T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2021/1268
Karar No : 2024/382
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Valiliği
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN_KONUSU: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı tarafından, özel güvenlik görevlisi kimlik kartının ve çalışma izninin, hakkında yapılan güvenlik soruşturmasının olumsuz sonuçlandığından bahisle iptal edilmesine ilişkin Diyarbakır Valiliği İl Özel Güvenlik Komisyonunun … tarih ve … sayılı kararı ile bu karara karşı yapılan itirazın reddine ilişkin … tarih ve … sayılı işlemin iptallerine ve yoksun kaldığı ileri sürülen hak ve alacaklarının ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; idarenin takdir yetkisini kamu yararı ve hizmet gerekleri dışında subjektif nedenlerle, diğer bir deyişle keyfi kullandığına dair hukuken kabul edilebilir herhangi bir somut bilgi ve belge bulunmadığı, tüm bu verilere göre, idarenin özel güvenlik hususunda sahip olduğu geniş takdir yetkisinin, kamu hizmetinin verimliliği ve etkinliği gözetilerek ve kamu yararı ile kişi yararı arasında denge kurularak kullanıldığı açık olup, davacının özel güvenlik kimlik kartı ve çalışma izninin iptaline ilişkin işlem ile bu işleme yapılan itirazın reddine ilişkin işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; özel güvenlik görevlisi olarak istihdam edilecek kişiler için görevin önem ve özelliği de gözönünde bulundurularak güvenlik ve arşiv araştırmasının olumlu olması şartı getirilmiş ise de, somut uyuşmazlıkta, davacı hakkında yapılan güvenlik soruşturması kapsamında elde edilen ve davacının ''PKK/KCK terör örgütü mensupları ile irtibat/iltisaklı olduğunun değerlendirildiği'' şeklindeki istihbari nitelikteki bilginin, somut bilgi veya belgelerle desteklenmediği sürece bu örgütün ya da başka bir örgütün üyesi olduğunu veya yasa dışı siyasi, yıkıcı, bölücü ideolojik görüş veya eylem içinde olduğunu kanıtlayan hukuken geçerli bir belge olarak kabulüne olanak bulunmadığı, hakkında yapılmış bir işlem ya da açılmış bir kamu davası sonucunda verilmiş bir mahkumiyet kararı da bulunmadığı, davacının özel güvenlik kimlik kartı verilmesi talebi yönünden şahsı açısından bir engel bulunmadığı, özel güvenlik görevlisi kimlik kartının ve özel güvenlik çalışma izninin iptaline ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık, aksi yönde verilen mahkeme kararında ise hukuki isabet bulunmadığı, öte yandan, davacının görevine son verildiği tarihin davaya konu işlemin tesisinden hemen sonra olması sebebiyle bu durumun dava konusu işlemden kaynaklandığının sabit olduğu, Anayasanın 125. maddesi uyarınca idarenin kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlü olması karşısında bu işlem nedeniyle işine son verildiği görülen davacının maddi zararının da tazmini gerektiği gerekçeleriyle davacının istinaf başvurusunun kabulüne, mahkeme kararının kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline ve davacının işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal ve özlük haklarının yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine karar verilmiştir.
TEMYİZ_EDENİN_İDDİALARI : Davalı idare tarafından; dava konusu işlemin tesisinde idareye takdir yetkisi tanındığı, davacının ... Ağır Ceza Mahkemesinin … tarih E:… K:… sayılı dosyasında "kullanmak için uyuşturucu ve uyarıcı madde bulundurmak" suçundan 1 yıl 8 ay hapis cezasıyla cezalandırıldığı, 1 yıl denetim tedbiri uygulanmasına ve hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiği, davacı hakkında yapılan güvenlik soruşturmasının olumsuz olarak neticelendiği, dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu, temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI : Davacı tarafından savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ: …
DÜŞÜNCESİ : Temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının iptale ilişkin kısmının gerekçe değiştirilerek onanması, yoksun kalınan parasal ve özlük hakların ödenmesine ilişkin kısmı yönünden bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY:
Davacı tarafından; Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi bünyesinde özel güvenlik görevlisi olarak çalışmakta iken, özel güvenlik çalışma izni ve kimlik kartının, 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun'un 10. maddesinin 1. fıkrasının (h) bendi uyarınca hakkında yapılan güvenlik soruşturmasının olumsuz sonuçlandığından bahisle iptal edilmesine ilişkin Diyarbakır Valiliği İl Özel Güvenlik Komisyonunun … tarih ve … sayılı kararı ile bu karara karşı yapılan itirazın reddine ilişkin … tarih ve … sayılı işlemin iptali ve yoksun kaldığı ileri sürülen hak ve alacaklarının ödenmesine karar verilmesi istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
İLGİLİ MEVZUAT:
5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun'un "Özel güvenlik görevlilerinde aranacak şartlar" başlıklı 10. maddesinde, "Özel güvenlik görevlilerinde aşağıdaki şartlar aranır: a) Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmak.
