T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/1316
Karar No : 2022/6011
TEMYİZ EDEN (DAVALI) :... Bakanlığı
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Jandarma Okullar Komutanlığı Uzman Jandarma Okulu'nda öğrenim gören davacı tarafından, disiplin notunun tamamını kaybettiğinden bahisle ilişiğinin kesilmesine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılan davayı reddeden Askeri Yüksek İdare Mahkemesi 2. Dairesinin ... tarih ve GENSEK NO:..., E:..., K:... sayılı kararının, ... Mahkemesi İkinci Dairesinin ...tarih ve ...sayılı kararı uyarınca yargılamanın yenilenmesi suretiyle kaldırılması ve dava konusu işlemin iptaline karar verilmesi istenilmektedir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararında; davacının disiplin puanının tamamını kaybetmediği, dolayısıyla disiplin puanı durumunun okulu ile ilişiğinin kesilmesini gerektirmediği görülmekle birlikte, hakkında ilgili mevzuat uyarınca yapılan güvenlik soruşturması neticesinde, 2002-2005 yılları arasında Gaziantep'teki çevresinde KONGRA-GEL (PKK) yanlısı, kendiyle aynı görüşteki şahıslarla birlikte hareket eden ve Türkiye Cumhuriyeti Devleti aleyhine her türlü faaliyet icrasında yer alabilecek bir kişi olarak tanındığı, 2004 yılında ... Lisesinde düzenlenen 10 Kasım Atatürk’ü Anma Töreninde bilinçli ve kasıtlı olarak katılmaması nedeniyle 5 gün okuldan uzaklaştırma cezası aldığı hususlarının tespit edildiği, görevin niteliği de dikkate alındığında tespit edilen bu hususların davacının okulu ile ilişiğinin kesilmesine dayanak teşkil edecek mahiyet ve ağırlıkta olduğu sonucuna varıldığından, davacının Uzman Jandarma Okulu ile ilişiğinin kesilmesine dair dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; Jandarma Okullar Komutanlığı Uzman Jandarma Okulu'nda öğrenim gören davacının disiplin notunun tamamını kaybettiğinden bahisle ilişiğinin kesilmesine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılan davada Askeri Yüksek İdare Mahkemesi 2. Dairesinin ... tarih ve GENSEK NO:..., E:..., K:... sayılı kararıyla davanın reddine karar verildiği ve ... Mahkemesi İkinci Dairesinin ... tarih ve ... sayılı "Sözleşmenin 6.maddesinin ihlali" yönündeki kararı uyarınca yargılamanın yenilenmesi suretiyle kaldırılması ve dava konusu işlemin iptaline karar verilmesi istemiyle 01.02.2018 tarihinde bakılan dava açılmış olup, İdare Mahkemesi tarafından yargılamanın yenilenmesine ilişkin olarak herhangi bir hüküm kurulmadığından, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 53.maddesinin birinci fıkrasının (ı) bendi uyarınca yargılamanın yenilenmesi isteminin kabul edilmesi gerektiği kanaatine varıldığı, davanın esası incelendiğinde ise; Jandarma Okullar Komutanlığı Uzman Jandarma Okulu'nda öğrenim gören davacının, disiplin notunun tamamını kaybettiğinden bahisle ilişiğinin kesilmesine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılan davada Askeri Yüksek İdare Mahkemesi 2. Dairesinin ... tarih ve GENSEK NO:... , E:..., K:.. sayılı kararında, davacının 8 disiplin puanının iptaline dayanak teşkil eden yönerge hükmünün iptal edilmesi nedeniyle disiplin puanının 8'e yükseldiğinin kabul edilmesi gerektiği, ancak davacının güvenlik soruşturmasının olumsuz sonuçlandığı, bu durumun da okulu ile ilişiğinin kesilmesini gerektirdiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş ise de, dava konusu işlemin sebebi, davacının disiplin notunun tamamını kaybetmesi olduğu ve güvenlik soruşturmasının olumsuz sonuçlandığına ilişkin bir sebebin davalı idare tarafından ileri sürülmediği görülmekle, davacının Uzman Jandarma Okulu'ndan çıkarılmasına ilişkin dava konusu işlemin hukuki denetiminin "disiplin notunun tamamen kaybedilmesi" ile sınırlı olarak yapılması gerektiği, buna