Danıştay 3. Daire Başkanlığı 2021/1381 E. , 2022/2065 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2021/1381
Karar No : 2022/2065
TEMYİZ EDENLER: 1-(DAVACI) … Petrokimya Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi
VEKİLİ: Av. …
2-(DAVALI) … Vergi Dairesi Müdürlüğü/…
VEKİLİ: Av. …
İSTEMİN KONUSU: … Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:.., K:… sayılı kararına yöneltilen istinaf başvurularına ilişkin … Bölge İdare Mahkemesi … Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı adına, sahte olarak düzenlenen bir kısım fatura karşılığı elde edilen komisyon gelirinin kayıt ve beyan dışı bırakıldığı ve bir kısım alımlarının sahte faturayla belgelendirildiği yolundaki tespitleri içeren vergi inceleme raporuna dayanılarak 2015 yılının Ocak ve Şubat dönemleri için re'sen salınan üç kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergisi ve aynı yılın Temmuz, Ağustos ve Aralık dönemleri için tekerrür hükümleri uyarınca artırılarak kesilen üç kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergisinin kaldırılması istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Madeni yağ imalatı ile iştigal eden davacının 2014 ve 2015 yılları işlemleri incelenmek suretiyle düzenlenen vergi tekniği raporunda, %90'lık kısmını baz yağının oluşturduğu ve baz yağına katılan diğer katkılar da dikkate alındığında 2710.19 pozisyonunda takip edilmesi gereken stabilizatör isimli ürünün, 3910.00.00.00.12 istatistik pozisyonunda takibinin uygun olmadığı, hakkında sahte fatura düzenlediği yönünde vergi tekniği raporu bulunan mükelleflere bu kapsamda düzenlenen faturaların komisyon karşılığı sahte belge olarak kabul edilmesi gerektiği belirtilmiş ise de bu sonuca uzman bilirkişilerce gerçekleştirilmesi gereken bir inceleme ve analiz sonucunda varılmadığı, incelemenin, bu konuda uzman olmayan sadece vergi incelemesiyle yetkili kişiler tarafından yapıldığı, diğer yandan, fatura düzenlenen mükellefler hakkında vergi tekniği raporu bulunmasından yola çıkılarak davacının düzenlediği faturaların sahte kabul edilemeyeceği, söz konusu tespitlerin, düzenlenen faturaların sahte olduğunu ortaya koyabilecek nitelik ve yeterlilikte olmadığı görüldüğünden eksik incelemeye dayalı tarhiyatta hukuka uygunluk bulunmadığı, davacının faturalarını kayıtlarına aldığı … Petrokimya Dış Ticaret Sanayi ve Anonim Şirketi hakkındaki tespitlerin, düzenlediği faturaların gerçeği yansıtmadığını gösterdiği, 2014 yılının Ocak dönemine ait olup 10/03/2014 tarihli düzeltme beyannamesi üzerine tahakkuk ederek kesinleşen cezanın aynı yıla ilişkin tarhiyatta tekerrüre esas alınamayacağı gerekçesiyle kayıt dışı bırakılan komisyon gelirinden kaynaklanan tarhiyat ile vergi ziyaı cezalarının tekerrür hükümleri uyarınca artırılan kısımları kaldırılmış, kayıtlara alınan sahte faturalara konu katma değer vergisi indirimlerinin reddi suretiyle yapılan tarhiyat yönünden ise dava reddedilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurularının, usul ve hukuka uygun olduğu sonucuna varılan Vergi Mahkemesi kararının kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI :
Davacı tarafından, … Petrokimya Dış Ticaret Sanayi ve Anonim Şirketi'nin uyuşmazlığa konu dönemde üretiminin olmadığı, organizasyon kapsamında sahte fatura düzenlediği yönündeki tespitlerin somut verilere dayanmadığı, alış faturalarının gerçek olduğu, ödemelerin banka aracılığıyla yapıldığı, değinilen mükellef hakkında düzenlenen vergi tekniği raporunun taraflarına tebliğ edilmemesinin esasa etkili şekil hatası olduğu, bu şekilde hak arama hürriyeti ve savunma haklarının ihlal edildiği ileri sürülerek kararın aleyhe olan hüküm fıkrasının bozulması istenilmektedir.
Davalı idare tarafından, hakkında düzenlenen vergi tekniği raporundaki tespitler doğrultusunda davacı adına yapılan tarhiyatta hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülerek kararın aleyhe olan hüküm fıkrasının bozulması istenilmektedir.
TARAFLARIN SAVUNMASI : Taraflarca savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ … 'NUN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile Vergi Dava Dairesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Üçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçelerde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz istemlerinin reddine,
2. Temyize konu Vergi Dava Dairesi kararının ONANMASINA,
3. Davacıdan 492 sayılı Harçlar Kanunu'na bağlı (3) sayılı Tarife uyarınca nisbi harç alınmasına,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ilgili Vergi Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine, 26/04/2022 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.
(X)-KARŞI OY :
2575 sayılı Danıştay Kanunu'nun 23. maddesinde, Danıştayın temyiz mercii olarak görevinin, bir hukuk kuralının uygulanmaması veya yanlış uygulanması şeklinde ortaya çıkan hukuka aykırılıkların denetimini yapmakla sınırlı olduğu kurala bağlanmıştır.
İdari işlemlerin yargısal denetiminin hukuka uygunluk denetimi ile sınırlı olması karşısında bu denetimin maddi olayı da kapsadığının kabulü gerekir. Şöyle ki idari davaya konu işlemler, dayandığı, düzenlediği olaydan soyutlanmış olarak yargılamaya konu edilemez. Birçok idari uyuşmazlıkta maddi olanla hukuki olan arasında bir ayrım yapmak mümkün olmayabilir.
İdari davalarda inceleme konusu olan hukuki işlem niteliğindeki bir idari işlemdir. Hukuki işlemin incelenmesi, işlemin dayanağı durumunda bulunan maddi olaydan bağımsız bir inceleme değildir.
Adli yargıda maddi olay incelemesi yapılırken nasıl ki olayın subuta erip ermediği incelenerek bir sonuca ulaşılıyor ise idari yargıda da idarelerce tesis edilen işlemlerin dayanağını teşkil eden maddi olayın irdelenerek sonuca ulaşılması esastır.
213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 359. maddesinde, sahte belge "gerçek bir muamele veya durum olmadığı halde bunlar varmış gibi düzenlenen belge" olarak tanımlanmaktadır.
Davacı adına, sahte fatura düzenlemek suretiyle komisyon geliri elde ettiği ve bir kısım alımlarını sahte faturayla belgelendirdiği yolunda tespitleri içeren vergi tekniği raporu done alınarak yapılan tarhiyatın kaldırılması istemiyle açılan davayı sonuçlandıran Vergi Mahkemesi kararına yöneltilen istinaf başvurusuna ilişkin Bölge İdare Mahkemesi Vergi Dava Dairesi kararına yöneltilen temyiz istemi hakkında, davacı hakkında düzenlenen vergi tekniği raporundaki tespitler değerlendirilmek suretiyle karar verilmesi gerektiği oyuyla Daire kararına katılmıyoruz.