DANIŞTAY İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU 2021/1443 E. , 2021/3337 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU
Esas No : 2021/1443
Karar No : 2021/3337
TEMYİZ EDENLER : 1- (DAVACI) : … Katı Atık Yönetimi ve Enerji Sanayi ve Ticaret A.Ş.
VEKİLLERİ : Av. …, Av. …
2- (DAVALI) : … İli Yerel Yönetimler Katı Atık Bertaraf Tesisi Yapma ve İşletme Birliği (…)
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU :Danıştay Altıncı Dairesinin 04/11/2020 tarih ve E:2019/16856, K:2020/10415 sayılı kararının davalı idare tarafından esas yönünden davacı tarafından ise gerekçe yönünden bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı ile davalı idare arasında 23/12/2013 tarihinde imzalanan "KÜKAB Katı Atık Toplama, Taşıma ile EKAY Ek Tesisleri Yapımı ve Tesislerin İşletilmesi İmtiyaz Sözleşmesi" uyarınca “Entegre Katı Atık Yönetim (EKAY) Ek Tesislerinin” yapımı ve işletilmesi, atıkların toplanması, taşınması, geçici depolanması, geri dönüşümü ve bertarafına dair iş kapsamında, anılan sözleşmenin eki idari şartnamenin 7.1.4.3. maddesi gereğince, 01/12/2018-30/12/2018 tarihleri arasındaki dönemde istenilen deneyim ve özelliklere sahip personel çalıştırılmadığından bahisle, anılan idari şartnamenin 9.2. maddesi uyarınca toplam 11.601,75 TL idari para cezası verilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı … İli Yerel Yönetimler Katı Atık Bertaraf Tesisleri Yapma ve İşletme Birliği (…) işlemi ile bu cezanın tahsili amacıyla düzenlenen 08/01/2019 tarih ve 2611 sayılı tahakkuk fişinin iptali istenilmiştir.
Daire kararının özeti: Danıştay Altıncı Dairesinin 04/11/2020 tarih ve E:2019/16856, K:2020/10415 sayılı kararıyla;
Dava konusu işlemlerin; 01/12/2018-13/12/2018 tarihleri arasındaki döneme ilişkin kısmı ile ilgili olarak;
"KÜKAB Katı Atık Toplama ile EKAY Ek Tesisleri Yapımı ve Tesislerin İşletilmesi İşi İçin İmtiyaz Hakkı Verilmesi İhalesine İlişkin İdari Şartname"nin 7.4.1.3. maddesi uyarınca ihaleye katılacak isteklilerin işin devamı süresinde bünyesinde anılan hükümde sayısı ve nitelikleri belirtilen teknik personeli bulundurmak zorunda olduğu ve bunu taahhüt etmeleri gerektiği, işin yerine getirilmesi için gerekli olan personelin iş başında bulunmaması halinde her aksama için idari şartnamenin 9.2. maddesinde belirlenen para cezalarının verileceği ve anılan maddede belirlenen günlük ceza miktarlarının her birinin imtiyaz sözleşmesinin yürürlüğe girdiği 24/12/2013 tarihini takip eden her yıl için yani, ilk olarak 2014 yılından başlamak üzere 2013 yılına ait ÜFE ve TÜFE oranları ortalaması esas alınarak ve her yıl bir önceki yılın ÜFE ve TÜFE oranlarının ortalamasına göre güncellenmesi gerektiği,
Uyuşmazlıkta; dava konusu işlem ile … tarih ve … sayılı KÜKAB Meclisi Kararı ile güncellenen günlük ceza miktarlarının esas alınması suretiyle para cezalarının günlük; mühendis için 150 TL'nin güncellenmesi suretiyle 224,55 TL, eğitmen ve kalite yönetim sistem sorumlusu için 100 TL'nin güncellenmesi suretiyle 149,70 TL olarak hesaplandığı,
… tarih ve … sayılı KÜKAB Meclisi Kararının iptali istemiyle davacı tarafından Dairelerinin E:2019/2547 sayılı dosyasında açılan davada; 04/11/2020 tarih ve E:2019/2547, K:2020/10386 sayılı kararla dava konusu meclis kararının iptaline karar verildiği,
Davacı tarafından, personelin ifa imkansızlığı nedeniyle yapımı gerçekleşmeyen EKAY ek tesislerinde istihdam edilmesi gerektiği ve EKAY ek tesislerinin yapımına başlanmadığından söz konusu personeli bulundurma yükümlülüğü bulunmadığından bahisle para cezasının yerinde olmadığı iddia edilmiş ise de; anılan sözleşme uyarınca işin devamı süresince sayısı ve nitelikleri belirlenen teknik personelin çalıştırılmasının zorunlu olması ve sözleşmede "işin" EKAY ek tesislerinin kurulması, katı atıkların kaynağında ayrı toplanması, EKAY ve EKAY ek tesislerine ayrı taşınması, EKAY ve EKAY ek tesislerinde ayrılması; geri dönüşüme tabi tutulması, biyogazlaştırılması, kompostlaştırılması, enerji üretilmesi; ayırma ve işleme sonunda ortaya çıkan ve ekonomik bakımdan değer taşıyan atıkların piyasada değerlendirilmesi, diğer atıklarla karışık olarak gelen ömrünü tamamlamış lastiklerin ayrıştırılması, ilgili mevzuatta belirtilen sürelerde lisanslı firmalara teslim edilerek bertaraf ettirilmesi olarak tanımlanması ve davacı tarafından idari şartnamenin 7.4.1.3. maddesinde belirtilen personelin istihdam edileceğine dair taahhütname imzalandığı hususları dikkate alındığında davacının iddiasının yerinde görülmediği,
