T.C.
D A N I Ş T A Y
İKİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/13557
Karar No : 2022/5024
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Valiliği
İSTEMİN KONUSU : ... İdare Mahkemesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararın, dilekçede yazılı nedenlerle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması isteminden ibarettir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava Konusu İstem : Dava; Şanlıurfa ili, Merkez ilçesi, ... Köyünde bulunan mülkiyeti Hazineye ait ... ada, ... parsel nolu, 76.969,00 m² yüzölçümlü taşınmazın tamamının tarım yapılmak suretiyle 01/01/2004-18/12/2009 tarihleri arasındaki dönemde fuzulen işgal edildiğinden bahisle davacıdan 44.515,88 TL ecrimisil istenilmesine ilişkin ... günlü, ... sayılı ecrimisil ihbarnamesinin iptali istemiyle açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : ... İdare Mahkemesinin, Danıştay Onuncu Dairesinin 09/09/2014 günlü, E:2010/14485, K:2014/4904 sayılı bozma kararına uyularak verilen temyize konu kararıyla; mahkemece yapılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen bilirkişi raporu ve ek bilirkişi raporu sonucunda, ecrimisil döneminin tamamı için belirlenen 47.526,76 TL tutarındaki ecrimisilin, dava konusu ecrimisil ihbarnamesinde belirlenenden daha yüksek olduğu gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, Tarım İl Müdürlüğünün yayınladığı rayiç bedeller üzerinden ecrimisil hesaplanmasının uygun olmadığı, kullanılan emsallerin kesinleşmiş yargı kararları olmadığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN CEVABI : Cevap verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Danıştay Onuncu Dairesi tarafından, Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
Dava, Şanlıurfa ili, ... Köyünde bulunan mülkiyeti Hazineye ait ... ada, ... parsel nolu, 76.969,00 m² yüzölçümlü taşınmazın tamamının 01/01/2004-08/12/2009 tarihleri arasındaki dönemde davacı tarafından tarım yapılmak suretiyle fuzulen işgal edildiğinden bahisle 44.515,88 TL ecrimisil istenilmesi yolunda tesis edilen ... günlü, ... sayılı ecrimisil ihbarnamesinin iptali istemiyle açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT :
2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 75. maddesinde, Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaz malların, gerçek ve tüzel kişilerce işgali üzerine fuzuli şagilden, bu Kanunun 9. maddesindeki yerlerden sorulmak suretiyle, 13. maddesinde gösterilen komisyonca takdir ve tespit edilecek ecrimisilin talep edilebilmesi için Hazinenin işgalden dolayı bir zarara uğramış olmasının gerekmediği ve fuzuli şagilin kusurunun aranmayacağı hükmüne yer verilmiştir.
01/08/2010 günlü, 27659 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak, 62. maddesi uyarınca yayımı tarihinde yürürlüğe giren, 23/07/2010 günlü, 6009 sayılı Gelir Vergisi Kanunu İle Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun'un 25. maddesiyle 2886 sayılı Kanun'a eklenen "Terkin edilecek ecrimisiller" başlıklı geçici 3. maddede; "Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce tespit ve takdir edilen, tebliğ edilen veya tahakkuk ettirilen ecrimisil alacaklarının tespit tarihinden geriye doğru beş yılı aşan kısmı hangi aşamada olursa olsun düzeltilir veya terkin edilir, tahsil edilmiş olanlar iade edilmez." hükmü yer almaktadır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Dosyanın incelenmesinden; Danıştay Onuncu Dairesince, uyuşmazlığa konu alanın emsal oluşturabilecek yerlerin kira bedeli ve aynı taşınmazın varsa daha önce fuzulen işgal edilmesi nedeniyle istenilen ecrimisil tutarları da dikkate alınarak yapılacak inceleme sonucu düzenlenecek bilirkişi raporu esas alınmak suretiyle ecrimisil bedelinin belirlenmesi gerektiği gerekçesiyle verilen bozma kararı üzerine, mahkemece yapılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen 29/06/2015 günlü bilirkişi raporunda, 01/01/2004-08/12/2009 tarihleri arasındaki ecirimisil döneminin tamamı için 47.517,66 TL ecrimisil bedeli hesaplandığı; yapılan itiraz sonucu düzenlenen 10/11/2015 günlü ek bilirkişi raporunda ise emsal incelemesi yapılmak suretiyle dava konusu ecrimisil dönemi için yine kök rapordaki gibi 47.517,66 TL ecrimisil bedeli hesaplandığı anlaşılmaktadır.
