Danıştay 7. Daire Başkanlığı 2021/1373 E. , 2024/1826 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
YEDİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/1373
Karar No : 2024/1826
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Malmüdürlüğü ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava Konusu İstem: Davacı adına, yurt dışı menşeli bandrolsüz sigara bulundurduğunun tespit edildiğinden bahisle, 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanunu'nun 13. maddesinin 5. fıkrası uyarınca takdir komisyonu kararına istinaden, 2017 yılının Nisan dönemi için re'sen tarh edilen özel tüketim vergisi ile kesilen bir kat vergi ziyaı cezasının iptali istemiyle dava açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; ... Asliye Ceza Mahkemesinin E:... sayılı dosyasında açılan ceza davasında, dava dışı suça sürüklenen çocuk ...'un talimat yoluyla alınan savunmasında "Plakasını hatırlamadığım aracı ben kullanıyordum, ancak, bu sigaraları ben araca yüklemedim ve bunların kaçak sigara olduğunu da bilmiyordum. Olay günü jandarma ardımdan bir kaç el ateş etti, ben de korkumdan kaçtım, sonra çamura saplandım, arabayı orada bıraktım, kaçtım." şeklinde; malen sorumlu aracın sahibi davacı ...'ün, "Ben daha önce bu hususta ifade vermedim. İlk defa Mahkemeniz huzurunda beyanda bulunacağım. ... plaka sayılı araç adıma kayıtlıdır, ancak, aracı olaydan 5-6 ay önce ...'a satmıştım. Araç rehinli olduğu için satışa ilişkin herhangi bir sözleşme düzenlemedik. Aracı 27-28 bin TL'ye vermiştim. ...'u köylüm olması nedeniyle tanırım. Aracın kaçakçılık eyleminde kullanılıp kullanılmadığından haberim yoktu. Çünkü aracı olay tarihinden yaklaşık 6 ay önce satmıştım. Sanıktan şikayetçi değilim. Davaya katılmak istemiyorum" şeklinde beyanda bulunduğu, dosya kapsamından olaya karışan ... plakalı aracın sürücüsünün ..., ... plakalı aracın sürücüsünün ... olduğunun tespit edildiği hususuna yer verilerek davacının maliki olduğu aracın sürücüsü olan ...'un mahkumiyetine hükmedildiği, davacı hakkında hukuken geçerli somut bir tespit bulunmadığından, tesis edilen işlemde hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacıya ait araçta ele geçirilen sigara nedeniyle tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'ÜN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan kararın onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Davacı adına, yurt dışı menşeli bandrolsüz sigara bulundurduğunun tespit edildiğinden bahisle, 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanunu'nun 13. maddesinin 5. fıkrası uyarınca takdir komisyonu kararına istinaden, 2017 yılının Nisan dönemi için re'sen tarh edilen özel tüketim vergisi ile kesilen bir kat vergi ziyaı cezasının iptali istemiyle dava açılmıştır.
Olay hakkında düzenlenen 14/04/2017 tarihli Arama, Yakalama ve El Koyma Tutanağında, ... plakalı aracın Uludere-Şırnak istikametine geçiş yaptıktan kısa bir süre sonra aksi istikamete geçiş yapması üzerine, aracın, kaçak sigara taşıyan araçlara öncülük yaptığı değerlendirilerek takip edilmeye başlandığı, bu aracın davacının maliki olduğu ... plakalı araç ile birlikte hareket ederek Şenoba Beldesi (Uludere) istikametine doğru kaçmaya başlaması üzerine, Şenoba köprüsü üzerinde gerekli tedbirlerin alındığı, ancak iki aracın da köprüye girmeden önce Taşaltı mevkii (stabilize) yoluna döndükleri, ... plakalı aracın diğer aracın yakalanmasını engellemek ve kaçabilmesini sağlamak amacıyla takipte olan ekiplerin araçlarının önünde gerek yavaşlayarak, gerek duraklamalar yaparak yolu kapattığı ve belli bir süre açmadığı, bu süre zarfında ... plakalı aracın uzaklaşmaya devam ettiği, ... plakalı aracın sürücüsünün aracını bölgede bulunan metruk bir evin önüne bıraktığı ve kaçtığı, ... plakalı aracın devam eden takibinde ise, havanın yağmurlu olması sebebiyle çamura saplanmış ve şarampole kaymış şekilde bulunduğu, aracın sürücüsünün araçtan inerek Şenoba istikametine kaçtığının görüldüğü, dur ihtarı yapılmasına ve havaya uyarı amacıyla ateş edilmesine rağmen kaçmaya devam ettiği ve şahsın arazinin