T.C.
D A N I Ş T A Y
İKİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/13579
Karar No : 2023/1618
KARŞILIKLI TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNANLAR :
1- (DAVALI) : …
2- (DAVACI) : … Denizcilik Uluslararası Nakliyat Danışmanlık
Ticaret Ltd. Şti.
İSTEMİN KONUSU : ... İdare Mahkemesince verilen … günlü, E:…, K:… sayılı kararın, taraflarca dilekçelerde yazılı nedenlerle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması istemlerinden ibarettir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava Konusu İstem : Dava; … ili, … ilçesi, … Mahallesinde bulunan … pafta, … ada, … parselin önünde yer alan Devletin hüküm ve tasarrrufu altındaki deniz dolgu vasıflı taşınmaz malın 739 m²'lik kısmı üzerinde bahçe yapılmak suretiyle fuzulen işgal edildiğinden bahisle 03/11/2004-20/06/2007 dönemi için 14.782,69-TL ecrimisil tahakkuk ettirilmesine ilişkin … günlü, … sayılı ecrimisil düzeltme ihbarnamesinin kısmen iptali ile 2.000,00-TL'ye indirilmesi ve ödenen kısmın yasal faiziyle birlikte iadesine hükmedilmesi istemiyle açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : Danıştay Onuncu Dairesinin 09/12/2014 günlü, E:2010/5568, K:2014/7452 sayılı bozma kararına uyularak yeniden yapılan inceleme sonucunda verilen …. İdare Mahkemesinin temyize konu kararıyla; 25/03/2016 havale tarihi ile davalı idare tarafından dava dosyasına sunulan söz konusu alanın tasarruf yetkisinin 3621 sayılı Kıyı Kanunu ile Kıyı Kanununun Uygulanmasına Dair Yönetmelik hükümlerine uygun olarak kullanılması şartıyla Maliye Bakanlığının … günlü, … sayılı Oluru ile İstanbul Büyükşehir Belediyesinin tasarrufuna bırakıldığına ilişkin 07/06/2005 günlü Maliye Bakanlığı Milli Emlak Genel Müdürlüğü yazısının olduğunun anlaşıldığı, bu durumda; söz konusu işgalli taşınmazın belediyenin tasarrufuna bırakıldığı 06/06/2005 tarihine kadar davalı idarenin hüküm ve tasarrufunda bulunduğu, bu nedenle davalı idarenin 06/06/2005 tarihinden önceki işgaller için ecrimisil isteyebileceğinin açık olduğu ve işgale ilişkin tespitin 11/09/2008'de yapıldığı dikkate alındığında davalı idarenin bu tarihten geriye doğru (5) yıl için ecrimisil isteyebileceğinin de tartışmasız olduğu, davacının keşif ve bilirkişi incelemesi için mahkemece istenen avansı da yatırmadığı göz önünde bulundurulduğunda dava dosyasında bulunan … günlü, … sayılı ecrimisil kıymet takdiri kararındaki hesaplamadan da anlaşılacağı üzere 03/11/2004-06/06/2005 tarihleri arası için davalı idarece ecrimisil talep edilebileceğinden, bu tarih aralığına ilişkin dava konusu işlemin 11.662,08-TL'ye ilişkin kısmının iptaline, davanın 3.120,61-TL'ye yönelik kısmının ise reddine hükmedilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI :
Davalı idare tarafından; dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu belirtilerek, İdare Mahkemesi kararının aleyhe olan kısmının bozulması istenilmektedir.
Davacı tarafından; resen dikkate alınacak sebeplerle, kararda maddi hata bulunduğu ileri sürülerek, İdare Mahkemesi kararının aleyhe olan kısmının bozulması istenilmektedir.
TARAFLARIN CEVAPLARI : Cevap verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz istemlerinin kabulü ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; Danıştay Onuncu Dairesi tarafından Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
Davacı tarafından; … ili, … ilçesi, … Mahallesinde bulunan … pafta, … ada, … parselin önünde yer alan Devletin hüküm ve tasarrrufu altındaki deniz dolgu vasıflı taşınmaz malın 739 m²'lik kısmı üzerinde bahçe yapılmak suretiyle fuzulen işgal edildiğinden bahisle 03/11/2004-20/06/2007 dönemi için 14.782,69-TL ecrimisil tahakkuk ettirilmesine ilişkin … günlü, … sayılı ecrimisil düzeltme ihbarnamesinin kısmen iptali ile 2.000,00-TL'ye indirilmesi ve ödenen kısmın yasal faiziyle birlikte iadesine hükmedilmesi istemiyle temyizen incelenmekte olan dava açılmıştır.
