T.C.
D A N I Ş T A Y
İKİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/13335
Karar No : 2023/1155
KARŞILIKLI TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNANLAR:
1- (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...
2- (DAVALI) : ...Valiliği
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ...İdare Mahkemesince verilen ...günlü, E:..., K:...sayılı kararın, taraflarca aleyhlerine olan kısımlarının dilekçelerde yazılı nedenlerle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması istemlerinden ibarettir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava Konusu İstem : Dava; İstanbul ili, Adalar ilçesi, ...-...Mahallesi ...pafta, ...ada, ...parsel numaralı ve tamamı Hazineye ait 8.140,00 m² yüzölçümlü taşınmazın, 500,00 m²'si üzerinde konut ve bahçe yapılmak suretiyle 11/07/2008-05/07/2010 tarihleri arasında fuzulen işgal edildiğinden bahisle düzenlenen 38.042,21 TL tutarlı ...günlü, ...sayılı ecrimisil ihbarnamesinin iptali istemiyle açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : Danıştay Onuncu Dairesinin 25/04/2017 günlü, E:2016/6184, K:2017/2283 sayılı, kararın iptale ilişkin kısmı yönünden bozma kararına uyularak verilen ... İdare Mahkemesinin temyize konu kararıyla; emsal taşınmaz için belirlenen bedel dikkate alınarak mahkemece yapılan hesaplama sonucunda dava konusu ecrimisil ihbarnamesinin 12.938,13-TL’lik kısmının iptaline, 25.104,08-TL'lik kısmına yönelik davanın reddine hükmedilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI :
Davacı tarafından; emsal alınan bedelin dava konusu taşınmaza emsal olamayacağı, mahkemece yapılan hesaplamanın hatalı olması nedeniyle belirlenen bedelin fahiş hesaplandığı ileri sürülmektedir.
Davalı idare tarafından; ecrimisil bedelinin belirlenmesinde emsal alınan taşınmazın halı saha, wc ve soyunma kabini olarak kullanıldığı, konut ve bahçe olarak kullanılan dava konusu taşınmaza emsal olamayacağı, idarece tesis edilen işlemde aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.
TARAFLARIN CEVABI : Cevap verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Danıştay Onuncu Dairesi tarafından, Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
İstanbul ili, Adalar ilçesi, ...-...Mahallesi ...pafta, ...ada, ...parsel numaralı ve tamamı Hazineye ait 8.140,00 m² yüzölçümlü taşınmazın, 500,00 m²'si üzerinde konut ve bahçe yapılmak suretiyle 11/07/2008-05/07/2010 tarihleri arasında fuzulen işgal edildiğinden bahisle düzenlenen 38.042,21 TL tutarlı ...tarih ve ...sayılı ecrimisil ihbarnamesinin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT :
2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 75. maddesinin işlem tarihinde yürürlükte bulunan şeklinde, Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaz malların, gerçek ve tüzel kişilerce işgali üzerine fuzuli şagilden, bu Kanunun 9. maddesindeki yerlerden sorulmak suretiyle ecrimisil isteneceği, ecrimisilin talep edilebilmesi için Hazinenin işgalden dolayı bir zarara uğramış olmasının gerekmediği ve fuzuli şagilin kusurunun aranmayacağı hükmüne yer verilmiştir.
2886 sayılı Kanun'un 74. maddesine dayanılarak çıkarılan Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmelik'in 85. maddesinin işlem tarihinde yürürlükte olan haliyle 1. fıkrasında, "Hazine taşınmazlarının kişilerce işgale uğradığının tespit edilmesi hâlinde, tespit tarihinden itibaren onbeş gün içinde "Taşınmaz Tespit Tutanağı"na dayanılarak, ecrimisil idarece tespit edilir ve Yönetmelikte belirtilen komisyonca karara bağlanır." hükmü; aynı maddenin 2. fıkrasında ise, "Ecrimisilin tespit ve takdirinde; İdarenin zarara uğrayıp uğramadığına, işgalcinin kusurlu olup olmadığına ve taşınmazın işgalci tarafından kullanım şekline bakılmaksızın idarenin bu taşınmazdan işgalden önceki haliyle elde edebileceği muhtemel gelir esas alınır. Ecrimisilin tespitinde aynı yer ve mahalde bulunan emsal nitelikteki taşınmazlar için oluşmuş kira bedelleri veya ecrimisiller, varsa bunlara ilişkin kesinleşmiş yargı kararları, gerektiğinde ilgisine göre belediye, ticaret odası, sanayi odası, ziraat odası, borsa gibi kuruluşlardan veya bilirkişilerden soruşturulmak suretiyle edinilecek bilgiler ile taşınmazın değerini etkileyecek tüm unsurlar göz önünde bulundurulur." düzenlemesi yer almaktadır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Dosyanın incelenmesinden; tamamı Hazineye ait 8.140,00 m² yüzölçümlü taşınmazın, 500,00 m²'si üzerinde konut ve bahçe yapılmak suretiyle işgalinden dolayı 11/07/2008-05/07/2010 tarihleri arasındaki dönem için belirlenen 38.042,21 TL ecrimisilin fahiş olduğu iddiası üzerine, mahkemece yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen raporda; emsal olarak ...