T.C.
D A N I Ş T A Y
İKİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/13878
Karar No : 2023/1972
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Belediye Başkanlığı / ...
VEKİLİ : Av...
İSTEMİN KONUSU : ... İdare Mahkemesince verilen ... günlü, E:... , K:... sayılı kararın, dilekçede yazılı nedenlerle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması isteminden ibarettir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava Konusu İstem : Dava; İstanbul ili, Büyükçekmece ilçesi, ... Mahallesi, ... Caddesi, No:... adresinde faaliyet gösteren ... Dekorasyon unvanlı işyerinin, stand imalatı faaliyet konulu, ... günlü, ... sayılı 2. sınıf gayrı sıhhi müessese işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilmesine ilişkin ... günlü, ... sayılı işlemin iptali istemiyle açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : ... İdare Mahkemesinin temyize konu kararıyla; dava dosyasında bulunan bilgi ve belgelerle, 04/08/2015 günü mahallinde keşif ve bilirkişi incelemesi yapılarak alınan bilirkişi raporunun birlikte değerlendirilmesi sonucunda, dava konusu işyerinin, sanayi bölgesinde faaliyet göstermesi gereken bir işyeri olduğu, buna karşın konut alanına yakın mesafede olduğu, işyerinde havalandırma tertibatının bulunmadığı, ilgili mevzuat gereği insan ve çevre sağlığı açısından gerekli uyarılara rağmen gerekli tedbirler alınmadığının, davalı idarece yapılan kontrol ve denetimlerle sabit görülmesi karşısında tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle dava reddedilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından; işyerlerinde havalandırma tertibatı bulunduğu ve ayrıca, kokuya neden olacak kesim işleminin, konutlara en uzak noktada bulunduğu ve idarece gerekli denetimlerin yapılarak, mevzuata aykırılık veya eksiklik tespit edilmesi halinde, giderilmesi için taraflarına 15 gün süre verilmesi gerekirken bu usule uyulmadan ruhsatlarının iptalinin hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN CEVABI : Cevap verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Danıştay Onuncu Dairesi tarafından, Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
Davacı tarafından, İstanbul ili, Büyükçekmece ilçesi, ... Mahallesi, ... Caddesi, No:... adresinde faaliyet gösteren ... Dekorasyon unvanlı işyerinin, stand imalatı faaliyet konulu, ... günlü, ... sayılı, 2. sınıf gayrı sıhhi müessese işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilmesine ilişkin ... günlü, ... sayılı işlemin iptali istemiyle temyizen bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
İLGİLİ MEVZUAT :
3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun'un 3. maddesinde, işyeri açma ve çalışma ruhsatını vermeye yetkili merciler belirtildikten sonra 4. maddesinde bu mercilerin; iznin verilmesi için yapılacak beyan ve incelemelerde, insan sağlığına zarar vermemek, çevre kirliliğine yol açmamak, yangın, patlama, genel güvenlik, iş güvenliği, işçi sağlığı, trafik ve karayolları, imar, kat mülkiyeti ve doğanın korunması ile ilgili düzenlemelere aykırı davranmamak şeklinde öngörülen genel kriterlere göre düzenlenecek yönetmeliği esas alacağı hükme bağlanmıştır.
İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin, 4. maddesinde, ikinci sınıf gayrisıhhî müesseseler, konutlardan ve insan ikametine mahsus diğer yerlerden mutlaka uzak bulundurulmaları gerekmeyen, bununla birlikte müessesenin faaliyetinin gerektirdiği durumlarda izin verilmeden önce civarında ikamet edenlerin esenlik ve istirahati hususunda konumu, tesisatı ve vaziyeti itibarıyla bir zarar vermeyeceğine kanaat oluşması için inceleme yapılması gerekli müesseseler olarak tanımlanmış; dava konusu işlemde dayanak olarak işaret edilen 13. maddesinde, işyeri açma ve çalışma ruhsatının verilmesinden sonra yapılacak denetimlerde mevzuata uygun olmayan unsurların ve noksanlıkların tespiti halinde, işyerine bu noksanlık ve hatalarını gidermesi için bir defaya mahsus olmak üzere onbeş günlük süre verileceği ve bu süre içinde tespit edilen noksanlık ve aykırılıklar giderilmediği takdirde, ruhsatın iptal edilerek işyerinin kapatılacağı; "İkinci ve üçüncü sınıf gayrisıhhî müesseseler" başlıklı 23. maddesinin, 2. fıkrasında yetkili idarelerin, bu müesseseler için yapılacak beyan ve incelemelerde; insan sağlığına zarar verilmemesi, çevre kirliliğine yol açılmaması, yangın, patlama, genel güvenlik, iş güvenliği, işçi sağlığı, trafik ve karayolları, imar, kat mülkiyeti ve doğanın korunması ile ilgili düzenlemeleri esas alacağı ve 6. fıkrasında ise, ruhsat verilmesini takiben yapılacak kontrol ve denetimlerde, ikinci fıkrada belirtilen kriterlere aykırı beyan ve durumun tespiti halinde, işyerine bir defaya mahsus olmak üzere onbeş günlük süre verileceği, verilen süre içinde noksanlık ve aykırılıkların giderilmemesi halinde ruhsatın yetkili idare tarafından iptal edilerek işyerinin kapatılacağı düzenlemesine yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Yukarıda incelenen mevzuat uyarınca ikinci ve üçüncü sınıf gayrisıhhî müesseselerin, ruhsatlandırılmasından sonra da yetkili idareler tarafından denetleneceği ve insan sağlığına zarar verilmemesi, çevre kirliliğine yol açılmaması, yangın, patlama, genel güvenlik, iş güvenliği, işçi sağlığı, trafik ve karayolları, imar, kat mülkiyeti ve doğanın korunması ile ilgili düzenlemelere aykırı beyan veya durumun tespiti halinde eksiklik veya aykırılığın giderilmesi için 15 gün süre verileceği ve bu süre içerisinde belirtilen eksiklik ve/veya aykırılıkların giderilmemesi halinde ruhsatın iptal edileceği açıktır.
