T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2021/1317
Karar No : 2021/1544
YETKİLİ YARGI YERİNİN BELİRLENMESİ KARARI
Davacı … vekili Av. … tarafından, müvekkilinin sağlık sorunları olmasına rağmen, Diyarbakır Askeri Hastanesinde kendisine yeterli ilgi ve tıbbi desteğin verilmemesinden dolayı "askerliğe elverişlidir" raporu verilmesi nedeniyle gerçekleşen hizmet kusuru neticesinde meydana geldiği iddia edilen sağlık sorunları sebebiyle uğramış olduğu zararın tazmini için 5.000,00 TL maddi ve 200.000,00 TL manevi tazminat olmak üzere toplam 205.000,00 TL tazminatın idareye başvuru tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle … Bakanlığına karşı açılan ve Mahkeme tarafından … Bakanlığının da hasım konumuna alındığı davada; Ankara ... İdare Mahkemesince verilen, uyuşmazlığın görüm ve çözümünde Van İdare Mahkemesinin yetkili olduğuna ilişkin … tarih ve E:…, K:… sayılı karar ile Van ... İdare Mahkemesinin uyuşmazlığın görüm ve çözümünde Diyarbakır İdare Mahkemesinin yetkili olduğuna ilişkin … tarih ve E:…, K:… sayılı karar ile Diyarbakır ... İdare Mahkemesinin uyuşmazlığın görüm ve çözümünde Van İdare Mahkemesinin yetkili olduğuna ilişkin … tarih ve E:…, K:… sayılı karar sonrasında Van ... İdare Mahkemesinin uyuşmazlığın görüm ve çözümünde Diyarbakır İdare Mahkemesinin yetkili olduğuna ilişkin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı üzerine ortaya çıkan yetki uyuşmazlığına ilişkin dosya, 2577 sayılı Kanun'un 43. maddesi uyarınca incelenerek gereği görüşüldü:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 32. maddesinin 1. fıkrasında, göreve ilişkin hükümler saklı kalmak şartıyla bu Kanunda veya özel kanunlarda yetkili idare mahkemesinin gösterilmemiş olması halinde, yetkili idare mahkemesinin, dava konusu idari işlemi veya idari sözleşmeyi yapan idari merciin bulunduğu yerdeki idare mahkemesi olduğu; 36. maddesinde, "İdari sözleşmelerden doğanlar dışında kalan tam yargı davalarında yetkili mahkeme, sırasıyla: a) Zararı doğuran idari uyuşmazlığı çözümlemeye yetkili, b) Zarar, bayındırlık ve ulaştırma gibi bir hizmetten veya idarenin herhangi bir eyleminden doğmuş ise, hizmetin görüldüğü veya eylemin yapıldığı yer, c) Diğer hallerde davacının ikametgahının bulunduğu yer, İdari mahkemesidir.'' kuralına yer verilmiştir.
Dosyanın incelenmesinden; davacıya 2015 yılında karın ağrısı şikayeti ile gittiği özel hastanede akut duodenal ülser tanısı konulduğu, davacıda yine karın ağrısı ve kusma problemleri varken 2017 yılında Diyarbakır iline bağlı Yenişehir Askerlik Şubesi tarafından askere çağrıldığı, ve Diyarbakır Askeri Hastanesinde sağlık muayenesinin yapıldığı, burada gerekli tetkiklerin yapılmadığı ve yeterli tıbbi desteğin verilmediği, "askere elverişlidir" raporu verilmesi üzerine davacının 15/11/2017 tarihinde askere alındığı, davacının ishal ve kusma şikayetlerinin devam ettiği, Hakkari/Dağlıca Kabul Toplama Merkezindeki askerliği sürecinde durumunun daha da kötüleştiği ve Van Bölge Eğitim ve Araştırma Hastanesine her ay kontrole gittiği, davacıya crohn hastalığı ve irritabl bağırsak hastalığı ön tanılarının konulduğu, sonraki süreçte davacıya nöroendokrin tümör tanısı konulduğu, 08/08/2018 tarihinde Diyarbakır Selahaddin Eyyubi Devlet Hastanesi tarafından "askere elverişli değildir" raporu verilmesi üzerine davacının terhis edildiği, 20/11/2018 tarihli Diyarbakır Gazi Yaşargil Eğitim ve Araştırma Hastanesi engelli sağlık kurulu raporuna göre tüm vücut fonksiyon kaybı %82 olarak tespit edilen davacı tarafından, sağlık sorunları olmasına rağmen, Diyarbakır Askeri Hastanesinde kendisine yeterli ilgi ve tıbbi desteğin verilmemesinden ötürü "askerliğe elverişlidir" raporu verilmesi nedeniyle gerçekleşen hizmet kusuru neticesinde meydana geldiği iddia edilen sağlık sorunları sebebiyle uğramış olduğu zararın tazmini için 5.000,00 TL maddi ve 200.000,00 TL manevi tazminat olmak üzere toplam 205.000,00 TL tazminatın idareye başvuru tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle açılan davanın, davacının askere alınması aşamasında kendisine yeterli ilgi ve tıbbi desteğin sağlanmamasından dolayı askerliğe kabul edilmesinden kaynaklandığı, idarenin iddia edilen olaydaki hizmet kusuru nedeniyle zarara uğranıldığından bahisle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, maddi ve manevi zararlarının yasal faiziyle birlikte tazmininin talep edildiği, bu haliyle, zarara sebebiyet veren asıl durumun idarece davacının askere alımı aşamasında yapılması gerekenlerin yapılmaması olarak gösterildiği anlaşılmıştır.
Bu durumda, davacının sağlık sorunları nedeniyle askere alınmaması gerekirken idarece gerekli muayene ve tetkikler yapılmaksızın askere alındığının iddia edildiği, tazminat isteminin, idarenin, askere alma ve alım sırasında verilen sağlık muayenesi hizmetinin iyi işlememesine dayandırıldığı, tazminat istemine konu olan zararın Diyarbakır ilinde bulunan Yenişehir Askerlik Şubesi Başkanlığının askeralma işlemlerinden kaynaklandığı görüldüğünden, uyuşmazlığın görüm ve çözümünde 2577 sayılı Kanun'un yukarıda aktarılan hükmü uyarınca ileri sürülen zararı doğuran idari uyuşmazlığı çözümlemeye yetkili yer mahkemesi olan Diyarbakır İdare Mahkemesinin yetkili olduğu sonucuna varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, davanın görüm ve çözümünde Diyarbakır İdare Mahkemesinin yetkili olduğuna, dosyanın Diyarbakır 3. İdare Mahkemesine gönderilmesine, kararın Van 3. İdare Mahkemesine, Ankara 7. İdare Mahkemesine ve taraflara bildirilmesine, 01/04/2021 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.