göre, davacının 40 tam disiplin notuyla öğrenime başladığı ve 12/01/2009-03/04/2009 tarihleri arasında almış olduğu 5 ayrı disiplin cezası nedeniyle 22 disiplin puanı kırılarak disiplin puanının 16'ya düştüğü, bu nedenle de davacının Okul Disiplin Kurulu'na sevk edildiği, Okul Disiplin Kurulu'nun 09/04/2009 tarihli kararı ile Uzman Jandarma Okulu Yönergesi uyarınca "disiplin kurulu ihtarı" ile 8 disiplin notunun kırılmasına karar verildiği, daha sonra 28/05/2009 ve 08/06/2009 tarihlerinde aldığı 2 ayrı disiplin cezasından dolayı 10 disiplin puanının daha kırılması üzerine, disiplin notunun tamamını kaybettiği gerekçesiyle Okul Disiplin Kurulu'nun 17/06/2009 tarihli kararıyla okuldan çıkarılmasına karar verildiği, bu işlemin iptali istemiyle de davanın açıldığı, dolayısıyla davanın konusunun davacının disiplin notunun tamamını kaybetmesi sebebiyle okuldan çıkarılması işlemi olduğu; Askeri Yüksek İdare Mahkemesi 2. Dairesinin ... tarih ve GENSEK NO:..., E:..., K:... sayılı kararında da belirtildiği üzere, Uzman Jandarma Okul Yönetmeliği'nin 28.maddesinde yer alan "Disiplin Kurulunun İhtarı"nı açıkayan "Takdire göre (1-16) disiplin notunun kırılmasını gerektirir." cümlesi ile aynı doğrultuda düzenleme içeren Uzman Jandarma Okulu Yönergesi'nin 6.Bölüm 1.maddesinde yer alan "Takdire göre (1-16) disiplin notunun kırılmasını gerektirir." cümlesinin Askeri Yüksek İdare Mahkemesi 2. Dairesinin ... tarih ve GENSEK NO:..., E:..., K:... sayılı kararı ile iptal edildiği, dolayısıyla anılan Yönetmelik ve Yönergenin bu maddeleri uyarınca davacının 09.04.2009 tarihinde Okul Disiplin Kurulu ihtarı ile cezalandırılıp, 8 disiplin puanının kırıldığı dikkate alındığında, kırılan bu 8 puanının dayanağının kalmadığı ve 8 puanın ilave edilmesi halinde disiplin notu (0)'a düşen davacının 8 puanının olacağı, dolayısıyla disiplin notunun sıfırlandığı gerekçesiyle ilişiğinin kesilemeyeceği sonucuna varıldığından, belirtilen nedenle dava konusu işlemde sebep unsuru yönünden hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle davacı vekilinin yargılamanın yenilenmesi isteminin ve istinaf başvurusunun kabulüne, Askeri Yüksek İdare Mahkemesi İkinci Dairesi'nin ... tarih ve GENSEK NO:..., E:..., K:... sayılı kararının ve istinafa konu mahkeme kararının kaldırılmasına; dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, Bölge İdare Mahkemesince dava konusu işlem sebep yönünden hukuka aykırı bulunarak iptal edilmişse de, idare hukukunun resen araştırma ilkesi ile sebep ikameleri ilkesi çerçevesinde hareket edilmesi ve hüküm kurulması gerektiğinin açık olduğu, Askeri Yüksek İdare Mahkemesi de yaptığı incelemede, davacının disiplin puanının dayanak mevzuat hükmünün iptali sonrası tamamen kaybedilmiş olmayacağını tespit ettikten sonra, davacının güvenlik soruşturmasını istediği ve temîn edilen bilgiler çerçevesinde dava konusu işlemi hukuka uygun bulduğu, diğer taraftan sadece disiplin notu bakımından değerlendirme yapılacaksa, dayanak Yönetmelikte bir maddenin iptal edilmesinin geriye yürütülerek davacıyla ilgili kesinleşmiş işleme tesir etmemesi gerektiği, öte yandan Uzman Jandarma Okulunun kapatılmasından dolayı fiili bir imkansızlık bulunduğundan davanın reddi gerektiği ileri sürülmüştür.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ... 'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının belirtilen açıklama ile onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Uyuşmalık konusu olay disiplin kurulu kararı boyutuyla incelenerek dava konusu işlemin iptaline karar verilmişse de, davalı idare tarafından davacı hakkkında güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması neticesinde elde edilen bilgiler çerçevesinde yeniden değerlendirme yapılacağı da açıktır.