Mahkemenin 11/12/2015 günlü ara kararıyla, bilirkişi raporlarındaki tespitlerde, Tarım Reformu Genel Müdürlüğü ve ... Odası Başkanlığı tarafından belirlenen kiralama verilerinin piyasanın çok altında kaldığı, çiftçilerle yapılan şifai görüşmelerde benzer sulu tarım arazisinin 1000 m²'sinin 100-150 kg pamuk fiyatına denk gelen bedel karşılığına kiraya verildiği şeklinde bilgi edinildiği, ayrıca emsal alınan taşınmaz kira bedellerinin tamamının davalı idare tarafından belirlenen ecrimisil bedelleri olduğu, bu haliyle bilirkişi raporunun ve ek raporun uyuşmazlığın çözümünde esas alınamayacağından bahisle yeni oluşturulacak bilirkişi heyeti ile yeniden keşif ve bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmesi üzerine yeniden oluşturulan bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen 25/03/2016 günlü raporda, ecrimisil döneminin tespit tarihinden itibaren son beş yılına tekabül eden 09/12/2004-08/12/2009 tarihleri arasındaki dönemine ilişkin olarak, Şanlıurfa Ticaret Borsasının pamuk fiyatlarına göre kiralama bedeli olarak yapılan hesaplamada 41.008,64 TL, Tarım İl Müdürlüğünün belirlemiş olduğu fiyatlara göre kiralama bedeli olarak 40.984,40 TL ecrimisil bedeli hesaplandığı görülmüştür.
Bilirkişi raporlarının incelenmesi üzerine 25/03/2016 günlü bilirkişi raporunun ecrimisil m² birim bedeli açısından hukuka uygun olduğu, dolayısıyla bedel yönünden bu bilirkişi raporuna göre karar verilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
Öte yandan, dava dosyasında yer alan 03/11/2009 ve 08/12/2009 günlü taşınmaz mala ait ve tahmin edilen bedel hesap tutanaklarına göre taşınmazın tamamı üzerinde sulu tarım yapılarak mısır ekimi yapıldığı ve davacının 01/01/2004 ile 24/11/2009 tarihleri arasındaki dönemde taşınmazda fuzuli işgalci konumunda bulunduğu anlaşılmaktadır.
Bu durumda, yukarıda aktarılan Kanun hükümleri uyarınca, idarelerce ancak tespit tarihinden geriye doğru beş yıllık süre için ecrimisil alınabileceği, Kanun'un yürürlüğe girdiği 01/08/2010 tarihinden önce tespit ve takdir edilen, tebliğ edilen veya tahakkuk ettirilen ecrimisil alacaklarının tespit tarihinden geriye doğru beş yılı aşan kısmının hangi aşamada olursa olsun düzeltilmesi gerektiği hususu göz önünde bulundurulduğunda, 25/03/2016 günlü bilirkişi raporu uyarınca ecrimisil birim bedeli üzerinden tespit tarihinden geriye doğru 5 yıla ilişkin olarak 24/11/2004-24/11/2009 tarihleri arasındaki dönem için ecrimisil bedeli hesaplanarak karar verilmesi gerekirken davanın reddi yolunda verilen kararda hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. DAVACININ TEMYİZ İSTEMİNİN KABULÜNE,
2. ... İdare Mahkemesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararın, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun temyize konu kararın verildiği tarih itibarıyla yürürlükte olan haliyle 49. maddesinin 1/b fıkrası uyarınca BOZULMASINA,
3. Aynı maddenin 3622 sayılı Yasa ile değişik 3. fıkrası uyarınca, yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın adı geçen İdare Mahkemesine gönderilmesine,
4. 2577 sayılı Yasa'nın (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren onbeş (15) gün içinde Danıştay'da karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 12/10/2022 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.