T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2021/1458
Karar No : 2023/8054
DAVACI: … Derneği
VEKİLİ: Av. …
DAVALI: … Bakanlığı / ANKARA
VEKİLİ: Av. …
DAVANIN_KONUSU: Tarım ve Orman Bakanlığının internet sitesinde yayımlanan duyuru ile "Alkollü İçkilerin" ürün doğrulama ve takip sistemine dahil edilmesine ilişkin işlem ile bu işlemin dayanağı olan ve 29/12/2011 tarih ve 28157 (3. mükerrer) sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Etiketleme Yönetmeliği'nin 45. maddesinin iptali istenilmektedir.
DAVACININ İDDİALARI: Davacı tarafından; alkollü içkiler sektörünün Tütün ve Alkol Piyasası Düzenleme Kurumu (TAPDK) ve Gelir İdaresi Başkanlığınca izlendiği ve denetlendiği, denetleme ve izlemenin alkollü içkilerin üzerinde yer alan parti numarası, seri numarası, kod numarası, sair güvenlik işaretleri, bandrol ve kod uygulaması, üreticiler ve ithalatçılar tarafından TAPDK ve Gelir İdaresi Başkanlığına verilen raporlar ve sair denetim ve uygulamalar ile yapıldığı, buna rağmen davalı idarece mükerrer olarak alkollü içki sektörünün ürün doğrulama ve takip sistemine alındığı, davalı idarenin alkollü içki sektörü ile ilgili düzenleme yapma yetkisinin bulunmayıp bu yetkinin 4733 sayılı Kanunla kurulan Tütün ve Alkol Piyasası Düzenleme Kurumuna ait olduğu, davalı idarece ürün doğrulama ve takip sistemi yapılırken TAPDK ve Gelir İdaresi Başkanlığının görüşünün alınmadığı, ortak çalışma ve işbirliğinin yapılmadığı, ÜDTS (ürün doğrulama ve takip sistemi) etiketlerini taşıyan şişelerin mükerrer kullanılmaya elverişli olması nedeniyle ölümlere bile neden olacağı, alkollü içkiler sektörünün ÜDTS sistemine alınmasındaki özel amacın piyasaya sahte, taklit ve tağşiş edilmiş alkollü içkilerin üretimini ve satışını engellemek olarak deklare edilmişse de kurulmak istenen sistemin bu amaca uygun olmadığı gibi halihazırda altı yıldır sahte, taklit ve tağsiş edilmiş ürünlerin üretimini ve satışını engelleyen ürün izleme sisteminin bulunduğu, halen uygulanan bandrol sistemine yeni uygulamalar eklenebilme imkanının bulunduğu, internet sitesinde yayımlanan duyuruda 5996 sayılı Kanun'da ve Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliğinde bulunmayan ürün doğrulama sisteminin getirildiği, dava konusu işlemlerin hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.