İdare Mahkemesinin E:...sayılı dosyasının alınarak 2005 yılı ecrimisil bedelinin 7,50 TL/m² olduğu, bu bedelin yeniden değerleme oranları uyarınca uyarlanması sonucu 2008 yılı ecrimisil birim değerinin 9,20 TL/m² olarak bulunduğu, bu bedele göre de TUİK-ÜFE artış oranları işgalli yıllara uyarlanmak suretiyle de toplam ecrisimil bedelinin 9.483,44 TL olarak tespit edildiği, bilirkişi raporu hükme esas alınarak dava konusu ecrimisil bedelinin 28.558,77 TL'lik kısmının iptaline, 9.483,44 TL'lik kısmı yönünden ise davanın reddine karar verildiği, davalı idarenin iptale ilişkin kısım yönünden temyiz isteminin incelenmesinde; hükme esas bilirkişi raporunda emsal alınan idare mahkemesi kararının, Danıştay Onuncu Dairesinin 31/12/2010 günlü, E:2007/8534, K:2010/11893 sayılı kararıyla bozulduğu, bu karara karşı idare mahkemesince ısrar edildiği, İdari Dava Daireleri Kurulunun 21/04/2014 günlü, E:2011/2371, K:2014/1776 sayılı kararıyla, Danıştay Onuncu Dairesi kararında belirtilen aynı gerekçeler ile kararın bozulmasına hükmedildiği, kararı emsal alınan mahkemece, bozma kararı uyarınca mahallinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi neticesinde hazırlanan bilirkişi raporuyla, 2005 yılı için metrekare birim değerinin 11,58 TL olduğu, diğer yıllara TUİK-ÜFE artış oranları doğrultusunda uyarlama yapılarak toplam ecrimisil bedelinin 28.173,44 TL olarak tespit edildiği, bilirkişi raporu hükme de esas alınarak dava konusu ihbarnamenin 3.151,67 TL'lik kısmının iptaline, 28.173,44 TL'lik kısmı yönünden ise davanın reddine karar verildiği, söz konusu kararın taraflarca temyiz edilmekle Danıştay Onuncu Dairesince verilen 25/04/2017 günlü, E:2017/49, 2017/2280 sayılı onama kararıyla, dava konusu ... parsel sayılı taşınmaz için de 2005 yılı ecrimisil metrekare birim bedelinin belirlenmiş olduğu görüldüğünden, anılan yere ilişkin 2005 yılına ait ecrimisil metrekare birim bedeline yeniden değerleme oranları uyarınca uyarlama yapılmak suretiyle bir karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle bozulduğu ve bozma kararına uyularak mahkemece yapılan hesaplamada; 2005 yılı için tespit edilen yıllık 9.260,00 TL (m² bedeli: 11,58 TL/m²) ecrimisil bedeli üzerinden DİE - ÜFE(TEFE) oranları uygulanmak suretiyle 11/07/2008 - 05/07/2010 dönemi için ecrimisil alacağının hesaplandığı anlaşılmaktadır.
Uyuşmazlıkta, emsal alınan taşınmazın m² değeri 11,58 TL/m² olmakla birlikte işgal alanının 800 m² m olduğu ve 2005 yılı yıllık ecrimisil bedelinin (11,58 TL/m² X 800 m²) 9.264,00 TL olarak hesaplandığı, dava konusu taşınmazın işgal alanın ise 500 m² olduğu dikkate alındığında 2005 yılı için yıllık (11,58 TL/m² X 500 m²) 5.790,00 TL ecrimisil bedeline yeniden değerleme oranları uygulanarak ecrimisil bedelinin hesaplanması gerektiği açık olup, bu hususta mahkemece yukarıda açıklanan ve kesinleşen birim m² bedeli göz önünde bulundurulmak suretiyle yapılacak veya ek rapor almak suretiyle yaptırılacak hesaplama sonucuna göre uyuşmazlıkla ilgili yeniden bir karar verilmesi gerekmektedir.
Nitekim, aynı taşınmazın 400,00 m²'sinin konut ve bahçe yapılmak suretiyle işgal edildiğinden bahisle 11/07/2008-05/07/2010 dönemi için tahakkuk ettirilen ...günlü, ...sayılı ecrimisil ihbarnamesinin iptali istemiyle açılan davada; dava konusu ecrimisil ihbarnamesinin 18.072,46-TL'lik kısmının iptali, 12.361,31-TL'lik kısmı yönünden ise davanın reddi yolunda ...İdare Mahkemesince verilen ...günlü, E:..., K:...karar, Danıştay İkinci Dairesinin 02/03/2023 günlü, E:2021/13344, K:2023/954 sayılı kararıyla onanmıştır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. TARAFLARIN TEMYİZ İSTEMİNİN KABULÜNE,
2. ...İdare Mahkemesince verilen ...günlü, E:..., K:...sayılı kararın, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun temyize tabi ilk kararın verildiği tarih itibarıyla yürürlükte olan haliyle 49. maddesinin 1/b fıkrası uyarınca BOZULMASINA,
3. Aynı maddenin 3622 sayılı Yasa ile değişik 3. fıkrası uyarınca, yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın adı geçen İdare Mahkemesine gönderilmesine,
4. 2577 sayılı Yasa'nın (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren onbeş (15) gün içinde Danıştayda karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 14/03/2023 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.