Dosyanın incelenmesinden; davalı idarece, şikayet üzerine işyerinde yapılan denetim sonucunda düzenlenen 12/08/2013 günlü Çevre Koruma ve Kontrol Müdürlüğü raporunda, gürültü ölçümü sırasında koku şikayetine neden olabilecek bir unsura rastlanılmadığı, buna karşın, firmanın koku çıkmasını engelleyecek tedbirleri alması gerektiği yönünde bilgilendirildiği; 13/09/2013 günlü ek raporda ise, "koku problemi" tespit edilmesi üzerine Ruhsat Müdürlüğü'nün aynı günlü, ... sayılı yazısıyla, davacıya 7 gün süre verilerek kötü kokuyu önlemeye yönelik gerekli tedbirleri almasının ihtar edildiği ve 22/11/2013 günlü zabıtla da ruhsatsız faaliyette bulunduğundan bahisle işyerinin faaliyetten men edildiği; dava konusu ... günlü, ... sayılı Büyükçekmece Belediye Başkanlığı işlemiyle, işyerinin, sanayi alanında faaliyet göstermesi gereken işyeri olmasına rağmen ticaret alanında faaliyet gösterdiği ve faaliyet gösterilen ticaret alanının konut alanına 5 metre mesafede bulunduğu, mevcut işyerinin havalandırma tertibatının bulunmadığı, "Umumi Hıfzıssıhha Kanununun 268/269 maddeleri ve 9207 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatı Yönetmeliğinin 4/d maddesi" gereğince insan ve çevre sağlığı açısından gerekli tedbirleri almadığından bahisle işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilerek, davacıya 14/01/2015 günlü tebliğ ilmuhaberiyle "ruhsata ait şartları korumadığından" bahisle ve işyerinin 3 gün içerisinde mühürleme hazır hale getirilmesinin bildirildiği anlaşılmıştır.
Bu durumda, mevzuatın açık düzenlemesi uyarınca, işyerinde denetim yapılarak; insan sağlığına zarar verilmemesi, çevre kirliliğine yol açılmaması, yangın, patlama, genel güvenlik, iş güvenliği, işçi sağlığı, trafik ve karayolları, imar, kat mülkiyeti ve doğanın korunması ile ilgili kriterlere aykırı beyan ve durumun tespiti halinde; işyerine bir defaya mahsus olmak üzere onbeş günlük süre verilmesi ve verilen süre içinde noksanlık ve aykırılıkların giderilmemesi halinde ruhsatın yetkili idare tarafından iptal edilerek işyerinin kapatılması gerekmekte iken, bu usule uyulmadan doğrudan işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka ve mevzuata uyarlık ve davanın reddi yolundaki Mahkeme kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. DAVACININ TEMYİZ İSTEMİNİN KABULÜNE,
2. ... İdare Mahkemesince verilen ... günlü, E:... , K:... sayılı kararın, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun temyize konu kararın verildiği tarih itibarıyla yürürlükte olan haliyle 49. maddesinin 1/b fıkrası uyarınca BOZULMASINA,
3. Aynı maddenin 3622 sayılı Yasa ile değişik 3. fıkrası uyarınca, yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın adı geçen İdare Mahkemesine gönderilmesine,
4. 2577 sayılı Yasa'nın (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren onbeş (15) gün içinde Danıştay'da karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 11/04/2023 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.