DAVALININ SAVUNMASI: Davalı idarece, usul yönünden, davacı derneğin dava açmakta ehliyetinin bulunmadığı, alkollü içkilerin ürün doğrulama ve takip sistemine alınmasına ilişkin duyurunun idari davaya konu olabilecek kesin ve yürütülebilir nitelikte işlem olmadığı, davanın süre yönünden reddi gerektiği; esas yönünden ise, 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı Gıda ve Yem Kanunu ile Tarım ve Orman Bakanlığı'na halk sağlığı ve kamu yararı gözetilerek düzenleme yapma yetkisinin verildiği, halk sağlığı ve güvenliğini doğrudan ilgilendiren bir konuda hassasiyetin gösterilmemesi durumunda geri dönülmez risklerle karşılaşılaşılacağı, TAPDK tarafından kullanılan bandrol sisteminin mali bir denetim olup ürün güvenilirliğine yönelik bir düzenleme olmadığı, ürün güvenilirliğine yönelik ek tedbirleri almak ve bu konuda düzenleme yapma yetkisinin Bakanlığın uhdesinde olduğu, kaçak yollarla ülkeye sokulan sahte içkilerin ölüme, körlüğe ve benzeri yan etkili zehirlenmelere yol açtığı, bu gibi olayların tekrarlanmasının önüne geçilmesini teminen sağlıksız gıda ve dava konusu ürünlerin takibinin özenle yapılması gerektiği, buna göre ürünle doğrudan muhatap olan tüketicinin kendi takibini yapabilmesinin, ürünü kendisinin kontrol edilmesini sağlayan sistemin kurulmasının sahte içkilerin insan sağlığına olan olumsuz etkilerini ortadan kaldıracağı, Maliye Bakanlığı ve TAPDK tarafından getirilen sistemin vergiye ilişkin olduğu ve bu sistemin yeterli olduğu hususunun gerçeği yansıtmadığı, bandrol sistemi vergi takibi açısından önemli bir sistem olmakla birlikte ürün takip sistemi gibi sağlık ve ürün güvenilirliğini sağlamada yeterli olmadığı, ürün gruplarının Bakanlık denetçilerinin yapmış olduğu denetlemeler ve bu denetlemelerin sonuçlarının istatiksel olarak incelenmesiyle belirlendiği, her bir ürünün ayrı bir kimlik numarası olması dolayısıyla çok sayıdaki ürünün arasından tek bir yasal olmayan ürünün bile tüketiciler açısından internet, sms, telefon veya mobil uygulamalar ile rahatlıkla tespit edilebileceği, sistemin en önemli unsurunun ise her tüketicinin rahatlıkla denetim yapma imkanına sahip olması olduğu, ürün doğrulama ve takip sistemi etiketlerinin rahatlıkla ürünün her yerine yapıştırılabileceği, tüketicilerin ürünü sorgulayabilmeleri itibarı ile tek olduğu ve herhangi bir mükerrerlik taşımadığı, ürün doğrulama ve takip sistemi etiketlerinin, sorgulamanın yanında diğer etiket ve barkodların sağladığı bilgileri de içerdiği, hukuka ve mevzuata uygun olduğu belirtilerek davanın reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ: …
DÜŞÜNCESİ: Türk Gıda Kodeksi Etiketleme Yönetmeliği'nin "Ürün takip sistemi" başlıklı 45. maddesi ve Tarım ve Orman Bakanlığı'nın internet sitesinde yayımlanan duyuru ile "Alkollü İçkiler"in ürün doğrulama ve takip sistemine dahil edilmesine ilişkin işlem yönünden karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
DANIŞTAY SAVCISI: …
DÜŞÜNCESİ: Dava, Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı'nın internet sitesinde yayımlanan duyuru ile "Alkollü İçkilerin" ürün doğrulama ve takip sistemine dahil edilmesine ilişkin işlem ile bu işlemin dayanağı olan ve 29.11.2011 tarih ve 28157 (3.mükerrer) sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Etiketleme Yönetmeliğin 45.maddesinin iptali istemiyle açılmıştır.
639 sayılı Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin "Görevler" başlıklı 2. maddesinde; "(1) Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığının görevi; bitkisel ve hayvansal üretim ile su ürünleri üretiminin geliştirilmesi, tarım sektörünün geliştirilmesine ve tarım politikalarının oluşturulmasına yönelik araştırmalar yapılması, gıda üretimi, güvenliği ve güvenirliği, kırsal kalkınma, toprak, su kaynakları ve biyoçeşitliliğin korunması, verimli kullanılmasının sağlanması, çiftçinin örgütlenmesi ve bilinçlendirilmesi, tarımsal desteklemelerin etkin bir şekilde yönetilmesi, tarımsal piyasaların düzenlenmesi gibi ana faaliyet konularının gerçekleştirilmesine yönelik çalışmalar yapmak; gıda, tarım ve hayvancılığa yönelik genel politikaları belirlemek, uygulanmasını izlemek ve denetlemektir." hükmüne yer verilmiş, aynı Kanun Hükmünde Kararnamenin "Gıda Kontrol Genel Müdürlüğü" başlıklı 7. maddesinde; (1) Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğünün görevleri şunlardır: a) Güvenilir gıda ve yem arzını sağlamak, bu amaçla politikalar oluşturmak ve denetlemek. b) Gıda, gıda katkı maddeleri ve gıda ile temasta bulunan madde ve malzemelerin üretim, işleme ve pazarlama ile ilgili süreçlerin her aşamasındaki izlenebilirliğine yönelik esasları belirlemek....ğ) Bitki, hayvan, gıda ve yem güvenilirliğini gözeterek tüketiciyi ve halk sağlığını korumak amacıyla tedbirler almak..."hükmü yer almıştır.
