T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/1142
Karar No : 2023/5955
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Valiliği
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı tarafından, adına kayıtlı … plakalı aracın 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2/3-A maddesi uyarınca 60 gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; uyuşmazlık konusu olayda mülkiyeti davacıya ait olan ticari otobüsün 09/09/2019 günlü Fiziki Takip, Olay, Yakalama, Tespit ve Muhafaza Altına Alma Tutanağından anlaşıldığı üzere göçmen kaçaklığı suçundan şüpheli olarak … Cumhuriyet Başsavcılığı'nca hakkında soruşturma başlaşlatılan R.P. isimli şahıs tarafından kullanıldığı, davacının bu suç kapsamında tutanakta isminin geçmediği, davalı idare tarafından da suç şüphelisi olduğu yönünde bilgi verilmediği, ayrıca otobüsün kullanım amacının ticari, kullanım şeklinin okul servisi olduğu, araç özet bilgilerinde sarı kuşaklı okul taşıtı bilgisinin yer aldığı, İzmir Büyükşehir Belediye sınırları dışında yolcu taşıyamayacağı yönünde şerh bulunduğu, aracın faaliyet konusunun öğrenci taşımacılığı yapmak olduğu, İzmir Büyükşehir Belediyesi sınırları içinde bu faaliyet konusunda verilmiş çalışma izni bulunduğu dikkate alındığında davacıya ait araç ile öğrenci yerine yolcu taşımacılığı yapılmış olmasının 2918 sayılı Kanun'un Ek-2/3-B maddesi uyarınca alına izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında çalışma olarak nitelendirilebileceği anlaşıldığından dava konusu işlem ile davacı adına kayıtlı … plakalı aracın 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2/3-A maddesi uyarınca 60 gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesince; "S" plakalı araçlar ile ancak öğrenci, personel, müşteri taşımacılığının yapılabileceği, uyuşmazlık konusu olayda ise "S" plakalı bir araç ile göçmen taşımacılığının yapıldığı, dolasıyla "S" plakalı aracın faaliyet konusunun dışına çıkıldığı açıklamasının eklenmesi suretiyle istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, fiziki takip, olay, yakalama, tespit ve muhafaza altına alma tutanağından da anlaşıldığı üzere dava konusu aracın servis taşımacılığı kapsamında çalışma izni bulunmadığı, bölge idare mahkemesinin eksik inceleme ile hüküm kurduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'UN DÜŞÜNCESİ : 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 18/10/2018 tarih ve 7148 sayılı Kanun'un 26.maddesi ile değişik Ek 2. maddesinde; "Araçlarını motorlu araç tescil belgesinde gösterilen maksadın dışında kullananlar ile sürülmesine izin veren araç sahiplerine 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır. Ayrıca, araç on beş gün süre ile trafikten menedilir.
10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanunu kapsamında ilgili belediyeden;
a) Çalışma izni/ruhsatı almadan,
b) Alınan izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında,
c) Alınan izin/ruhsatta belirtilen çalışma bölgesi/güzergâh dışında
belediye sınırları dâhilinde yolcu taşımak yasaktır. Bu fıkranın (a) bendine uymayanlara 5.010 Türk lirası, (b) bendine uymayanlara 2.018 Türk lirası, (c) bendine uymayanlara 1.002 Türk lirası idari para cezası verilir. Fiilin işlendiği tarihten itibaren geriye doğru bir yıl içinde tekerrürü hâlinde, bu fıkrada yer alan idari para cezaları iki kat olarak uygulanır.
İşleteni veya sahibi, sürücüsünün kendisi olup olmadığına bakılmaksızın aracın bu maddenin üçüncü fıkrasına aykırı olarak kullanılmaması hususunda gerekli tedbirleri almak ve denetimini yapmakla yükümlüdür." düzenlemesinin yer aldığı; dava konusu işleme Kanun'un ilgili maddenin uygulanabilmesi için yapılan taşımanın yine aynı Kanun kapsamında kabul edilen bir taşımacılık faaliyetinin olması gerektiği, dava konusu olayda söz konusu olduğu üzere 20 kişilik araçta yapılan 40 kişilik taşımanın "yolcu taşıma" olarak kabul edilerek faaliyet alanı dışında taşımacılık olduğu yolundaki Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle,
1. Temyiz isteminin reddine,
2. … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, posta gideri avansından varsa artan tutarın Mahkeme tarafından ilgili tarafa iadesine,
4. 2577 sayılı Kanunun 50. maddesi uyarınca onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine,
5. Kesin olarak, 17/11/2023 tarihinde oybirliği ile karar verildi.