T.C.
D A N I Ş T A Y
İKİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/13923
Karar No : 2023/5543
KARARIN DÜZELTİLMESİNİ İSTEYEN (DAVACI) : …
KARŞI TARAF (DAVALI): … Genel Komutanlığı
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : Askeri Yüksek İdare Mahkemesi … Dairesince verilen ... günlü, GENSEK NO:…, E:…, K:… sayılı kararın; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen 3622 sayılı Kanun ile değişik 54. maddesi uyarınca düzeltilmesi istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava Konusu İstem : Uzm. J. Çvş. sınıf ve rütbesinde görev yapan davacı; Kütahya ili, ... İlçe Jandarma Komutanlığı emrinde görev yaptığı dönemdeki eylemleri nedeniyle 4 gün hizmet yerini terk etmeme disiplin cezasıyla cezalandırılmasına ilişkin … günlü, … sayılı İl Jandarma Komutanlığı Disiplin Kurulu kararının iptali istemiyle dava açmıştır.
Askeri Yüksek İdare Mahkemesi … Dairesinin kararın düzeltilmesi istemine konu kararı ile; ... İlçe Jandarma Komutanlığı Nöbetçi Astsubay Özel Talimatı'nın 41. maddesinde; motorlu hizmet araçlarının anahtarlarının, mesai saatleri içerisinde karakol komutanında, dışında ise nöbetçi astsubaylarda olacağının, anahtarların araç şoförlerinde veya dolaplarda emniyetsiz şekilde bulundurulmayacağının düzenlendiği, söz konusu talimatın olay tarihinden önce davacıya imza karşılığı tebliğ edilmiş bulunduğu, davacının, 19/02/2015 tarihinde nöbetçi astsubay iken, anılan talimat gereği araç anahtarlarını şoförlerden toplamadığı, bu eyleminin nöbet talimatına aykırı hareket etmek disiplinsizliğini oluşturduğunun anlaşıldığı, buna göre, davacıya verilen 4 gün hizmet yerini terk etmeme disiplin cezasında hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
KARAR DÜZELTME TALEBİNDE
BULUNANIN İDDİALARI : Davacı tarafından; nöbet talimatında, motorlu hizmet araçlarının anahtarlarının, mesai saatleri içerisinde karakol komutanında, dışında ise nöbetçi astsubaylarda olacağı, anahtarların araç şoförlerinde veya dolaplarda emniyetsiz şekilde bulundurulmayacağı düzenlendiği halde, anahtarları toplamadığından cezalandırıldığı, araçlar görevden döndüğünde, anahtarlarının teslim alınması gerektiği, buna göre, sorumluluğunun nöbeti sırasında görevden dönen araçlarla sınırlı olduğu, nöbetinde hiçbir aracın görevde bulunmadığı, mesai saatleri içerisinde toplanması gereken anahtarların kendisine teslim edilmediği, 19/02/2015 günü görev mahallindeki hasarlı kaza olayına kadar anahtarların hiçbir zaman toplanmadığı, hasarlı kaza olayı olduğu için kendisine dava konusu disiplin cezasının verildiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN CEVABI : Düzeltilmesi istenen kararın hukuka uygun olduğu, bu nedenle istemin reddi gerektiği yolundadır.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Davacının karar düzeltme isteminin kabulü ile Askeri Yüksek İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; askeri yargının kapatılması üzerine … İdare Mahkemesinin E:… sayılı esasına kaydedilerek Danıştaya gönderilen, Danıştay Beşinci Dairesi tarafından ise, Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
… İlçe Jandarma Komutanlığı Olay Yeri İnceleme Timinde görev yapan davacının, 19/02/2015 tarihinde İlçe Jandarma Komutanlığında nöbetçi astsubay olarak görevli olduğu, Merkez Jandarma Karakol Komutanlığı emrinde görev yapan bir erin, kendisine zimmetli askeri aracın akü problemi nedeniyle çalışmaması üzerine, başka bir er üzerine zimmetli aracın anahtarını alarak, söz konusu aracı kendi aracının yanına getirmek üzere çalıştırdığı, ancak, havanın kar yağışlı ve zeminin buzlu olması, tedbirsizlik ve dikkatsizlik göstermesi sonucu, aracın kontrolünü kaybederek askeri aracın ön kısmı ile birlik binasına bağlantılı tüp muhafaza duvarına çarptığı, duvarın kısmen yıkıldığı ve araçta kısmi maddi hasar oluştuğu, davacının nöbetçi astsubay olarak mesai bitiminde araç anahtarlarını toplamaması ve söz konusu kazanın oluşmasına zemin hazırlaması nedeniyle nöbet talimatına aykırı hareket etmek disiplinsizliğini işlediğinden bahisle Kütahya İl Jandarma Komutanlığı Disiplin Kurulunun … günlü, … sayılı kararı ile 4 gün hizmet yerini terk etmeme disiplin cezasıyla cezalandırılması üzerine, incelenmekte olan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT :
11/02/2017 günlü, 29976 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 6771 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasında Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'la Anayasa'ya eklenen Geçici 21. maddenin (E) bendinde, askeri yargının kaldırıldığı ve Askeri Yüksek İdare Mahkemesinde görülmekte olan dosyalardan kanun yolu incelemesi aşamasında olanların Danıştaya, diğer dosyaların ise görevli ve yetkili idari yargı mercilerine bu kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren dört ay içinde gönderileceği düzenlemesine yer verilmiştir.