5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanununun "Tanımlar" başlıklı 4. maddesinde; "Bu Kanunun uygulanmasında;...... 3) Bakanlık: Tarım ve Köyişleri Bakanlığını,... 24) Gıda: Doğrudan insan tüketimine sunulmayan canlı hayvanlar, yem, hasat edilmemiş bitkiler, tedavi amaçlı kullanılan tıbbî ürünler, kozmetikler, tütün ve tütün mamulleri, narkotik veya psikotropik maddeler ile kalıntı ve bulaşanlar hariç, insanlar tarafından yenilen, içilen veya yenilmesi, içilmesi beklenen işlenmiş, kısmen işlenmiş veya işlenmemiş her türlü madde veya ürün, içki, sakız ile gıdanın üretimi, hazırlanması veya muameleye tâbi tutulması sırasında kullanılan su veya herhangi bir maddeyi,.....38) İzleme: Bu Kanun kapsamındaki faaliyetlerin, bu Kanunla belirlenen esaslara uygunluk durumu hakkında genel bir görüş edinmeye yönelik, planlanmış bir dizi gözlem ve ölçümlerin yürütülmesini, 39) İzlenebilirlik: Üretim, işleme ve dağıtımın tüm aşamaları boyunca bitkisel ürünlerin, gıda ve yemin, gıdanın elde edildiği hayvanın veya bitkinin gıda ve yemde bulunması amaçlanan veya beklenen bir maddenin izinin sürülebilmesi ve takip edilebilmesini.....ifade eder" hükmüne, aynı Kanunun "Gıda Kodeksi" başlıklı 23. maddesinde ise; "Bakanlık, gıda ve gıda ile temas eden madde ve malzemelerle ilgili asgarî teknik ve hijyen kriterleri, bitki koruma ürünü ve veteriner ilaç kalıntıları, katkı maddeleri, bulaşanları, numune alma, ambalajlama, etiketleme, nakliye, depolama esasları ve analiz metotlarını belirleyen gıda kodeksini hazırlar ve yayımlar. Bakanlık, kodeksin hazırlanmasında ilgili kurum ve kuruluşlarla işbirliği yapabilir ve bu amaçla komisyonlar kurabilir. Bakanlık, uluslararası Kodeks Alimentarius Komisyonunun temas noktasıdır ve konu ile ilgili çalışmaları yürütür. Bakanlık gıda kodeksini hazırlamak üzere Ulusal Gıda Kodeks Komisyonu oluşturur. Komisyonun üye seçimi, görev süresi, alt komisyon oluşturulması, Ulusal Gıda Kodeks Komisyonu ve alt komisyonların çalışma usul ve esaslarını belirlemeye Bakanlık yetkilidir. Komisyonun sekretarya hizmetleri Bakanlıkça yürütülür. (2) Bakanlık, tarım ve gıda ile ilgili coğrafi işaret veya geleneksel ürün adlarının kullanımının tescilde belirtilen özelliklere uygunluğunu denetler. (3) Bakanlık, gıda güvenilirliği ile ilgili her türlü araştırma ve projeleri yapar veya hizmet satın alma yoluyla yaptırabilir.