iç kesimine doğru kaçmayı başardığı, terk edilmiş vaziyette bulunan bu araçta bandrolsüz sigaranın bulunduğu, aracın sahibinin davacı olduğu hususlarının belirtildiği ve tutanağın şüphelilerin yokluğunda düzenlendiği, davacının maliki olduğu ... plakalı aracın sürücüsü olduğu belirtilen dava dışı ... hakkındaki ceza davasının yapılan yargılaması sonunda ... Asliye Ceza Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla mahkumiyetine hükmedildiği anlaşılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanunu'nun "Müteselsil sorumluluk ve ceza uygulaması" başlıklı 13. maddesinin 5. fıkrasında, (Ek: 28/3/2013-6455/33 md.), 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun mükerrer 257. maddesinin verdiği yetki uyarınca kullanılma zorunluluğu getirilen özel etiketi veya işareti olmayan özel tüketim vergisine tabi malların bulundurulduğunun tespit edilmesi halinde, bu malları bulunduranlar adına; her bir tespit için bu Kanuna ekli (III) sayılı listenin (A) cetvelinde yer alan malların 50 litreyi, (B) cetvelinde yer alan 2402.20 ve 2402.90.00.00.00 (yalnız tütün yerine geçen maddelerden yapılmış sigaralar) G.T.İ.P. numaralı malların 5.000 adedi aşması hâlinde ise müteselsilen sorumlu olmak üzere, bu malları bulunduranlar ile ithal veya imal edenlerden herhangi biri adına; malların tespit tarihindeki emsal bedeli veya miktarı üzerinden 11. maddedeki esaslara göre özel tüketim vergisinin resen tarh edileceği, bu tarhiyata ayrıca vergi ziyaı cezası uygulanacağı hüküm altına alınmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanunu'nun 13. maddesinin 5. fıkrasında; (III) sayılı listenin (A) ve (B) cetvelinde yer alan mallar bakımından, Kanunun genel hükümleriyle düzenlenen vergiyi doğuran olay ve vergi mükellefinden farklı olarak ve "müteselsil sorumluluk ve ceza uygulaması" başlığıyla "bulundurma" fiili vergiyi doğuran olay, "bulunduranlar" da vergi mükellefi olarak kabul edilerek bulunduranlar adına vergi tahakkuk ettirileceği ve vergi ziyaı cezası kesileceği kuralı öngörülmüştür.
Anılan fıkrada, özel tüketim vergisi tahakkuku için "bulundurma" fiili ile birlikte bulundurulan ürünlerin de, kullanılma zorunluluğu getirilen bandrol veya kod olmayan ürünlerden olması gerekmektedir. Belirtilen bu iki koşulun birlikte gerçekleştiğinin tespit edilmesi durumunda vergi dairesi müdürlüğü tarafından re'sen vergi tarhı ile vergi ziyaı cezası uygulanabilecektir. Re'sen tarh edilen özel tüketim vergisinin muhatabı ise yasal düzenlemenin doğal bir sonucu olarak bu malları bulunduranlardır.
Dosyanın incelenmesinden; bandrolsüz sigaraların ele geçirildiği aracın terk edilmiş vaziyette bulunması ve sürücüsünün kaçması üzerine araç sahibi adına işlem tesis edildiği anlaşılmıştır. Davacı tarafından aracın olay tarihinden önce satıldığı iddia edilmiş ise de, terk edilmiş halde bulunan aracın sürücünün kaçması nedeniyle olay yeri tutanağında ismi geçmeyen, aracın şoförü olduğunu ceza yargılamasında beyan eden ... isimli şahsa, haricen yapıldığı belirtilen satış işlemini ispatlayacak herhangi bir delil ileri sürülmediğinden ve motorlu taşıtların satışının da ancak noter aracılığıyla resmi şekilde yapılabileceğinden, davacının araç sahibi olarak bulunduran sıfatına haiz olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Bu nedenle, 4760 sayılı Kanun'un 13. maddesinin 5. fıkrası uyarınca bulunduran sıfatıyla davacı adına tarh edilen vergi ziyaı cezalı özel tüketim vergisinde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle verilen iptal kararına yönelik istinaf başvurusunun reddine ilişkin temyize konu vergi dava dairesi kararında yasal isabet görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.Temyiz isteminin kabulüne,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Daireye gönderilmesine,
4. 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 13. maddesinin (j) bendi parantez içi hükmü uyarınca alınması gereken harç dahil olmak üzere, yargılama giderlerinin yeniden verilecek kararda karşılanması gerektiğine, 03/04/2024 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.