b) Silahsız olarak görev yapacaklar için en az sekiz yıllık ilköğretim veya ortaokul; silahlı olarak görev yapacaklar için en az lise veya dengi okul mezunu olmak.
c) 18 yaşını doldurmuş olmak.
d) 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 53 üncü maddesinde belirtilen süreler geçmiş veya hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmiş olsa bile;
1) Kasten işlenen bir suçtan dolayı bir yıl veya daha fazla süreyle hapis cezasına mahkûm olmamak.
2) Affa uğramış olsa bile Devletin güvenliğine, Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine, özel hayata ve hayatın gizli alanına ve cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar ile uyuşturucu veya uyarıcı madde suçları, zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama, kaçakçılık ve fuhuş suçlarından mahkûm olmamak.
3) Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine, özel hayata ve hayatın gizli alanına, cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar ile uyuşturucu veya uyarıcı madde suçlarından dolayı hakkında devam etmekte olan bir soruşturma veya kovuşturma bulunmamak.
...
f) Görevin yapılmasına engel olabilecek vücut ve akıl hastalığı ile engelli bulunmamak.
g) 14 üncü maddede belirtilen özel güvenlik temel eğitimini başarıyla tamamlamış olmak.
h) Güvenlik soruşturması olumlu olmak" hükümlerine; Çalışma izni başlıklı 11. maddesinde, "Özel güvenlik görevlisi olarak istihdam edilecekler ile özel güvenlik şirketlerinde, alarm izleme merkezlerinde ve özel güvenlik eğitimi verecek kurumlarda kurucu ve/veya yönetici olarak çalışacaklar hakkında valilikçe güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapılır. Soruşturma sonucu olumlu olanlara, bu Kanunun 14 üncü maddesinde belirtilen özel güvenlik temel eğitimini başarıyla bitirmiş olmak şartıyla, valilikçe çalışma izni verilir. Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması bir ay içinde tamamlanır. Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması her kimlik verilmesi veya ihtiyaç duyulması halinde yenilenir. Şirketlerde eğitici ve temsilci olacaklar ile şirket ortağı tüzel kişi ortaklarında da kurucularda aranan şartlar aranır ve güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapılır. .... Terör örgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulunca Devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara iltisakı veya irtibatı olduğu tespit edilen kişiler, özel güvenlik alanında faaliyet yürüten şirket veya birimlerde çalışamazlar." hükümlerine yer verilmiştir.
Dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan 17/07/2012 tarih ve Bakanlık Genelge No:2012/42, Emniyet Genel Müdürlüğü Genelge No:2012/71 sayılı Özel Güvenlik Hizmetleri Birleştirilmiş Genelgesi'nin "Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması" başlıklı bölümünde yer alan "Usûl" alt başlıklı 6.1. maddesinin (ç) bendinde, "5188 sayılı Kanunun 10 uncu maddesi (d) bendinde belirtilen şartları taşımasına rağmen hakkında yapılan güvenlik soruşturması olumsuz olan şahıslara çalışma izni verilip verilmemesine il özel güvenlik komisyonu karar verebilecektir." hükmü yer almıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dava dosyasında bulunan İçişleri Bakanlığı Emniyet Genel Müdürlüğünün, İdare Mahkemesinin 17/10/2018 tarihli ara kararına cevaben dosyaya sunduğu, … tarih ve … sayılı yazısının ekinde bulunan davacı hakkındaki bilgi notunda davacının "PKK-KCK Terör Örgütü mensupları ile irtibatlı/iltisaklı olduğunun değerlendirildiği" şeklinde bilgiye yer verildiği, yine İdare Mahkemesince yapılan 29/03/2019 tarihli ara kararına cevaben dosyaya sunulan İçişleri Bakanlığı Emniyet Genel Müdürlüğünün … tarih ve … sayılı yazısı ekinde bulunan davacı hakkındaki bilgi notunda ise davacının "PKK-KCK Terör Örgütü gençlik yapılanması organizesinde 2015 yılında Kayapınar Kapalı Spor Salonunda yapılan Dem-Genç 1. Olağan Kongresine katıldığına ve yönetim kurulu/ delege olarak seçildiğine, 2016 yılında Bağlar İlçesinde PKK-KCK Terör Örgütünün şehiriçi (YPS) yapılanması içerisinde faaliyet gösterdiğine ilişkin bilgilerin elde edildiğinin belirtildiği, dava konusu işlemin de davacı hakkındaki bu bilgiler nedeniyle tesis edildiği anlaşılmaktadır.
Emniyet Genel Müdürlüğünün 25/04/2019 tarihli yazısı ekinde dosyaya sunulan bilgi notu incelendiğinde, somut bir şekilde yer ve zaman belirtilerek davacının PKK-KCK terör örgütü ile ilgili olarak katıldığı faaliyetler hakkında bilgi verildiği görülmektedir.
Bu durumda, 5188 sayılı Kanun'un yukarıda aktarılan maddelerinden görüleceği üzere; özel güvenlik görevlisi olabilmek için, Kanun'un 10. maddesinde sayılan koşulların taşınmasının yanı sıra 11. maddesi uyarınca yapılan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması sonucunun olumlu olması şartının da sağlanması gerektiği, idarenin 11. maddede belirtilen soruşturma ve arşiv araştırması sonuçlarını değerlendirme yönünden takdir yetkisine sahip olduğu, davacı hakkında Diyarbakır İl Emniyet Müdürlüğü aracılığıyla güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapıldığı, yapılan tahkikat neticesinde somut olarak elde edilen bilgi ve belgelere göre güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının olumsuz sonuçlandığı ve kamu güvenliğini tamamlayıcı mahiyetteki özel güvenlik görevinin önemi, niteliği ve amacı göz önünde bulundurulduğunda, güvenlik soruşturmasında elde edilen bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesinden, idarenin takdir yetkisini kamu hizmetinin verimliliği ve etkinliği gözetilerek ve kamu yararı ile kişi yararı arasında denge kurularak kullandığı anlaşıldığından davacının özel güvenlik kimlik kartı ve çalışma izninin iptaline ilişkin işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
Öte yandan, davacı hakkında ... Ağır Ceza Mahkemesinin E:… sayılı dosyasında "Kullanmak için uyuşturucu veya uyarıcı madde satın almak, kabul etmek, bulundurmak ve kullanmak" suçundan açılan dava sonucunda … tarih ve K:… sayılı kararla 1 yıl 8 ay hapis cezası verilerek hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına ve 5 yıl süre ile denetime tabi tutulmasına karar verildiği görülmekte olup bu haliyle de davacının 5188 sayılı Kanun'un 10. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendinde aranan şartı da sağlayamayacağı açıktır.
Bu itibarla, davanın reddi yönündeki … İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin kabulüne, mahkeme kararının kaldırılmasına ve dava konusu işlemin iptali ile işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal ve özlük haklarının yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine ilişkin temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalı idarenin temyiz isteminin KABULÜNE,
2. Davanın reddine ilişkin … İdare Mahkemesi kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun kabulü, mahkeme kararının kaldırılması ve dava konusu işlemin iptali ve işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal ve özlük haklarının yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesi yolundaki temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 27/02/2024 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.