T.C.
D A N I Ş T A Y
İKİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/13919
Karar No : 2023/5541
KARARIN DÜZELTİLMESİNİ İSTEYEN (DAVACI) : …
KARŞI TARAF (DAVALI) : … Komutanlığı
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : Askeri Yüksek İdare Mahkemesi … Dairesince verilen … günlü, GENSEK NO:…, E:…, K:… sayılı kararın; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen 3622 sayılı Kanun ile değişik 54. maddesi uyarınca düzeltilmesi istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava Konusu İstem : J. Bçvş. sınıf ve rütbesinde görev yapan davacı; Elazığ ili, Maden İlçe Jandarma Komutanlığı emrinde Merkez Jandarma Karakol Komutanı olarak görev yaptığı dönemdeki eylemleri nedeniyle 1/16 oranında aylıktan kesme disiplin cezasıyla cezalandırılmasına ilişkin işlemin iptali istemiyle dava açmıştır.
Askeri Yüksek İdare Mahkemesi … Dairesinin kararın düzeltilmesi istemine konu kararı ile; davacının; emrinde görevli Uzm.Çvş. A. A. S.’nin mazeret izin dilekçesini, izin vermeye yetkili makam olan ilçe jandarma komutanına arz etmediğinin, personelin izinsiz olarak garnizonu terk etmesine ve bir gün mazeretsiz olarak mesaiye gelmemesine neden olduğunun, bu eyleminin maiyetinin gözetiminde ihmal göstermek disiplinsizliğini oluşturduğunun anlaşıldığı, buna göre; davacıya verilen 1/16 aylıktan kesme disiplin cezasında hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
KARAR DÜZELTME TALEBİNDE
BULUNANIN İDDİALARI : Davacı tarafından; Uzm.Çvş. A. A. S.’nin çalışma masasının çekmecesine izin dilekçesi bıraktığını İlçe Jandarma Komutanından öğrendiği; adı geçen personelin, mesaiye gitmediği günden önceki gün kendisini telefonla arayarak, evinin tadilat işleri için kısa süreli izin istediği, kendisinin de kısa süreli izin verme yetkisine istinaden talebi uygun gördüğü; Uzm.Çvş. A. A. S.’nin, izinsiz ve acil olarak Ankara iline gittiğini, çalışma masasının çekmecesine izin dilekçesi bıraktığını, mesaiye gitmediği gün için telefonla izin istediğini ifadelerinde belirttiği; İlçe Jandarma Komutanının mesai başlangıcından bir müddet sonra kendisini makamına çağırarak, personelinin Ankara ilinde olduğunu, izin dilekçesini çalışma masasının çekmecesine bıraktığını söylediği; personelinin garnizon sınırlarını terk ettiğinden haberdar olmadığı, dolayısıyla disiplin suçu işlemesine sebebiyet vermediği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN CEVABI : Düzeltilmesi istenen kararın hukuka ve usul hükümlerine uygun olduğu, bu nedenle istemin reddi gerektiği yolundadır.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Davacının karar düzeltme isteminin kabulü ile Askeri Yüksek İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; askeri yargının kapatılması üzerine ... İdare Mahkemesinin E:2016/5593 sayılı esasına kaydedilerek Danıştaya gönderilen, Danıştay Beşinci Dairesi tarafından ise, Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
J. Bçvş. sınıf ve rütbesinde görev yapan davacının, Elazığ ili, Maden İlçe Jandarma Komutanlığı emrinde Merkez Jandarma Karakol Komutanı olarak görev yaptığı dönemde, emrinde görev yapan Uzm.Çvş. A. A. S.’nin 29/06/2015 tarihinde mesaiye hiç gelmediği, İlçe Jandarma Komutanı tarafından durumun aynı gün öğrenildiği, yapılan soruşturma sonucunda; davacının emrinde görev yapan bir personelin İlçe Jandarma Komutanından izinsiz olarak garnizonu terk ettiğinin ve tam gün mesaiye gelmediğinin, bu durumun mazeret izni kapsamında olduğunun ve karakol komutanı olan davacının bu izni vermeye yetkili olmadığının, davacının, bu eylemleri ile yetki sınırlarını aşarak, emrindeki personelin disiplin suçu işlemesine neden olduğunun tespit edildiği, buna göre; “Maiyetinin gözetiminde ihmal göstermek” disiplinsizliğini işlediğinden, 1/16 oranında aylıktan kesme disiplin cezasıyla cezalandırılması üzerine, incelenmekte olan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT :
11/02/2017 günlü, 29976 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 6771 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasında Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'la Anayasa'ya eklenen Geçici 21. maddenin (E) bendinde, askeri yargının kaldırıldığı ve Askeri Yüksek İdare Mahkemesinde görülmekte olan dosyalardan kanun yolu incelemesi aşamasında olanların Danıştaya, diğer dosyaların ise görevli ve yetkili idari yargı mercilerine bu kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren dört ay içinde gönderileceği düzenlemesine yer verilmiştir.