Yine, davacı tarafından, birlik müdürünün dava konusu işlemi yapmaya yetkili olmadığı, KÜKAB Birlik Tüzüğüne göre cezai işlem uygulama yetkisinin birlik encümeninde olduğu iddia edilmiş ise de; KÜKAB Tüzüğünde kanunlarda öngörülen cezaları vermeye birlik encümenin yetkili olduğu, birlik müdürünün birliğe ait hizmetleri başkan adına onun direktifi ve sorumluluğu altında yürüteceğinin düzenlendiği, anılan Tüzükte imtiyaz sözleşmesi kapsamında verilecek para cezalarına dair düzenleme bulunmadığı ve dava konusu para cezasının imtiyaz sözleşmesi kapsamında verilen para cezası olduğu dikkate alındığında davacının bu iddiasının da yerinde görülmediği,
Bu durumda; idari şartnamenin 7.1.4.3. maddesi gereğince istenilen deneyim ve özelliklere sahip personel çalıştırılmaması halinde idari şartnamenin 9.2.4 maddesi uyarınca para ceza verilebilmesi mümkün ise de; dava konusu işlemin dayanağı olan idari şartnamenin 9.2. maddesinde yer alan günlük ceza miktarlarının 2018 yılı için güncellenmesine dair … tarih ve … sayılı KÜKAB Meclis Kararının, Dairelerinin 04/11/2020 tarih ve E:2019/2547, K:2020/10386 sayılı kararıyla iptaline karar verildiğinden dava konusu işlemin 01/12/2018-13/12/2018 tarihleri arasındaki döneme ilişkin para cezası verilmesine dair kısmı ile dava konusu tahakkuk fişinin anılan kısmında hukuka uyarlık görülmediği,
Öte yandan; davaya konu aykırılık için davalı idare tarafından, yukarıda belirtilen şekilde usulüne uygun olarak yeniden para cezası verilebileceği,
Dava konusu işlemlerin; 14/12/2018-31/12/2018 tarihleri arasındaki döneme ilişkin kısmına gelince;
İmtiyaz sözleşmesinin 6.3 maddesi uyarınca feshedilmesi halinde, fesih tarihinden sonra 7 kişiden oluşan bir devir kurulunun oluşturularak devir işlemlerinin yapılması ve sözleşmenin 5.2. maddesi hükümleri uyarınca, sözleşme kapsamında devir işlemlerinin en geç iki ay içerisinde tamamlanarak davalıya devir işleminin gerçekleştirilmesi gerektiği,
"KÜKAB Katı Atık Toplama, Taşıma ile EKAY Ek Tesisleri Yapımı ve Tesislerin İşletilmesi İmtiyaz Sözleşmesi" hükümlerinin, imtiyaz sözleşmesi süresi içerisinde uygulanması mümkün olup, sözleşme süresi sona erdikten sonra veya sözleşmenin feshedilmesinden sonra sadece devre ilişkin işlemlerin yürütülmesi gerektiği, artık yürürlükte olmayan sözleşmenin diğer hükümleri uyarınca herhangi bir karar alınmasına olanak bulunmadığı,
Bu durumda; 30/11/2018 tarihi itibariyla imtiyaz sözleşmesi feshedilmiş olduğundan ve fesih işleminin tek taraflı irade beyanına dayanan ve bu beyanın muhataba ulaşmasıyla hukuki sonuç doğuran bir işlem olduğu dikkate alındığında, fesih kararının davacıya tebliğ edildiği 14/12/2018 tarihinden sonra tesis edilen, dava konusu … tarih ve … sayılı işlemin 14/12/2018-31/12/2018 tarihleri arasındaki döneme ilişkin para cezası verilmesine dair kısmı ile dava konusu tahakkuk fişinin bu kısmında hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI :
Davacı tarafından, ifa imkansızlığı sebebiyle sözleşme konusu işin bir kısmının davacının kusuru olmaksızın ifa edilemediği, ifa edilemeyen iş için istihdam etme taahhütnamesine göre teknik personel bulundurulmadığından bahisle para cezası uygulanmasının hukuka aykırı olduğu, sözleşme konusunun sadece atık toplanması ve bertarafından ibaret olmadığı, EKAY ek tesislerinin yapımı, tesislerin işletilmesi geri dönüşüm ve enerji üretimi gibi birçok kapsamlı işi kapsadığı, EKAY ek tesislerinin yapımına ilişkin kısmının ifa imkansızlığı ve davacının kusuru olmaksızın ifa edilemediği, tesislerin yapımı için Çevre ve Şehircilik Bakanlığından onay alınması gerektiği, atık miktarının ve kompozisyon verileri hatalı çıktığından tesislerin yapımı için Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca fizibilite onayı verilmediği, para cezasına konu personelin ifa imkansızlığı sebebiyle yapımına ve işletmesine hiç başlanmamış olan işlere ilişkin