T.C.
D A N I Ş T A Y
İKİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/12429
Karar No : 2022/4439
KARŞILIKLI TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNANLAR :
1- (DAVACILAR) : 1- …
2- …
VEKİLİ : Av. …
2- (DAVALI) : … Valiliği
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : ... İdare Mahkemesince verilen … günlü, E:…, K:… sayılı kararın, taraflarca aleyhlerine olan kısımlarının dilekçelerde yazılı nedenlerle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması istemlerinden ibarettir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava Konusu İstem : Muğla ili, Bodrum ilçesi, … mahallesinde bulunan … ada, … sayılı parsel önüne isabet eden Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki taşınmazın 1.011,60 m² sinin 01/01/2005 - 03/12/2008 tarihleri arasında davacılar tarafından fuzulen işgal edilmesi nedeniyle 73.152,31-TL ecrimisil istenilmesine ilişkin … günlü, … sayılı ecrimisil ihbarnamesi ile … günlü, … sayılı ecrimisil düzeltme ihbarnamesinin iptali istenilmektedir.
İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : Danıştay (Kapatılan) Onyedinci Dairesinin 21/12/2015 günlü, E:2015/2743, K:2015/6169 sayılı bozma kararına uyulmak suretiyle yeniden yapılan inceleme sonucunda verilen ... İdare Mahkemesinin temyize konu kararıyla; ilgili Kanun ve Yönetmelik hükümleri ile 312 sıra sayılı Tebliğ hükümlerinin, dosya kapsamında mübrez bilirkişi raporları ile mukayeseli olarak değerlendirilmesi neticesinde 01/01/2005-03/12/2008 tarihleri arasında doğan ecrimisil miktarının 47.793,12-TL olarak hesaplandığı; bu meblağın üzerindeki ecrimisil bedelinin fazla hesap edildiği anlaşılmakta olup, bu durumda; 73.152,31- TL olarak tahakkuk ettirilen ecrimisilin 47.793,12- TL'lik kısmında hukuka aykırılık, 47.793,12-TL'nin üzerindeki 25.359,19-TL'lik ecrimisil bedelinde hukuka uygunluk görülmediği, öte yandan, davacılardan …'nun işletmeyle bir ilgisi bulunmadığından adına ecrimisil ihbarnamesi düzenlenemeyeceği yönündeki iddiasına itibar edilmediği gerekçesiyle, dava konusu işlemlerin 25.359,19-TL'lik kısmının iptaline, 47.793,12-TL'lik kısmı yönünden ise davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI :
Davacılar tarafından; taraflarınca kullanılan alanın 1.011,60 m² olduğu, ancak bu alanın tamamının Hazineye ait olmadığı nitekim aynı yerle ilgili olarak düzenlenen ecrimisil ihbarnamesine karşı açılan davada, davalı idarenin bu durumu ikrar ettiği ileri sürülerek, mahkeme kararının davanın reddine yönelik kısmının bozulması istenilmektedir.
Davalı idare tarafından; davacı ile idareleri arasında herhangi bir kiralama veya kullanma izni sözleşmesi bulunmadığı ve dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülerek, kararın işlemin iptaline yönelik kısmının bozulması istenilmektedir.
TARAFLARIN CEVABI : Cevap verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Danıştay Onuncu Dairesi tarafından, Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
Dava, Muğla ili, Bodrum ilçesi, … mahallesinde bulunan … ada, … sayılı parsel önüne isabet eden Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki taşınmazın 1.011,60 m²'sinin kumsal, iskele, bina, beton zemin yapılmak suretiyle 01/01/2005-03/12/2008 tarihleri arasında davacılar tarafından fuzulen işgal edilmesi nedeniyle 73.152,31.-TL ecrimisil istenilmesine ilişkin … günlü, … sayılı ecrimisil ihbarnamesi ile … günlü, … sayılı ecrimisil düzeltme ihbarnamesinin iptali istemiyle açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT :
2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun, dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan haliyle 75. maddesinin 1. fıkrasında, "Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaz malları ve Vakıflar Genel Müdürlüğü ile idare ve temsil ettiği mazbut vakıflara ait taşınmaz malların, gerçek ve tüzelkişilerce işgali üzerine, fuzuli şagilden, bu Kanunun 9. maddesindeki yerlerden sorulmak suretiyle, idareden taşınmaz ve değerleme konusunda işin ehli veya uzmanı üç kişiden oluşan komisyonca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere tespit ve takdir edilecek ecrimisil istenir. Ecrimisil talep edilebilmesi için, Hazinenin işgalden dolayı bir zarara uğramış olması gerekmez ve fuzuli şagilin kusuru aranmaz." hükmüne yer verilmiştir.