(4) Bu maddenin uygulanması ile ilgili usul ve esaslar Bakanlıkça çıkarılacak yönetmelik ile belirlenir." hükmüne yer verilmiş, aynı Kanunun "Gıda ve Yemde İzlenebilirlik ve Etiketleme, Sunum ve Reklâm İle Tüketici Haklarının Korunması" başlıklı 24. maddesinde de; (1) Gıda veya yem işletmecileri izlenebilirliği sağlamak amacıyla,üretim, işleme ve dağıtımın tüm aşamalarında, sorumluluğundaki gıda veya yemin, gıda veya yeme ilave edilecek her türlü maddenin ve gıdanın elde edildiği hayvanın takibinin yapılabilmesi için, bir sistem oluşturmak ve talep hâlinde bu bilgileri Bakanlığa sunmak zorundadır. (2) Piyasaya arz edilecek gıda ve yem, izlenebilirliği sağlamak amacıyla, uygun şekilde etiketlenmek veya Bakanlıkça belirlenecek bilgi ve belgelerle uygun şekilde tanımlanmak zorundadır. (3) Gıda ile ilgili özel mevzuat hükümleri saklı kalmak kaydıyla, gıdanın ve yemin şekli, görünümü, ambalajı, kullanılan ambalaj malzemesi, tasarlanma ve sergilenme şekli, her tür yazılı veya görsel basın aracılığı ile sunulan bilgi dâhil, etiketlenmesi, tanıtımı, reklâmı ve sunumu tüketiciyi yanıltıcı şekilde yapılamaz. (4) Gıda ve yemde taklit ve tağşiş yapılamaz. (5) Bu maddenin uygulanması ile ilgili usul ve esaslar Bakanlıkça çıkarılacak yönetmelik ile belirlenir. " hükmü yer almıştır.
Öte yandan; 4733 sayılı Tütün ve Alkol Piyasası Düzenleme Kurumu Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanunun "Tütün ve Alkol Piyasası Düzenleme Kurumu ve Kurulu" başlıklı 2. maddesinde; "Bu Kanunla ve diğer kanunlarla verilen görevleri yerine getirmek ve yetkileri kullanmak üzere kamu tüzel kişiliğini haiz, idari ve mali özerkliğe sahip, Tütün ve Alkol Piyasası Düzenleme Kurumu kurulmuştur. Kurumun merkezi Ankara’dadır. Kurum gerekli gördüğü yerlerde irtibat büroları kurabilir. Kurumun organları, Tütün ve Alkol Piyasası Düzenleme Kurulu ve hizmet birimleridir. Kurum, Başbakanın görevlendireceği bir Devlet Bakanı ile ilişkilendirilir. Kurul, Kurumun karar organıdır. Kurul, biri Başkan ve biri Başkan vekili olmak üzere toplam yedi üyeden oluşur. Kurul Başkan ve üyeleri; Maliye Bakanlığı, Sağlık Bakanlığı, Tarım ve Köyişleri Bakanlığı, Hazine Müsteşarlığı, Dış Ticaret Müsteşarlığı, Türkiye Ziraat Odaları Birliği ve Genel Müdürlüğün ilgilendirildiği Bakanlığın önereceği ikişer aday arasından Bakanlar Kurulunca atanır..." kuralına yer verilmiş, aynı Kanunun "Kurulun Çalışma Esasları, Görev ve Yetkileri" başlıklı 3. maddesinde; "Kurulun görev ve yetkileri şunlardır: a) Bu Kanun gereğince Kurum tarafından yürütülecek görevler ile ilgili düzenlemeleri yapmak, b) (Mülga: 23/1/2008 – 5728/578 md.), c) satış ve uygunluk belgesi başına alınacak tutarların tespiti ile tescil, izin ve ruhsat harçlarının Kurum tarafından tahsiline ilişkin işlemleri yürütmek, d) 4207 sayılı Tütün Mamullerinin Zararlarının Önlenmesine Dair Kanunda yer alan hükümler saklı kalmak kaydıyla, tütün ve alkol tüketiminden kaynaklanan kamusal, toplumsal ya da tıbbi nitelikteki her türlü zararlı etkileri önleyecek düzenlemeleri yapmak, bunlarla