25/08/2017 günlü, 30165 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 694 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Düzenlemeler Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin 203. maddesiyle 1602 sayılı Askeri Yüksek İdare Mahkemesi Kanunu'nu yürürlükten kaldırılmış; 36. maddesiyle 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu'na eklenen Geçici 45. maddesinde ise, Askeri Yüksek İdare Mahkemesinde kanun yolu incelemesi aşamasında olan dosyaların Danıştaya, diğerlerinin Ankara İdare Mahkemelerine 6771 sayılı Kanun'un yürürlüğe girdiği tarihten itibaren dört ay içinde herhangi bir karara gerek kalmaksızın gönderileceği düzenlenmiştir.
Anılan düzenlemeler değerlendirildiğinde, Askeri Yüksek İdare Mahkemesinde kanun yolu incelemesi aşamasında olan dava dosyalarının Danıştaya gönderileceği anlaşılmakla; dava dosyalarının devrini müteakip "usul kurallarının derhal uygulanırlığı ilkesi" gereğince uyuşmazlığın çözümünde 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu hükümlerinin uygulanması gerekmektedir.
211 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri İç Hizmet Kanunu'nun 13. maddesinde disiplin, "Kanunlara, nizamlara ve amirlere mutlak bir itaat ve astının ve üstünün hukukuna riayet demektir." şeklinde tanımlandıktan sonra, askerliğin temelinin disiplin olduğu ve disiplinin muhafazası ve idamesi için özel kanunlarla cezai ve özel kanun ve nizamlarla idari tedbirler alınacağı belirtilmiştir.
6413 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Disiplin Kanunu'nun 19. maddesinde hizmet yerini terk etmeme disiplin cezasını gerektiren disiplinsizlikler sayılmış, maddenin 1/g fıkrasında nöbet talimatına aykırı hareket etmek disiplinsizliği düzenlenmiştir. Maddede nöbet talimatına aykırı hareket etmek; “Maddi bir zarar doğmasına sebebiyet vermeyecek şekilde, ilgili mevzuat kapsamındaki nöbet görevlerini yaparken, nöbet yerini terk etmek veya belirlenmiş ve tebliğ edilmiş olan nöbet talimatındaki kurallara aykırı hareket etmektir.” şeklinde tanımlanmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Dava dosyasının incelenmesinden, uyuşmazlık konusu olayda; davacının nöbetçi astsubay olarak görevi teslim aldığı 19/02/2015 tarihli ... İlçe Jandarma Komutanlığı Nöbetçi Astsubaylığı Devir Teslim Defterinde, motorlu askeri hizmet araçlarının anahtarlarının teslimi ile muhafazasına ilişkin herhangi bir kaydın bulunmadığı, 20/02/2015 ile 21/02/2015 tarihli kayıtlarda da bu hususlara yer verilmediği, 22/02/2015 tarihinde "Araçların anahtarları Per. Loj. Ko. odasında, kilitli dolapta muhafaza edilecek, anahtarları Nöb. Astsb.'da olacak" kaydına yer verildiği, dolayısıyla konuya ilişkin mutat bir uygulamanın bulunmadığı; olay günü, ... İlçe Jandarma Komutanlığı Nöbetçi Astsubay Özel Talimatı'nın 41. maddesi uyarınca, mesai saatleri içerisinde karakol komutanında olması gereken anahtarların, davacıya tesliminin yapılmadığının ve davacının nöbeti esnasında görevden dönen motorlu araç bulunmadığının anlaşıldığı dikkate alındığında, davacının nöbet talimatına aykırı hareket etmek disiplinsizliğini işlediğinden bahisle 4 gün hizmet yerini terk etmeme disiplin cezasıyla cezalandırılmasına ilişkin işlemde hukuka uygunluk; davanın reddi yolundaki Askeri Yüksek İdare Mahkemesi kararında ise hukuki isabet görülmemiştir.
Diğer taraftan, 2577 sayılı Kanun'un 33. maddesinin 3. fıkrasında yer alan, "Kamu görevlilerinin görevle ilişkisinin kesilmesi sonucunu doğurmayan disiplin cezaları ile ilerleme, yükselme, sicil, intibak ve diğer özlük ve parasal hakları ve mahalli idarelerin organları ile bu organların üyelerinin geçici bir tedbir olarak görevden uzaklaştırılmalarıyla ilgili davalarda yetkili mahkeme ilgilinin görevli bulunduğu yer idare mahkemesidir." hükmü uyarınca, davanın görüm ve çözümünde, davacının görev yaptığı yer olan Kütahya ilinin idari yargı çevresi bakımından bağlı olduğu … İdare Mahkemesi yetkili bulunduğundan, dava dosyasının Kütahya İdare Mahkemesine gönderilmesi gerekmektedir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. DAVACININ KARAR DÜZELTME İSTEMİNİN KABULÜNE,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin, Askeri Yüksek İdare Mahkemesi … Dairesince verilen … günlü, GENSEK NO:…, E:…, K:… sayılı kararın, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun temyize konu kararın verildiği tarih itibarıyla yürürlükte olan haliyle 49. maddesinin 1/b fıkrası uyarınca BOZULMASINA,
3. 2577 sayılı Yasa'nın 49. maddesinin 3622 sayılı Yasayla değişik 3. fıkrası gereğince ve yukarıda belirtilen hususlar da gözetilerek yeniden bir karar verilmek üzere, dosyanın, … İdare Mahkemesine gönderilmesine, kararın … İdare Mahkemesine bildirilmesine, 27/11/2023 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.