Danıştay 2. Daire Başkanlığı 2021/11847 E. , 2021/5395 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
İKİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/11847
Karar No : 2021/5395
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Belediyesi Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararın, dilekçede yazılı nedenlerle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması isteminden ibarettir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava Konusu İstem : Dava; davacının maliki olduğu; İstanbul ili, Fatih ilçesi, ... Mahallesi, ... Caddesi, No:... adresinde bulunan taşınmazın amaç dışı kullanımı nedeniyle 2559 sayılı Kanun'un 7. maddesi ve İşyeri Açma Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliği'nin 32.maddesi uyarınca Zabıta ekiplerince 28/08/2018 günlü tutanakla mühürlenerek faaliyetten men edilmesine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : ... İdare Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla; dava konusu dairede 28/08/2018 tarihinde yapılan denetimde daire kapısı çalındığında kapıyı ... isimli şahsın açtığı ve taşınmazın davacıdan 2.000,00 TL aylık bedel karşılığında kiralandığının beyan edildiği, ancak herhangi bir kira kontratı sunulmadığı, adreste ... haricinde ..., ...., ...., ..., ... isimli beş kişinin kaldığı, anılan yabancı uyruklu şahısların ikamet izinlerinin bulunmadığı, dava dosyasına sunulan kira sözleşmesinden taşınmazın davacı tarafından ... isimli başka bir şahsa 07/06/2018 başlangıç tarihli kira sözleşmesi ile kiralandığı, tanzim edilen tutanağın davacının kiracı olarak beyan ettiği kişiden farklı başka kişilerce de taşınmazın kullanılmakta olduğunu gösterdiği, bu tespitlerden taşınmazın günübirlik kullanılmasının söz konusu olduğunun anlaşıldığı, bu nedenle tesis edilen mühürleme işleminde hukuka aykırı bir yön bulunmadığı, davacının, kiracının mühürlemeye konu taşınmazı tahliye ettiğini hukuken geçerli belgelerle ortaya koyarak mührün kaldırılması ve taşınmazı tapuda öngörülen niteliği doğrultusunda kullanacağını bildirerek davalı idareye her zaman başvurulabileceği ve başvurunun reddedilmesi halinde ise dava açabileceğinin açık olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi Kararının Özeti : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı temyize konu kararla; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu, kaldırılmasını gerektiren bir neden bulunmadığı belirtilerek, istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından; dairesini kiraladığı şahsın ikamet izninin olduğu, evdeki şahısların aranılan şahıslardan olmadığı, bu şahısların seyahat vizesi ile Türkiye'de bulunduğu, 2559 sayılı Kanun ve 1774 sayılı Kanun'un davacıya tatbikini gerektirecek herhangi bir düzenlemenin bulunmadığı, idari işlemin sebep unsuru yönünden sakat olduğu, davacının evinde günlük konaklandığına dair tanık beyanı, tespit ya da herhangi bir ihbarın mevcut olmadığı, idarenin savunmasında belirttiği İçişleri Bakanlığı Genelgesi'nde günlük kiralık evlerin pansiyon olarak kullanılması nedeniyle terör örgütü üyelerinin, suça karışan kişilerin saklanmasının önüne geçilmesi ve fuhuş yapılmasının önlenmesi amacı ile denetimler yapıldığı, ancak davacının dairesi hakkında böyle bir ihbar olmadığı, bu nedenle idari işlemin amaç unsuru yönünden sakat olduğu, dairenin sahibi olan davacının evlerinde artık kendilerinin ikamet edeceği ve buna ilişkin evrakların dosyaya sunulduğu, bu nedenlerle Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği İleri sürülmüştür.
KARŞI TARAFIN CEVABI : Cevap verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ :Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Danıştay Onuncu Dairesi tarafından, Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
Dava; davacının maliki olduğu; İstanbul ili, Fatih ilçesi, ... Mahallesi, ... Caddesi, No:... adresinde bulunan taşınmazın amaç dışı kullanımı nedeniyle İşyeri Açma Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliği'nin 32. maddesi uyarınca Zabıta ekiplerince 28/08/2018 günlü tutanakla mühürlenerek faaliyetten men edilmesine ilişkin işlemin iptali istemine yönelik olduğu anlaşılmaktadır.
İLGİLİ MEVZUAT :
Polis Vazife ve Selâhiyet ve Kanunu’nun 7. maddesinde;” Kişilerin tek tek veya toplu olarak eğlenmesi, dinlenmesi veya konaklaması için açılan otel, motel, pansiyon… ve benzeri yerler umuma açık istirahat ve eğlence yeri sayılır... Umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinin ruhsatı bağlı olduğu kolluk kuvvetinin görüşü alındıktan sonra belediye ve mücavir alan sınırları içinde belediyeler; bu alanların dışında il özel idareleri tarafından verilir. Kolluk kuvveti görüşünü yedi gün içinde verir. Ruhsat talepleri bir ay içinde sonuçlandırılır. İzin alınmadan açılan umuma açık istirahat ve eğlence yerleri kapatılır.
Bu iş yerlerinin faaliyet göstereceği alanları belirlemeye veya mevcut umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinin bu amaç için ayrılan yerlerde toplanmasına, belediye ve mücavir alan sınırları içinde belediyeler; bu alanlar dışında il özel idareleri yetkilidir. Umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinin bulunacağı alanların tespiti ve bu yerlerin ruhsatlandırılmasında uygulanacak usul ve esaslar İçişleri Bakanlığı tarafından çıkarılacak bir yönetmelikle düzenlenir. Bu iş yerleri için düzenlenen iş yeri açma ve çalışma ruhsatlarının bir örneği yetkili kolluk kuvvetine gönderilir. Bu iş yerleri genel güvenlik ve asayiş yönünden genel kolluk tarafından denetlenir.