ilgili kararları almak, e) Bu Kanunun uygulanmasıyla ilgili sektörel düzenlemeler yapmak, f) Yurt içinde ve yurt dışında konusuyla ilgili kuruluşlarla işbirliği yapmak, gerektiğinde bu kuruluşlara Kurumun üye olmasına karar vermek, g) Personel atamaları da dahil olmak üzere Kurumun personel politikasını oluşturmak, h) Kuruma taşınır ve taşınmaz mal veya hizmet alınması, satılması ve kiralanması konularında karar vermek, ı) Kurumun alacak, hak ve borçları hakkında karar vermek, j) Kuruma bağlı akredite laboratuvarlarının tesis edilmesine ve işletilmesine ilişkin şartları tespit etmek, k) 1918 sayılı Kaçakçılığın Men ve Takibine Dair Kanun, 4250 sayılı İspirto ve İspirtolu İçkiler İnhisarı Kanunu, 492 sayılı Harçlar Kanunu ve diğer kanunlar ile Genel Müdürlüğe verilmiş olan görevleri yürütmek, l) Görev alanı ile ilgili konularda gerekli gördüğü her türlü bilgiyi, tütün, tütün mamulleri ve alkollü içkiler piyasasında mal veya hizmet üreten, pazarlayan, satan gerçek ve tüzel kişilerle, bunların her türlü birliklerinden istemek, m) Kanunlarla verilen diğer görevleri yürütmek..." kuralı yer almıştır.
5996 sayılı Kanunun 23. ve 24. maddelerine dayanılarak hazırlanan Türk Gıda Kodeksi Etiketleme Yönetmeliği'nin "Ürün takip sistemi" başlıklı 45. maddesinde; "Bakanlık gerekli gördüğü durumlarda, belirli gıda veya gıda gruplarına yönelik olarak ürünün izlenebilirliğini temin etmek amacıyla, etiketlerde ürün takip sisteminin uygulanmasına ilişkin özel uygulamalar yapabilir veya yaptırabilir. (2) (Ek:RG-3/9/2013-28754) Bakanlık tarafından belirlenen ürün takip sisteminin uygulanacağı gıda veya gıda grupları ile uygulama süresi Bakanlık tarafından belirlenerek Bakanlık internet sitesinde yayımlanır." hükmüne yer verilmiştir.
Dava konusu yönetmeliğin "Ürün takip sistemi" başlıklı 45. maddesi yönünden incelenmesi;
Yukarıda anılan mevzuat hükümleri uyarınca davalı Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı'nın görev, yetki ve sorumlulukları kapsamında tüketiciyi ve halk sağlığını korumak amacıyla ürünün izlenebilirliğini sağlamaya yönelik ürün doğrulama ve takip sistemi getirmekte takdir yetkisinin bulunduğu açıktır.Bu kapsamda ,insan ve hayvan sağlığını ciddi bir şekilde tehdit edebilecek bir maddenin gıda veya yemde bulunması insan ve hayvan sağlığı açısından risk oluşturabileceğinden gerek idare tarafından resmi kontrollerin yapılması gerekse tüketiciler tarafından ürünün sahte ,taklit veya kaçak olup olmadığının kontrolünü yapabilmesini sağlayabilmek ve sonuçta tüketici sağlığını tehdit edebilecek ürün gruplarını belirlemeye yönelik olarak getirilen dava konusu düzenlemede dayanağı 5996 sayılı Kanun'un 24. maddesine aykırılık bulunmamaktadır.
