin kısmı yönünden;
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairelerince verilen kararların temyiz yolu ile incelenerek bozulabilmeleri 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinde belirtilen nedenlerden birinin bulunması halinde mümkündür.
Temyizen incelenen kararın belirtilen kısmı usul ve hukuka uygun olup dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bu kısım yönünden bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
Temyize konu kararın 12 metrelik yola ilişkin kısmı yönünden;
Dairemizin E:2023/4366, E:2021/11197, E:2021/10591, E:2021/10593 sayılı dosyalarının birlikte incelenmesinden; İstanbul İli, Silivri İlçesi, ... Köyü mevkii, ... parsel sayılı taşınmazı kapsayan alanda yapılan 10/12/2012 onay tarihli 1/5000 ölçekli Silivri Merkez Sahil Bölgesi Nazım İmar Planı ile plan notlarının 3. ve 5. maddelerinin ve planda belirlenen 18. madde uygulama sınırının iptali istemiyle açılan davada Danıştay Altıncı Dairesinin 12/12/2019 tarih ve E:2015/4746, K:2019/14095 sayılı bozma kararına uyularak, 18. madde uygulama sınırı, 5 sayılı plan notu ve 12 metrelik yol yönünden nazım imar planının iptali, genel yeşil alan ile 3 sayılı plan notu yönünden davanın reddi yolunda ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı, Danıştay Altıncı Dairesinin 06/05/2024 tarih ve E:2023/4366, K:2024/2702 sayılı kararıyla onanmıştır.
Yukarıda anılan 10/12/2012 onay tarihli 1/5000 ölçekli nazım imar planından sonra İstanbul Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve ... sayılı kararı ile uygun bulunarak 17/10/2017 tarihinde onaylanan dava konusu 1/5000 ölçekli nazım imar planı yürürlüğe girmiş ve yine ...,2051,2052 sayılı parsellerden geçen yollar 12 metre genişliğinde öngörülmüştür.
Dairemizin temyizen incelenen E:2023/4366, E:2021/11197, E:2021/10591, E:2021/10593 sayılı dosyalarında yer alan bilirkişi raporlarında dava konusu parsele getirilen 12 metre enkesitli yol alanı fonksiyonu yönünden yapılan değerlendirmede, bölge genelinin iki katlı, düşük yoğunluklu, çoğunlukla ikincil konut olarak kullanılan yazlık evlerden oluştuğu, mevcut yol genişliklerinin bugünkü ve plan projeksiyon nüfusuna hizmet edecek yeterlilikte olduğu, dava konusu parselin de içinde olduğu yol ağı ve trafik planlaması kararlarının hangi analizlere dayanılarak oluşturulduğu plan raporunda görülemediği, bölge karakteri dikkate alındığında yoğunluğun düşük tutulması gerektiği, ancak dava konusu olan yolların genişlikleri daha yoğun ve hızlı trafik akışına yönelik olarak planlandığı, bu durumun alanın 1/100.000 ölçekli plandan da gelen düşük yoğunluklu konut alanı niteliğine aykırı bir durum oluşturma riski taşıdığı, bu nedenle yol genişliklerinin 12 metre olarak belirlenmesinin şehircilik ilkelerine ve planlanma esaslarına aykırı olduğu tespitlerine yer verildiği görülmektedir.
Bu durumda, mevcut yol genişliklerinin plan projeksiyon nüfusuna hizmet edecek nitelikte ve bölgenin düşük konut yoğunluklu bir bölge olması nedeniyle 12 metre enkesitli yola ihtiyaç bulunmadığı anlaşıldığından dava konusu 1/5000 ölçekli nazım imar planının bu kısım yönünden iptaline karar verilmesi gerekirken 12 metrelik yol yönünden davanın reddine ilişkin idare mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunu reddine dair temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararında isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davacının temyiz isteminin 12 metre enkesitli yol alanı yönünden kabulüne, yeşil alan fonksiyonu yönünden reddine,
2. Davalı idarenin temyiz isteminin reddine,
3. Davanın reddine ilişkin Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun kararın 1/5000 ölçekli nazım imar planı ile taşınmaza tanımlanan fonksiyonlara ilişkin kısmı ile diğer kısımlar yönünden reddine, 1/5000 ölçekli nazım imar planında 18. madde uygulama sınırı gösterilmesine ilişkin kısmı yönünden kabulüne, mahkeme kararının kaldırılmasına, bu kısım yönüyle dava konusu işlemin iptaline dair temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının dava konusu taşınmazın yeşil alan olarak belirlenen kısmı ve 18. Madde uygulama sınırının belirlenmesine ilişkin kısmı yönünden ONANMASINA, 12 metrelik yol alanına yönelik kısmı yönünden BOZULMASINA,
4. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 06/05/2024 tarihinde, kesin olarak, oybirliğiyle karar verildi.