Danıştay 12. Daire Başkanlığı 2021/118 E. , 2021/3927 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/118
Karar No : 2021/3927
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI) : … Başkanlığı
VEKİLİ : I. Hukuk Müşaviri Av. …
İSTEMİN KONUSU : …İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Çanakkale İli, Ezine İlçesi, … Köyü Camii İmam-Hatibi olarak görev yapan davacının, Diyanet İşleri Başkanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliğinin 5/I-b maddesinde yer alan ortak nitelik şartını kaybettiğinden bahisle 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 98/b. maddesi uyarınca görevine son verilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı Diyanet İşleri Başkanlığı işleminin iptali istenilmiştir.
İdare Mahkemesi kararının özeti: …İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; davacı hakkında kovuşturmaya yer olmadığına ilişkin kararının, davacıya isnad edilen "Nitelikli Cinsel Saldırı, Tehdit" suçlarının unsurlarının oluşmaması, ortada rızaya dayanmayan bir ilişki tespit edilmemesi nedeniyle verildiği, esasen davacıyla kayınbiraderinin eşi arasında cinselliğe dayalı her hangi bir ilişki mevcut olmaması nedeniyle verilmediği, dava dosyasında bulunan bilgi, belgeler ile davacı hakkında yapılan idari soruşturma raporu ve adli soruşturma sırasında, gerek savcılıkta gerekse de emniyette alınan ifadelerin birlikte değerlendirilmesinden; davacının, kayınbiraderinin eşi ile cinsel yakınlaşmalarının olduğu sabit olup, bu durumun davacıya anılan Yönetmeliğin 5. maddesinde yer alan; "itikat, ibadet, tavır ve hareketlerinin islam törelerine uygunluğunun çevresinde bilinir olduğu" şeklindeki ortak nitelik şartını kaybettirdiği anlaşıldığından, 657 sayılı Yasa'nın 98/b. maddesi uyarınca Diyanet İşleri Başkanlığı'ndaki görevine son verilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Usule ilişkin 10 dakikalık gecikme nedeniyle duruşmanın gıyabında yapıldığı ve savunma hakkının kısıtlandığı; kendisine isnat edilen suçları kesinlikle işlemediği, olayın şoku ve gördüğü baskı ve aşağılanma sebebiyle şuursuzlaşıp Emniyet Müdürlüğünde yazılan ifadesine müdahale edemediği ve beyanı imzaladığı, psikolojik rahatsızlığı bulunduğu, bu rahatsızlığı nedeniyle ilaç kullandığına dair raporlarının bulunduğu, ilaçların etkisiyle ifadesini bilinçli olarak veremediği, iddia edilen olayların tamamen özel hayata ilişkin suç teşkil etmeyen eylemler olduğu ve usul ve yasaya aykırı İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Danıştay Başkanlık Kurulu'nun 18/12/2020 tarih ve 2020/62 sayılı "Danıştay Dava Daireleri Arasındaki İşbölümü Kararı" üzerine Danıştay Beşinci Dairesince Dairemize devredilen dosya Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlenildikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin reddine,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddi yolundaki temyize konu …İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. Dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine,
5. 2577 sayılı Kanun'un (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin birinci fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren 15 (onbeş) gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 15/06/2021 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.
(X) KARŞI OY :
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 48. maddesinin birinci fıkrasının "Özel şartları" belirleyen (B) bendinin (2) numaralı alt bendinde, "Kurumların özel kanun veya diğer mevzuatında aranan şartları taşımak" kuralına yer verilmiş; 98. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde, "Memurluğa alınma şartlarından herhangi birini taşımadığının sonradan anlaşılması veya memurlukları sırasında bu şartlardan her hangi birini kaybetmesi" hali, Devlet memurluğunu sonra erdiren haller arasında sayılmıştır.
633 sayılı Diyanet İşleri Başkanlığı Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun'un "Personelin nitelikleri" başlıklı 9. maddesinin ikinci fıkrasında, "Başkanlık personelinin 657 sayılı Kanunda ve bu Kanunda yer almayan diğer nitelikleri ile atanmalarında dinî öğrenim şartı arananlara ilişkin ortak nitelikler yönetmelikle düzenlenir." hükmü yer almaktadır.
15/04/2015 tarih ve 29327 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Diyanet İşleri Başkanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği'nin "Genel şartlar" başlıklı 5. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde, "Atanmalarında dini öğrenim şartı esas alınan unvanlarda; itikat, ibadet, tavır ve hareketlerinin İslâm törelerine uygunluğunun çevresinde bilinir olduğu şeklinde ortak bir nitelik taşımak" hükmüne yer verilmiştir.
Dosyanın incelenmesinden, Çanakkale İli, Ezine İlçesi, … Köyü Camii imam hatibi olarak görev yapan davacının, Diyanet İşleri Başkanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliğinin 5/1(b) maddesinde yer alan ortak nitelik şartını kaybettiğinden bahisle 657 sayılı Kanun'un 98/b. maddesi uyarınca Diyanet İşleri Başkanlığı'ndaki görevine son verilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı işlemin iptaline karar verilmesi istemiyle açılan davada; idare mahkemesince, davacının kayınbiraderinin eşi ile cinsel yakınlaşmalarının sabit olduğu ve bu durumun davacıya anılan Yönetmeliğin 5/1(b) maddesinde yer alan; "itikat, ibadet, tavır ve hareketlerinin islam törelerine uygunluğunun çevresinde bilinir olduğu" şeklindeki ortak nitelik şartını kaybettiği anlaşıldığından, Diyanet İşleri Başkanlığı'ndaki görevine son verilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verildiği anlaşılmaktadır.
Anayasa’nın 20. maddesinde, herkesin özel hayatına saygı gösterilmesi hakkına sahip olduğu ve özel hayatın gizliliğine dokunulamayacağı düzenlemesine yer verilmiştir. "Özel hayat", gerek özel hukukta ve gerekse kamu hukukunda kişinin özel yaşam alanına girilmesine ya da müdahale edilmesine ilişkin olarak ilgilinin açık veya zımni rızasının olup olmadığı hukuka uygunluk denetiminin özünü teşkil etmektedir. Özellikle kişinin bire bir özel (sır) yaşam alanını, gizli tutmak istediği, bir başka kişi ya da kişilerin bilmesini istemediği konuları içermektedir. Kişinin sır alanı hukukun çok sıkı biçimde koruduğu bir alan olup; kişinin dokunulamayan bu alana idari makamlarca doğrudan müdahale edilmesi veya bu alanı sınırlayıcı idari yaptırım kararlarının uygulanması imkanı bulunmamaktadır.
Bakılan uyumazlıkta; davacının üzerine atılı bulunan ve soruşturma konusu olan eylemin, özel hayatına ilişkin olduğu; yürütmekte olduğu kamu göreviyle, bir başka ifadeyle mesleki faaliyetiyle ilgisinin olmadığı anlaşıldığından, davacının atanmasında itikat, ibadet, tavır ve hareketlerinde İslam törelerine uygunluğunun çevresinde bilinir olduğuna dair ortak nitelik şartını taşımadığından bahisle ağır idari yaptırım niteliğini haiz olan camii imam hatibi görevine son verilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uygunluk görülmediğinden, İdare Mahkemesi'nce davanın reddi yolunda verilen kararının bozulması gerektiği görüşüyle, aksi yöndeki çoğunluk kararına katılmıyorum.