Davanın, ,Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı'nın internet sitesinde yayımlanan duyuru ile "Alkollü İçkilerin" ürün doğrulama ve takip sistemine dahil edilmesine ilişkin işlem yönünden incelenmesi;
Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı'nın internet sitesinde yayımlanan dava konusu duyuru ile "Alkollü İçkiler"in ürün doğrulama ve takip sistemine dahil edilmesine ve uygulamaya 31.12.2013 tarihine kadar geçilmesine ilişkin işlem ile Ankara Valiliği İl Gıda Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü'nün … tarih ve … sayılı yazısı ile bu yazının davacıya tebliğini öngören Kazan Kaymakamlığı'nın … tarih ve … seri nolu resmi kontrol raporu yönünden ise; davalı Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı'nın görev, yetki ve sorumlulukları kapsamında tüketiciyi ve halk sağlığını korumak amacıyla ürünün izlenebilirliğini sağlamaya yönelik ürün doğrulama ve takip sistemi getirmekte takdir yetkisinin bulunduğu açık olmakla birlikte, alkollü içki sektörünün TAPDK (Tütün ve Alkol Piyasası Düzenleme Kurumu) ve Gelir İdaresi Başkanlığınca da izlenip denetlendiği ve "Bandrollü Ürün İzleme Sistemi" adında bir sistem kurularak tütün mamulleri ve alkollü içeceklerin bandrollenerek izlenmesi yoluna gidildiği, öte yandan yukarıda anılan 4733 sayılı Tütün ve Alkol Piyasası Düzenleme Kurumu Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun uyarınca Tütün ve Alkol Piyasası Düzenleme Kurumunun da alkol tüketiminden kaynaklanan kamusal toplumsal ve tıbbi nitelikteki her türlü zararı önlemek gibi görevlerinin de bulunduğu gözönüne alındığında; Maliye Bakanlığı ve Tütün ve Alkol Piyasası Düzenleme Kurumu ile görüş alışverişinde bulunulması ve bilimsel inceme ve araştırma yapılması suretiyle mükerrer etiketlemeyi önlemek amacına yönelik olarak ürün doğrulama ve takip sistemi ile bandrollü ürün izleme sisteminin entegre olup olamayacağının araştırılması gerekirken bu hususlar gözetilmeksizin tesis edilen işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, davacının Türk Gıda Kodeksi Etiketleme Yönetmeliğinin 45. maddesine yönelik iptal isteminin reddine , Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı'nın internet sitesinde yayımlanan duyuru ile "Alkollü İçkilerin" ürün doğrulama ve takip sistemine dahil edilmesine ilişkin işlemin ise iptaline karar verilmesinin uygun olacağı düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Dairemizin 28/04/2016 tarih ve E:2013/7266, K:2016/2405 sayılı kısmen dava konusu işlemin iptali, kısmen davanın reddine dair kararının, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'nun 20/02/2019 tarih ve E:2016/4901, K:2019/659 sayılı kararıyla bozulması üzerine, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, davalı idarenin usule yönelik itirazları yerinde görülmeyerek, gereği görüşüldü:
MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ :
Dava, Tarım ve Orman Bakanlığının internet sitesinde yayımlanan duyuru ile "Alkollü İçkilerin" ürün doğrulama ve takip sistemine dahil edilmesine ilişkin işlem ile bu işlemin dayanağı olan ve 29/12/2011 tarih ve 28157 (3. mükerrer) sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Etiketleme Yönetmeliği'nin 45. maddesinin iptali istemiyle açılmıştır.
Dairemizin 28/04/2016 tarih ve E:2013/7266, K:2016/2405 sayılı kararıyla, 29/12/2011 tarih ve 28157 (3. mükerrer) sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Etiketleme Yönetmeliği'nin 45. maddesinin iptali istemi yönünden davanın reddine; Tarım ve Orman Bakanlığının internet sitesinde yayımlanan duyuru ile "Alkollü İçkilerin" ürün doğrulama ve takip sistemine dahil edilmesine ilişkin işlemin ise iptaline karar verilmiştir.