25/08/2017 günlü, 30165 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 694 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Düzenlemeler Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin 203. maddesiyle 1602 sayılı Askeri Yüksek İdare Mahkemesi Kanunu'nu yürürlükten kaldırılmış; 36. maddesiyle 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu'na eklenen Geçici 45. maddesinde ise, Askeri Yüksek İdare Mahkemesinde kanun yolu incelemesi aşamasında olan dosyaların Danıştaya, diğerlerinin Ankara İdare Mahkemelerine 6771 sayılı Kanun'un yürürlüğe girdiği tarihten itibaren dört ay içinde herhangi bir karara gerek kalmaksızın gönderileceği düzenlenmiştir.
Anılan düzenlemeler değerlendirildiğinde, Askeri Yüksek İdare Mahkemesinde kanun yolu incelemesi aşamasında olan dava dosyalarının Danıştaya gönderileceği anlaşılmakla; dava dosyalarının devrini müteakip "usul kurallarının derhal uygulanırlığı ilkesi" gereğince uyuşmazlığın çözümünde 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu hükümlerinin uygulanması gerekmektedir.
211 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri İç Hizmet Kanunu'nun 13. maddesinde disiplin, "Kanunlara, nizamlara ve amirlere mutlak bir itaat ve astının ve üstünün hukukuna riayet demektir." şeklinde tanımlandıktan sonra, askerliğin temelinin disiplin olduğu ve disiplinin muhafazası ve idamesi için özel kanunlarla cezai ve özel kanun ve nizamlarla idari tedbirler alınacağı belirtilmiştir.
6413 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Disiplin Kanunu'nun 18. maddesinde aylıktan kesme disiplin cezasını gerektiren disiplinsizlikler sayılmış, maddenin 1/ç fıkrasında maiyetinin gözetiminde ihmal göstermek disiplinsizliği düzenlenmiştir. Maddede maiyetinin gözetiminde ihmal göstermek; “Astlarının ve emri altındakilerin denetim, kontrol ve gözetiminde ihmal göstermek” şeklinde tanımlanmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Kamu görevlilerinin disiplin cezasıyla cezalandırılabilmeleri için; disipline aykırı eylem veya işlemlerinin sübut bulup bulmadığının usulüne uygun olarak yapılacak soruşturma ile ortaya konulması, soruşturma aşamasında kamu görevlisinin lehinde ve aleyhinde olan her türlü bilgi ve belgenin toplanması, bilahare disipline aykırı davranış olarak tespit edilen eylemin, hiçbir şüpheye yer bırakmayacak şekilde ispatlanarak, bu eyleme uygun olan disiplin cezası maddesinin tayini ve uygulanması gerekmektedir.
Olayda, dava konusu disiplin cezasına esas alınan davacıya isnat edilen fiilin, sadece olayın taraflarının beyanlarına dayandırıldığı; birbirleriyle tam örtüşmeyen bu beyanlar dışında, atfedilen suçun davacı tarafından işlendiğini net bir şekilde ortaya koyan somut başkaca delil bulunmadığı anlaşılmaktadır.
Bu durumda; davacıya isnat edilen suçun sübut bulduğuna ilişkin her türlü şüpheden uzak, kesin, somut ve inandırıcı delil elde edilemediği sonucuna varılmakla dava konusu işlemde hukuka uygunluk; davanın reddi yolundaki Askeri Yüksek İdare Mahkemesi kararında ise hukuki isabet görülmemiştir.
Diğer taraftan, 2577 sayılı Kanun'un 33. maddesinin 3. fıkrasında yer alan, "Kamu görevlilerinin görevle ilişkisinin kesilmesi sonucunu doğurmayan disiplin cezaları ile ilerleme, yükselme, sicil, intibak ve diğer özlük ve parasal hakları ve mahalli idarelerin organları ile bu organların üyelerinin geçici bir tedbir olarak görevden uzaklaştırılmalarıyla ilgili davalarda yetkili mahkeme ilgilinin görevli bulunduğu yer idare mahkemesidir." hükmü uyarınca, davanın görüm ve çözümünde, davacının görev yaptığı yer olan Elazığ ilinin idari yargı çevresi bakımından bağlı olduğu … İdare Mahkemesi yetkili bulunduğundan, dava dosyasının Elazığ İdare Mahkemesine gönderilmesi gerekmektedir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. DAVACININ KARAR DÜZELTME İSTEMİNİN KABULÜNE,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin, Askeri Yüksek İdare Mahkemesi … Dairesince verilen … günlü, GENSEK NO:…, E:…, K:… sayılı kararın, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun temyize konu kararın verildiği tarih itibarıyla yürürlükte olan haliyle 49. maddesinin 1/b fıkrası uyarınca BOZULMASINA,
3. 2577 sayılı Yasa'nın 49. maddesinin 3622 sayılı Yasayla değişik 3. fıkrası gereğince ve yukarıda belirtilen hususlar da gözetilerek yeniden bir karar verilmek üzere, dosyanın, Elazığ İdare Mahkemesine gönderilmesine, kararın ... İdare Mahkemesine bildirilmesine, 27/11/2023 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.