Dava konusu edilen 739,00 m² taşınmazın tamamının …, …, … tarafından 01/01/2003-20/06/2007 döneminde bahçe yapılmak suretiyle işgal edildiğinden bahisle 91.973,26-TL ecrimisil talep edilmesi üzerine, …a tarafından itirazda bulunularak, işgal konusu taşınmazın 4 bağımsız bölüm kat maliki tarafından kullanıldığı, ecrimisil bedelinden hisseleri oranında (25/100) sorumlu tutulması ve oturdukları dönemler dikkate alınarak yeniden hesaplama yapılması gerektiğinin belirtilmesi üzerine, … günlü, … sayılı Ecrimisil Düzeltmesi Komisyon Kararıyla; idare memurlarınca mahallinde 11/09/2008 tarihinde düzenlenen tutanakta, 25/100 hisse oranına sahip B-1 Blok maliklerinden davacı şirketin taşınmazı 03/11/2004-11/09/2008 tarihleri arasında işgal ettiğinin tespiti üzerine yeniden hesaplama yapılarak 14.782,69-TL'nin davacıya ecrimisil düzeltme ihbarnamesi ile bildirilmesine karar verilmiş, ancak … günlü, … sayılı ecrimisil düzeltme ihbarnamesiyle 03/11/2004-20/06/2007 dönemi için 14.782,69-TL talep edilmiştir.
İLGİLİ MEVZUAT :
2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte olan haliyle 75. maddesinde, Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan malların, gerçek ve tüzel kişilerce işgali üzerine, fuzuli şagilden, bu Kanun'un 9. maddesindeki yerlerden sorulmak suretiyle, 13. maddesinde gösterilen komisyonca takdir ve tespit edilecek ecrimisilin isteneceği, ecrimisilin talep edilebilmesi için Hazinenin işgalden dolayı bir zarara uğramış olmasının gerekmediği ve fuzuli şagilin kusurunun aranmayacağı hükmüne yer verilmiştir.
2886 sayılı Kanun'un 74. maddesine dayanılarak çıkarılan Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmelik'in 85. maddesinin işlem tarihinde yürürlükte olan haliyle 1. fıkrasında, "Hazine taşınmazlarının kişilerce işgale uğradığının tespit edilmesi hâlinde, tespit tarihinden itibaren onbeş gün içinde "Taşınmaz Tespit Tutanağı"na dayanılarak, ecrimisil idarece tespit edilir ve Yönetmelikte belirtilen komisyonca karara bağlanır." hükmü; aynı maddenin 2. fıkrasında ise, "Ecrimisilin tespit ve takdirinde; İdarenin zarara uğrayıp uğramadığına, işgalcinin kusurlu olup olmadığına ve taşınmazın işgalci tarafından kullanım şekline bakılmaksızın idarenin bu taşınmazdan işgalden önceki haliyle elde edebileceği muhtemel gelir esas alınır. Ecrimisilin tespitinde aynı yer ve mahalde bulunan emsal nitelikteki taşınmazlar için oluşmuş kira bedelleri veya ecrimisiller, varsa bunlara ilişkin kesinleşmiş yargı kararları, gerektiğinde ilgisine göre belediye, ticaret odası, sanayi odası, ziraat odası, borsa gibi kuruluşlardan veya bilirkişilerden soruşturulmak suretiyle edinilecek bilgiler ile taşınmazın değerini etkileyecek tüm unsurlar göz önünde bulundurulur." düzenlemesi yer almaktadır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Dava dosyasının incelenmesinden; … ili, … ilçesi, … Mahallesinde bulunan … pafta, … ada, … parselin önünde yer alan Devletin hüküm ve tasarrrufu altındaki deniz dolgu vasıflı taşınmaz malın 739 m²'lik kısmı üzerinde bahçe yapılmak suretiyle fuzulen işgal edildiğinden bahisle 03/11/2004-20/06/2007 dönemi için 14.782,69-TL ecrimisil tahakkuk ettirilmesine ilişkin … günlü, … sayılı ecrimisil düzeltme ihbarnamesine karşı temyizen incelenmekte olan davanın açıldığı, dava konusu taşınmazın 06/06/2005 günlü Olur ile İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığının tasarrufuna bırakıldığı, davacı şirketin dava konusu taşınmazı 03/11/2004 tarihinde devraldığı, bu nedenle davacının 03/11/2004-06/06/2005 dönemi için ecrimisil ödemesi gerektiği anlaşılmaktadır.