Kararın iptale ilişkin kısmının davalı idare tarafından temyiz edilmesi üzerine, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'nun 20/02/2019 tarih ve E:2016/4901, K:2019/659 sayılı kararıyla; görüşme tutanağında imzası bulunan Üye yerine kararda farklı bir Üye'nin imzasının bulunması nedeniyle kararın oluşmadığı gerekçesiyle davalı idarenin temyiz isteminin kabulüyle Dairemiz kararının bozulmasına karar verilmiştir.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 46. maddesinin 1. fıkrasında, Danıştay dava daireleri kararlarına karşı Danıştay'da temyiz yoluna başvurulabileceği; 2575 sayılı Danıştay Kanunu'nun 38. maddesinde, idari dava dairelerinden ilk derece mahkemesi olarak verilen kararların İdari Dava Daireleri Kurulu'nca temyizen inceleneceği hükme bağlanmış; 2577 sayılı Kanunun 49. maddesi, 4. fıkrasında ise, Danıştay dava dairelerine, ilk derece mahkemesi olarak verdikleri kararların temyizen bozulması halinde ısrar olanağı tanınmamıştır.
Buna göre, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun bozma kararına uyularak davanın esası hakkında yeniden bir karar verilmesi gerekmektedir.
İNCELEME VE GEREKÇE:
ESAS YÖNÜNDEN:
I. Türk Gıda Kodeksi Etiketleme Yönetmeliği'nin 45. Maddesinin İncelenmesi:
26/01/2017 tarih ve 29960 (mükerrer) sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliği'nin 52. maddesiyle, 29/12/2011 tarih ve 28157 (3. mükerrer) sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Etiketleme Yönetmeliği yürürlükten kaldırılmış olduğundan, esasının incelenme olanağı kalmayan Yönetmelik maddesinin iptali istemi hakkında karar verilmesine hukuken olanak bulunmamaktadır.
II. Tarım ve Orman Bakanlığının İnternet Sitesinde Yayımlanan Duyuru İle "Alkollü İçkilerin" Ürün Doğrulama ve Takip Sistemine Dahil Edilmesine İlişkin İşlemin İncelenmesi:
Tarım ve Orman Bakanlığının internet sitesinde yayımlanan duyuru ile "Alkollü İçkilerin" ürün doğrulama ve takip sistemine dahil edilmesine ilişkin işlem ile bu işlemin dayanağı olan ve 29/12/2011 tarih ve 28157 (3. mükerrer) sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Etiketleme Yönetmeliği'nin 45. maddesinin 2. fıkrasının iptali istemiyle açılan başka bir davada, Dairemizin 23/10/2017 tarih ve E:2017/2899, K:2017/4241 sayılı kararıyla Tarım ve Orman Bakanlığının internet sitesinde yayımlanan duyuru ile "Alkollü İçkilerin" ürün doğrulama ve takip sistemine dahil edilmesine ilişkin işlemin iptaline karar verilmiş, anılan kararın iptale ilişkin kısmının davalı idarece temyiz edilmesine üzerine Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'nun 20/02/2019 tarih ve E:2018/1698, K:2019/661 sayılı kararıyla Daire kararının onanmasına karar verilmiş ve karar düzeltme istemi de Kurul'un 27/12/2019 tarih ve E:2019/2950, K:2019/7061 sayılı kararıyla reddedilmiştir. Dolayısıyla kararın iptale ilişkin kısmı kesinleşmiştir.
Bu nedenle, kesinleşen yargı kararıyla iptal edilen işleme karşı açılan işbu davanın anılan kısmının da konusu kalmadığından, bahse konu işlemin iptali istemi hakkında yeniden bir karar verilmesine gerek bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Konusu kalmayan dava hakkında KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,
2. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam … TL yargılama giderinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine, davalı idarece yapılan … TL yargılama giderinin davalı idare üzerinde bırakılmasına,
3. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen … TL vekâlet ücretinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine,
4. Posta gideri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra aidiyetine göre taraflara iadesine,
5. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 12/12/2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.