2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 74. maddesine dayanılarak çıkarılan Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmeliğin 85. maddesinin işlem tarihinde yürürlükte olan haliyle 1. fıkrasında, "Hazine taşınmazlarının kişilerce işgale uğradığının tespit edilmesi hâlinde, tespit tarihinden itibaren onbeş gün içinde "Taşınmaz Tespit Tutanağı"na dayanılarak, ecrimisil idarece tespit edilir ve Yönetmelikte belirtilen komisyonca karara bağlanır." hükmü; aynı maddenin 2. fıkrasında ise, "Ecrimisilin tespit ve takdirinde; İdarenin zarara uğrayıp uğramadığına, işgalcinin kusurlu olup olmadığına ve taşınmazın işgalci tarafından kullanım şekline bakılmaksızın idarenin bu taşınmazdan işgalden önceki haliyle elde edebileceği muhtemel gelir esas alınır. Ecrimisilin tespitinde aynı yer ve mahalde bulunan emsal nitelikteki taşınmazlar için oluşmuş kira bedelleri veya ecrimisiller, varsa bunlara ilişkin kesinleşmiş yargı kararları, gerektiğinde ilgisine göre belediye, ticaret odası, sanayi odası, ziraat odası, borsa gibi kuruluşlardan veya bilirkişilerden soruşturulmak suretiyle edinilecek bilgiler ile taşınmazın değerini etkileyecek tüm unsurlar göz önünde bulundurulur." düzenlemesi yer almaktadır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Uyap sisteminden yapılan araştırma sonucunda, aynı alanın işgali sebebiyle bir sonraki dönem olan 08/08/2009 - 07/08/2014 tarihleri arasına yönelik tahakkuk ettirilen 316.320,91-TL tutarlı … günlü, … sayılı ecrimisil düzeltme ihbarnamesinin iptali istemiyle açılan davada; ... İdare Mahkemesinin … günlü, E:…, K:… sayılı kararıyla; davalı idarece, 20/12/2017 tarihinde düzenlenen teknik rapora göre, ecrimisil ihbarnamesine konu taşınmazın 550,84 m² sinin yol ve yeşil alan olarak terki yapılan alanda kaldığı anlaşıldığından, bu alanın ecrimisile konu edilmemesi gerektiği değerlendirilerek … günlü, … sayılı komisyon kararı ile 344,81 m² lik alan üzerinden ecrimisil bedelinin yeniden hesaplandığı ve buna göre dava konusu … günlü, … sayılı ecrimisil düzeltme ihbarnamesi iptal edilerek, … günlü, … sayılı ecrimisil düzeltme ihbarnamesinin düzenlendiği gerekçesiyle, konusu kalmayan davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına hükmedildiği görülmektedir.
Bu durumda, dava konusu alanın tamamının davalı idarenin tasarrufunda bulunmadığı anlaşılmakta olup, İdare Mahkemesince idarenin dava konusu taşınmazın ne kadarından ecrimisil isteme yetkisi bulunduğu araştırılarak bir karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ile hazırlanan bilirkişi raporu esas alınmak suretiyle dava konusu işlemin kısmen iptali, kısmen de davanın reddi yolunda verilen temyize konu İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. TARAFLARIN TEMYİZ İSTEMLERİNİN KABULÜNE,
2. ... İdare Mahkemesince verilen … günlü, E:…, K:… sayılı kararın, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun temyize konu kararın verildiği tarih itibarıyla yürürlükte olan haliyle 49. maddesinin 1/b fıkrası uyarınca BOZULMASINA,
3. Aynı maddenin 3622 sayılı Yasa ile değişik 3. fıkrası uyarınca, yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın adı geçen İdare Mahkemesine gönderilmesine,
4. 2577 sayılı Yasa'nın (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren onbeş (15) gün içinde Danıştay'da karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 22/09/2022 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.