Ecrimisilin, işgal nedeniyle alınan bir tazminat olduğu, ecrimisil tutarının hesaplanmasında; taşınmazın, mevkii, kullanım şekli, altyapı, ulaşım kolaylığı, elde edilen gelir ve taşınmazın kullanıcısına katkısı gibi tüm faktörlerin etkili olduğu, aynı yer ve mahalde bulunan emsal nitelikteki taşınmazlar için oluşmuş kira bedelleri veya ecrimisiller varsa bunlara ilişkin kesinleşmiş yargı kararlarının dikkate alınacağı açıktır.
Dava konusu 739,00 m²'lik taşınmaz 4 adet bağımsız bölümden oluşan apartman malikleri tarafından bahçe olarak kullanıldığı tespit edilmiştir. Aynı apartmandaki kat maliki Osman Gökhan Antalya'dan … günlü, … sayılı ecrimisil düzeltme ihbarnamesi ile taşınmazı satın aldığı 14/11/2003 tarihi dikkate alınmak suretiyle 14/11/2003-20/06/2007 dönemi için 19.348,43-TL ecrimisil istenilmesi üzerine açılan davada, …. İdare Mahkemesince, Danıştay Onuncu Dairesinin 27/11/2014 günlü, E:2010/8368, K:2014/7246 sayılı bozma kararına uyulmak suretiyle verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararla, dava konusu işlemin 4.713,56-TL'lik kısmının iptaline, davanın 14.634,87-TL'ye yönelik kısmının ise reddine hükmedilmiş olup, mezkur kararın iptale ilişkin kısmı, davalı idarenin temyizi üzerine Danıştay Onuncu Dairesinin 31/01/2018 günlü, E:2017/1812, K:2018/261 sayılı kararıyla onanmış, karar düzeltme talebi de Danıştay Onuncu Dairesinin 26/06/2019 günlü, E:2018/2666, K:2019/5055 sayılı kararıyla reddedilmiştir.
Yukarıda anılan yargı kararıyla, davacı ile aynı apartmanda kat maliki olan ...'nın taşınmazı satın aldığı 14/11/2003 tarihinden davalı idarece tasarruf yetkisinin belediyeye devrine ilişkin 06/06/2005 Olur tarihine kadar (14/11/2003-06/06/2005) geçen süre için 14.634,87-TL ecrimisil bedeli belirlenmiştir.
Dava konusu taşınmazı 03/11/2004 tarihinde devralan davacı şirket için ise, davalı idarece tasarruf yetkisinin belediyeye devrine ilişkin 06/06/2005 Olur tarihine kadar (03/11/2004-06/06/2005) geçen süre için temyize konu İdare Mahkemesi kararıyla, 3.120,61-TL ecrimisil bedeli hukuka uygun bulunmuştur.
Bu durumda, dava konusu edilen 739,00 m²'lik taşınmazı işgal eden, aynı apartmanda eşit hisse payı (25/100) oranında malik olan kat malikleri için belirlenen ecrimisil bedelleri arasında ciddi farklılık bulunduğu, İdare Mahkemesince yukarıda bahsedilen mevzuat hükümleri doğrultusunda ecrimisilin fahiş olduğu iddiasının emsale göre değerlendirilmesi gerektiği açıktır.
Bu itibarla, dosya üzerinde yaptırılacak bilirkişi incelemesiyle, İdare Mahkemesince, yukarıda bahsedilen kesinleşen yargı kararının dikkate alınması ve bu alanın işgal dönemine göre yeniden değerleme oranı kullanılarak güncellenmesi suretiyle ek rapor alınarak hesaplama yapılması sonucunda bir karar verilmesi gerekirken, eksik incelemeye dayalı olarak verilen İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. TARAFLARIN TEMYİZ İSTEMLERİNİN KABULÜNE,
2. … İdare Mahkemesince verilen … günlü, E:…, K:… sayılı kararın, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun temyize tabi ilk kararın verildiği tarih itibarıyla yürürlükte olan haliyle 49. maddesinin 1/b fıkrası uyarınca BOZULMASINA,
3. Aynı maddenin 3622 sayılı Yasa ile değişik 3. fıkrası uyarınca, yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın adı geçen İdare Mahkemesine gönderilmesine,
4. 2577 sayılı Yasa'nın (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren onbeş (15) gün içinde Danıştayda karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 29/03/2023 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.