Danıştay 2. Daire Başkanlığı 2021/11494 E. , 2022/3970 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
İKİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/11494
Karar No : 2022/3970
KARŞILIKLI TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNANLAR:
1- (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …
2 - (DAVALI) : … Valiliği
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … İdare Mahkemesince verilen … günlü, E:… , K:… sayılı kararın, dilekçede yazılı nedenlerle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması isteminden ibarettir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava Konusu İstem : Dava; İstanbul ili, Üsküdar ilçesi, … Mahallesi, … pafta, … ada, … parsel sayılı tamamı Hazineye ait 28.830.00 m² yüzölçümlü taşınmazın, 3.050,00 m²'lik kısmı üzerine konut ve bahçe yapılmak suretiyle fuzulen işgal edildiğinden bahisle 01/01/1999-09/04/2009 dönemi için 436.988,75 TL ecrimisil istenilmesine ilişkin … günlü, … sayılı ecrimisil ihbarnamesinin iptali istemiyle açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : … İdare Mahkemesinin, Danıştay Onuncu Dairesinin 27/09/2017 günlü, E:2016/5381, K:2017/3780 sayılı kararıyla davanın 70.897,90 TL'lik kısmı yönünden reddine ilişkin kısmının onanması, dava konusu işlemin 366.090,85 TL'lik iptaline ilişkin kısmının bozulması üzerine, bozma kararına uyulmak suretiyle verilen temyize konu kararıyla; taşınmazın işgal edilen alanının 1500,00 m² olduğu, aynı taşınmazın 30/08/2010-11/06/2013 tarihleri arası işgali nedeniyle açılan davada 2010 yılı m² birim fiyatının 18,50 TL/m² olarak belirlendiği, bu rakamın dava konusu döneme uyarlanması sonucu, dava konusu işlemin 330.551,32 TL'lik kısmının iptaline, 106.437,43 TL'lik kısmı yönünden davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, bir sonraki ecrimisil dönemine ilişkin bilirkişi raporu doğrultusunda kara verildiği ancak anılan bilirkişi raporunun denetime elverişli olmadığı, taşınmazın yaklaşık alanı üzerinden ecrimisil hesaplanmasının hakkaniyete uygun olmadığı, emsallerinin üzerinde ecrimisil belirlendiği, davalı idarenin taşınmazdan gelir elde etmediği ileri sürülmektedir.
Davalı idare tarafından, idarece belirlenen ecrimisilin usul ve kanuna uygun olarak takdir ve tahakkuk ettirildiği ileri sürülmektedir.
TARAFLARIN CEVABI : Cevap verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Danıştay Onuncu Dairesi tarafından, Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
Davacı tarafından; İstanbul ili, Üsküdar ilçesi, … Mahallesi, … pafta, … ada, … parsel sayılı tamamı Hazineye ait 28.830.00 m² yüzölçümlü taşınmazın, 3.050,00 m²'lik kısmı üzerine konut ve bahçe yapılmak suretiyle 01/01/1999-09/04/2009 tarihleri arasındaki dönemde fuzulen işgal edildiğinden bahisle 436.988,75 TL ecrimisil istenilmesine ilişkin … günlü, … ecrimisil ihbarnamesinin iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
İLGİLİ MEVZUAT :
2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte olan haliyle 75. maddesinde, Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan malların, gerçek ve tüzel kişilerce işgali üzerine, fuzuli şagilden, bu Kanunun 9. maddesindeki yerlerden sorulmak suretiyle, 13. maddesinde gösterilen komisyonca takdir ve tespit edilecek ecrimisilin isteneceği, ecrimisilin talep edilebilmesi için Hazinenin işgalden dolayı bir zarara uğramış olmasının gerekmediği ve fuzuli şagilin kusurunun aranmayacağı hükmüne yer verilmiştir.