Bu iş yerleri genel güvenlik ve asayiş yönünden genel kolluk tarafından denetlenir. Bu yerlerin ruhsatlandırılmasında 14/06/1989 günlü, 3572 sayılı İş Yeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanunun 5 inci ve 6 ncı maddelerinin hükümleri uygulanmaz.” hükmü yer almıştır.
3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun’un muma açık istirahat ve eğlence yerlerinin açılması başlıklı 32. maddesinde ”Umuma açık istirahat ve eğlence yeri açmak ve işletmek isteyen gerçek ve tüzel kişiler… beyan formu ile yetkili idareye başvurur. Umuma açık istirahat ve eğlence yerinin açılması ve faaliyette bulunmasına belediye sınırları ve mücavir alan sınırları içinde belediye, bu alanlar dışında il özel idaresi tarafından izin verilir. İl özel idaresi ve belediyeler, umuma açık istirahat ve eğlence yeri ruhsatını vermeden önce kolluk kuvvetinin görüşünü alır. Yetkili kolluk kuvveti, açılacak yerin genel güvenlik ve asayişin korunması açısından kolaylıkla kontrol edilebilecek bir yerde ve konumda olup olmadığını dikkate alarak, işyeri hakkındaki görüşünü mülki idare amiri vasıtasıyla yedi gün içinde bildirir. Umuma açık istirahat ve eğlence yeri açılması hususundaki başvurular yetkili idareler tarafından bir ay içinde sonuçlandırılır…
İzin almadan açılan umuma açık istirahat ve eğlence yerleri, yetkili idarelerin ilgili birimleri tarafından sebebi bir tutanakla belirlenmek ve mühürlenmek suretiyle re’sen kapatılır.
Kollukça, izin almadan açıldığı tespit edilen umuma açık istirahat ve eğlence yerleri düzenlenecek bir tutanakla kapatılmak üzere yetkili idareye bildirilir. Yetkili idare yapılan bildirim üzerine izin almadan açılan yeri kapatarak en geç üç gün içinde kolluğa bilgi verir…” düzenlemesine yer verilmiştir.
11/04/2007 günlü, 26490 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan, Belediye Zabıta Yönetmeliğinin; zabıtanın görevlerini düzenleyen 10. maddesinin; ( 3). bendinde; belediye karar organları tarafından alınmış kararları, emir ve yasakları uygulamak ve sonuçlarını izlemek; (20). bendinde; 14/6/1989 tarihli ve 3572 sayılı İşyeri Açma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun ile 14/7/2005 tarihli ve 2005/9207 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan, İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik hükümleri gereğince, işyerinin açma ruhsatı alıp almadığını kontrol etmek, yetkili mercilerce verilen işyeri kapatma cezasını uygulamak ve gereken işlemleri yapmak;
Belediye zabıtasının yetkilerini düzenleyen 11. maddesi (1). Bendinde ise “Belediye zabıtası; kanun, tüzük, yönetmeliklerin ve yetkili belediye organlarının yüklediği görevleri yerine getirebilmek için belediye sınırları içinde; a)Umuma açık yerlere girer, gerekli kontrolleri yapar, sahip veya işletenlerinden kontrol konusu ile ilgili belgeler ister ve haklarında tutanak düzenlemek.” kurallarına yer verildiği görülmektedir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Dava konusu olayda uyuşmazlık; davacıya ait konut niteliğindeki taşınmazın amaç dışı kullanımı nedeniyle İşyeri Açma Çalışma Ruhsat Yönetmeliği'nin 32.maddesi uyarınca Zabıta ekiplerince 28/08/2018 günlü tutanakla mühürlenerek faaliyetten men edilmesine ilişkin işlemden kaynaklanmakta olup, her ne kadar idarece tutanakta yer alan; daire kapısı çalındığında kapıyı ... isimli şahsın açtığı ve taşınmazın davacıdan 2.000,00 TL aylık bedel karşılığında kiralandığının beyan edildiği, ancak herhangi bir kira kontratı sunulmadığı, adreste ... haricinde ..., ..., ..., ..., ... isimli beş kişinin kaldığı, anılan yabancı uyruklu şahısların ikamet izinlerinin bulunmadığı yönündeki tespitlerden hareketle taşınmazın apart olarak kullanıldığı sonucuna varılmış ise de; davacı ile dava konusu taşınmazı kiralayan şahıs arasında kira sözleşmesinin bulunduğu, kiraların davacının banka hesabına ödendiği, söz konusu taşınmazın pansiyon (apart daire) olarak kullanıldığına dair davalı idare tarafından dava dosyasına başkaca bir bilgi ve belgenin sunulmadığı, ayrıca adli kolluk marifetiyle taşınmazın günü birlik kullanıldığı yolunda somut bir tespitin yapılmadığı görülmektedir.
Bu durumda, taraflar arasında akdedilen kira sözleşmesine istinaden kullanılan taşınmazın, amaç dışı kullanıldığı yönünde hukuken itibar edilebilecek somut bir tespit bulunmadığı sonucuna varıldığından, eksik inceleme sonucunda tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık görülmediğinden davanın reddi yolundaki Mahkeme kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu bölge idare mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. DAVACININ TEMYİZ İSTEMİNİN KABULÜNE,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararın, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun temyize konu kararın verildiği tarih itibarıyla yürürlükte olan haliyle 49. maddesinin 1/b fıkrası uyarınca BOZULMASINA,
3. Aynı Kanun'un 6545 sayılı Kanun'la değişik 50. maddesinin 2. fıkrası gereğince ve yukarıda belirtilen hususlar da gözetilerek yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın, kararı veren ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 30/12/2021 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.