olduğu, bu personelin işe alınmasının hiç bir anlam ifade etmediği, idari şartnamenin 7.1.4.3. maddesi uyarınca işin devamı süresince söz konusu personelin bulundurulmasının zorunlu olduğu, tesislerin yapımına başlanılamadığından söz konusu personelin işe alınmadığı, EKAY ek tesislerinin yapımına hiç başlanmadığından söz konusu personeli bulundurma yükümlülüğünden söz edilemeyeceği, bu doğrultuda dava konusu işlem esastan da haksız olduğundan temyize konu kararda salt tarife gerekçesi ile idari işlemin iptaline karar verilmesinin isabetli olmadığı, davanın tüm gerekçeler doğrultusunda konu cezanın bir daha uygulanamayacak şekilde kabulünün gerekli olduğu, bu gerekçeler ile temyiz olunan kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
Davalı idare tarafından, miktarın doğru hesaplandığı, dava konusu İmtiyaz Sözleşmesi ile bağlı şartnamelerinde belirtilen ceza tutarlarının Meclis kararı ile güncelleneceğine dair bir hüküm bulunmadığı hususları göz önünde bulundurularak; idari şartnamenin 9.2. maddesinde yer alan günlük ceza miktarlarının 2018 yılı için güncellenmesine dair … tarih ve … sayılı KÜKAB meclis kararının Danıştay Altıncı Dairesinin 04/11/2020 tarih ve E: 2019/2547, K:2020/10386 sayılı kararıyla iptaline karar verildiği hususu birlikte değerlendirildiğinde anılan ceza miktar ve tutarlarının Sözleşme hükümlerine göre usulüne uygun şekilde uygulanmasına engel teşkil edecek bir durum olmadığının aşikar olduğu, ayrıca miktarın doğru hesaplandığının kabul edilmemesi halinde; dava konusu para cezasının hukuka aykırı olan kısmının belirlenmesi durumunda dava konusu işlemin kısmen iptaline karar verilmesinin idari yargı denetimi yetkisinin aşılarak idari eylem ve işlem niteliğinde yargı kararı verilmesi sonucunu doğurmayacağından toplam para cezasının tamamının iptalinin gerekmediği; dava konusu para cezasının kısmen iptaline karar verilebileceği, fesihten sonra işlem tesis edilemeyeceği yönündeki gerekçeye ilişkin ise; sözleşmede fesih iradesi beyanının tek taraflı olarak yükleniciye bildirilmesi halinde yüklenicinin faaliyetlerini anında sonlandıracağına dair bir hüküm bulunmadığı, fesih bildiriminin tebliğinden sonra devir hükümlerinin uygulanmaya başlandığı ancak devir kurulu çalışmalarının davacı tarafından akamete uğratıldığı, sözleşmenin feshedilmesine yönelik karardan sonra 16/09/2019 tarihine kadar sözleşmeye konu işin idarelerine devredilmediği bu süreçte davacının faaliyetlerini yerine getirmeye devam ettiği ve güncellenen tarife üzerinden de dava konusu işin karşılığı olan ücretlerini aldığı, bu ücretin sözleşme hükümlerinde belirtilen personelin çalıştırılmasını da kapsadığı, devire esas hükümlere göre sözleşme konusu işin idareye teslim edilmesine kadar yüklenicinin yükümlülüklerini yerine getirmesi gerektiği ileri sürülmektedir.
TARAFLARIN SAVUNMALARI : Davacı tarafından, temyiz dilekçesinde öne sürülen nedenlerin, kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı belirtilerek temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuş, davalı idare tarafından, savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ :Temyiz istemlerinin reddi ile Daire kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Danıştay dava dairelerinin nihai kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan;
"a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması,
b) Hukuka aykırı karar verilmesi,
c)Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması" sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçelerinde ileri sürülen iddialar kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
Öte yandan, Danıştay Altıncı Dairesinin 04/11/2020 tarih ve E:2019/2547, K:2020/10386 sayılı kararı Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 23/12/2021 tarih ve E:2021/1465, K:2021/3314 sayılı kararı ile kesin olarak onanmıştır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Tarafların temyiz istemlerinin reddine,
2. Dava konusu işlemlerin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptali yolundaki Danıştay Altıncı Dairesinin 04/11/2020 tarih ve E:2019/16856, K:2020/10415 sayılı kararının ONANMASINA,
3. Kesin olarak, 23/12/2021 tarihinde oybirliği ile karar verildi.