2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 74. maddesine dayanılarak çıkarılan Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmeliğin 85. maddesinin işlem tarihinde yürürlükte olan haliyle 1. fıkrasında, "Hazine taşınmazlarının kişilerce işgale uğradığının tespit edilmesi hâlinde, tespit tarihinden itibaren onbeş gün içinde "Taşınmaz Tespit Tutanağı"na dayanılarak, ecrimisil idarece tespit edilir ve Yönetmelikte belirtilen komisyonca karara bağlanır." hükmü; aynı maddenin 2. fıkrasında ise, "Ecrimisilin tespit ve takdirinde; İdarenin zarara uğrayıp uğramadığına, işgalcinin kusurlu olup olmadığına ve taşınmazın işgalci tarafından kullanım şekline bakılmaksızın idarenin bu taşınmazdan işgalden önceki haliyle elde edebileceği muhtemel gelir esas alınır. Ecrimisilin tespitinde aynı yer ve mahalde bulunan emsal nitelikteki taşınmazlar için oluşmuş kira bedelleri veya ecrimisiller, varsa bunlara ilişkin kesinleşmiş yargı kararları, gerektiğinde ilgisine göre belediye, ticaret odası, sanayi odası, ziraat odası, borsa gibi kuruluşlardan veya bilirkişilerden soruşturulmak suretiyle edinilecek bilgiler ile taşınmazın değerini etkileyecek tüm unsurlar göz önünde bulundurulur." düzenlemesi yer almaktadır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Dava dosyasının incelenmesinden, Hazineye ait taşınmazın konut ve bahçe yapılmak suretiyle 01/01/1999-09/04/2009 tarihleri arasında fuzulen işgalinden dolayı davacı adına tahakkuk ettirilen 436.988,75 TL bedelli ecrimisil ihbarnamesinin iptali istemiyle açılan davada; … İdare Mahkemesinin … günlü, E:… , K:… sayılı kararıyla, dava konusu işlemin 366.090,85 TL'lik kısmının iptaline, 70.897,90 TL'lik kısımı yönünden davanın reddine karar verildiği, anılan kararda davanın reddine ilişkin kısmın Danıştay Onuncu Dairesinin 27/09/2017 günlü, E:2016/5381, K:2017/3780 sayılı kararıyla onandığı, iptaline ilişkin kısmın bozulduğu, karar düzeltme isteminin ise aynı Dairenin 08/04/2019 gün, E:2018/2366, K:2019/2605 sayılı kararıyla reddedildiği, bunun üzerine bozmaya uymak suretiyle verilen temyize konu mahkeme kararıyla, aynı taşınmazın 30/08/2010-11/06/2013 tarihleri arası dönemdeki işgali nedeniyle … İdare Mahkemesinde açılan davada bilirkişilerce 2010 yılı m² birim fiyatının 18,50 TL/m² olarak belirlendiği, bu rakamın dava konusu döneme uyarlanması sonucu, dava konusu işlemin 330.551,32 TL'lik kısmının iptaline, 106.437,43 TL'lik kısmı yönünden davanın reddine karar verildiği anlaşılmıştır.
Temyize konu kararda dayanak alınan bilirkişi raporunun yer aldığı, aynı taşınmazın bir sonraki dönemine ilişkin, … . İdare Mahkemesinin … günlü, E:… , K:… sayılı kararı; dava konusu taşınmazın imar planında Boğaziçi öngörünüm alanında kaldığı ve park (yeşil alan) alanı olarak ayrıldığı bu nedenle taşınmazın bulunduğu mahalde yer alan emsal nitelikteki taşınmazlar için oluşmuş kira bedelleri veya ecrimisiller, varsa bunlara ilişkin kesinleşmiş yargı kararları dikkate alınarak bilirkişilerden ek rapor alınmak suretiyle uyuşmazlığın çözümlenmesi gerektiği gerekçesiyle, Danıştay İkinci Dairesinin 29/06/2022 günlü, E:2021/11707, K:2022/3967 sayılı kararıyla bozulmuştur.
Bu durumda, taşınmazın 30/08/2010-11/06/2013 tarihleri arası dönemdeki işgali nedeniyle İstanbul 8. İdare Mahkemesinde açılan davada bozma kararı üzerine verilecek karar dikkate alınarak bakılan uyuşmazlıkta yeniden bir karar verilmesi gerekmektedir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. TARAFLARIN TEMYİZ İSTEMLERİNİN KABULÜNE,
2. … İdare Mahkemesince verilen … günlü, E:… , K:… sayılı kararın, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun temyize konu kararın verildiği tarih itibarıyla yürürlükte olan haliyle 49. maddesinin 1/b fıkrası uyarınca BOZULMASINA,
3. Aynı maddenin 3622 sayılı Yasa ile değişik 3. fıkrası uyarınca, yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın adı geçen İdare Mahkemesine gönderilmesine,
4. 2577 sayılı Yasa'nın (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren onbeş (15) gün içinde Danıştay'da karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 29/06/2022 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.