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle,
1. Temyiz isteminin reddine,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararının yukarıda belirtilen açıklama ile ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, posta gideri avansından artan tutarın Mahkeme tarafından iadesine,
4. Kesin olarak, 26/10/2022 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi.
KARŞI OY :
(X) - Dava, Jandarma Okullar Komutanlığı Uzman Jandarma Okulu'nda öğrenim gören davacı tarafından, disiplin notunun tamamını kaybettiğinden bahisle ilişiğinin kesilmesine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılan davayı reddeden Askeri Yüksek İdare Mahkemesi 2. Dairesinin ... tarih ve GENSEK NO:... , E:... , K:... sayılı kararının, ... Mahkemesi İkinci Dairesinin ... tarih ve ... sayılı kararı uyarınca yargılamanın yenilenmesi suretiyle kaldırılması ve dava konusu işlemin iptaline karar verilmesi istemiyle açılmıştır.
Uyuşmazlık konusu olayda, davacı hakkında İdarece elde edilen bilgilerin davacı tarafından erişilememesinden bahisle ... Mahkemesi ... Dairesince ihlal kararının verildiği ve bu ihlal kararı üzerine Mahkemece yeniden yapılan yargılamada davacının gizli nitelikteki bilgilere erişimi sağlanarak gerekli savunmasını yapmasının sağlandığı anlaşılmaktadır.
Kamu görevlilerinin sadakat, tarafsızlık ve devlete bağlılık yükümlülüğü çerçevesinde devleti temsil eden ve millî güvenlik bakımından hassasiyet içeren bazı kamu görevlerine atanacak kişiler bakımından daha sıkı nitelikler aranması ve birtakım sınırlamaların getirilmesi doğaldır. Bu şekilde aranan nitelikler ve kanunlarda öngörülen kısıtlamalar, kamu hizmetinin etkin ve sağlıklı bir biçimde yürütülmesi amacına yöneliktir. Silahlı kuvvetler, emniyet gibi millî güvenlik açısından önem arz eden kurumlara personel alımında ilgili kamu hizmeti niteliği gereği bazı özel koşulların aranması gerektiği açıktır.
Nitekim Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi de, devletlerin milli güvenliğin korunması amacını gerçekleştirmede sahip oldukları takdir yetkisinin geniş olduğunu kabul etmektedir. AİHM, Sözleşme'ye taraf devletin milli güvenliği korumak için yetkili ulusal makamlarına ilk olarak kişiler hakkında bilgi toplama ve halka açık olmayan siciller tutma, ikinci olarak milli güvenlik bakımından önemli kadrolarda çalışmak isteyen adayların bu işe uygunluğunu takdir ederken bu bilgiyi kullanma yetkisi veren kurallara sahip olmaları gerektiğinde kuşku bulunmadığını belirtmektedir. (Leander/İsveç, B.No: 9248/81, 26/3/1987, § 59).
Bu durumda silahlı kuvvetlerin yapısı ve icra ettiği faaliyetin niteliği ve dosyadaki mevcut bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesinden, davacı hakkında tespit edilen bilgilerin davacının okulu ile ilişiğinin kesilmesine dayanak teşkil edecek mahiyet ve ağırlıkta olduğu sonucuna varıldığından, davacının Uzman Jandarma Okulu ile ilişiğinin kesilmesine dair dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması oyuyla çoğunluk görüşüne katılmıyorum.