DANIŞTAY İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU 2021/1462 E. , 2021/3305 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU
Esas No : 2021/1462
Karar No : 2021/3305
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : … Atık Yönetimi ve Enerji Sanayi ve Ticaret A.Ş
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI) : … İli Yerel Yönetimler Katı Atık Bertaraf Tesisi Yapma ve İşletme Birliği (KÜKAB)
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : Danıştay Altıncı Dairesinin 04/11/2020 tarih ve E:2019/2576, K:2020/10395 sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı ile davalı idare arasında … tarihinde imzalanan "KÜKAB Katı Atık Toplama, Taşıma ile EKAY Ek Tesisleri Yapımı ve Tesislerin İşletilmesi İmtiyaz Sözleşmesi"nin feshedilmesi üzerine devir işlemleri için oluşturulan devir komisyonunun 12/02/2019 tarihli 6. toplantısında alınan tüm kararların ve anılan toplantı tutanağına dayanılarak istenilen bilgi ve belgelerin teslim edilmesi ve devir kurulu üyelerinin toplantılara katılımının sağlanması gerektiğine dair … tarih ve … sayılı … İli Yerel Yönetimler Katı Atık Bertaraf Tesisleri Yapma ve İşletme Birliği (…) işleminin iptali istenilmiştir.
Daire kararının özeti: Danıştay Altıncı Dairesinin 04/11/2020 tarih ve E:2019/2576, K:2020/10395 sayılı kararıyla;
İmtiyaz sözleşmesi hükümlerinin değerlendirilmesinden; münhasıran imtiyaz konusu işi yapmak üzere özel amaçlı sermaye şirketi kurulmasının zorunlu olduğu, yüklenicinin tüm mali faaliyetlerini, yeminli mali müşavirlere denetlettireceği ve denetleme raporunu idareye sunacağı, ancak bu denetimin idarenin genel denetim yetkisini ortadan kaldırmadığı, davacının bir hesap döneminde elde edeceği net dönem kârının %100’ünü (yüzde yüzünü) idareye ödemeyi kabul ve taahhüt ettiği,
EKAY tesisleri ile EKAY ek tesislerinin makine ve ekipmanının, her türlü borçtan âri, bakımlı, kullanılabilir durumda idareye devredileceği; sözleşme ekinde araç ve ekipman bedel tespit listesi olarak sunulan ve idare tarafından yükleniciye devredilecek olan araç ve ekipman için sözleşmenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren, bu listedeki genel toplam miktarına her yıl, yıllık ÜFE ve TÜFE artış oranlarının ortalaması alınarak oluşturulacak artış oranına göre belirlenecek olan miktarın, sözleşme sonunda idareye devredileceği,
EKAY ve EKAY ek tesisleri ile tüm taşınmaz malların da sözleşme süresinin sona ermesiyle, normal aşınma ve yıpranmalar dışında her türlü borç ve yükümlülüklerinden arındırılmış vaziyette, çalışır, bakımlı ve kullanılabilir şekilde hiçbir bedel ve hak talep edilmeksizin idareye devredilmesi gerektiği,
İmtiyaz sözleşmesinin, anılan sözleşmenin 6.3. maddesi uyarınca feshedilmesi halinde, fesih tarihinden sonra idarenin belirleyeceği 4 ve davacının belirleyeceği 3 temsilci olmak üzere toplam 7 kişiden oluşan bir devir kurulunun oluşturulması, devir kurulu başkanı ve en az 5 üyenin katılımı ile devir kurulunun toplanması ve toplantıya katılanların oy çokluğu ile devir işlemlerine ilişkin karar alınması ve devir işlemlerinin en geç iki ay içinde tamamlanması gerektiği,
Sözleşmenin 5.2. maddesi hükümleri uyarınca, sözleşme kapsamında devir işlemlerinin iki ay içerisinde tamamlanarak davalıya devir işleminin gerçekleştirilmesi zorunluluğunun bulunması karşısında davacı tarafından, devir kurulu için belirlediği üyelerin toplantıya katılma yükümlülüğünü yerine getirmelerinin sağlanması gerektiği,
Hukukun genel ilkelerinden olan dürüstlük kuralının 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 2. maddesinde açıkça düzenlendiği, anılan maddede; herkesin haklarını kullanırken ve borçlarını yerine getirirken dürüstlük kurallarına uymak zorunda olduğunun ve bir hakkın açıkça kötüye kullanılmasını hukuk düzeninin korumayacağının hüküm altına alındığı,
Uyuşmazlıkta; devir kurulunun 3. ve 4. toplantılarına davacı şirket tarafından belirlenen üyelerin katıldığı, 4. toplantıda bir sonraki toplantının 08/02/2019 tarihinde yapılmasına oybirliğiyle karar verilmesine rağmen, davacı şirket tarafından belirlenen 3 üyenin 5. toplantıya ve 6. toplantı tarihinin davacıya tebliğ edilmesine rağmen 6. toplantıya katılmadıkları ve 5. ve 6. toplantının sadece davalı idare tarafından belirlenen 4 üyenin katılımıyla yapıldığı,
Davacı tarafından, devir kurulunun yetkisini aşarak devre konu olmayan bilgi ve belgeleri istediği, devre konu olmayan hususlar üzerinde hak iddia ettiği ve uzmanlara başvurma konusundaki yetkisini davalı idareye devrettiği iddia edilmiş ise de; davacı şirketin münhasıran uyuşmazlığa konu imtiyaz sözleşmesi kapsamında belirlenen işi yapmak üzere kurulmuş olduğu, devir kurulunun 6. toplantısında alınan kararlar ile davacıdan istenilen belgelerin sözleşmenin 5.2.2. maddesinde açıklanan devir işlemlerinin gerçekleştirilmesine yönelik olarak sözleşme kapsamındaki faaliyetlere ilişkin olduğu, öte yandan devir kurulu tarafından istenilen bilgi ve belgeler incelenerek devir kapsamına alınacakların belirleneceği devir tutanağının düzenleneceği, devir tutanağının düzenlenmesiyle birlikte nelerin devre tabi olacağının ortaya çıkacağı ve bu iddiaların devir tutanağında değerlendirilmesinin gerektiği, sözleşmede uzmanların belirlenmesi yönteminin açıklanmadığı, idare tarafından sunulacak olan uzman listesinin kabulü noktasında yetkinin devir kurulunda olduğu hususları dikkate alındığında, davacının iddialarının yerinde görülmediği,
Yine, davacı tarafından; devir kurulunun toplantı yeter sayısı sağlanmadan toplanarak karar aldığı iddia edilmiş ise de; davacı ile davalı arasında imzalanan imtiyaz sözleşmesinin uygulanması süresinde sözleşmeye aykırılık iddiası ile ilgili olarak çok sayıda açılmış dava bulunduğu, dolayısıyla taraflar arasında uyuşmazlık bulunduğu, sözleşmenin 5.2. maddesi uyarınca en geç 2 ay içinde devri gereken tesis ve araç, ekipman ile işin davalıya devir işleminin tamamlanması zorunlu olduğundan, davacı şirketin devir işlemlerinin tamamlanması için imtiyaz sözleşmesinin 5.2 maddesinde düzenlenen görev ve yükümlülüklerini getirmesinin zorunlu olduğu, davacı şirket tarafından belirlenen 3 üyenin 4. toplantıda bir sonraki toplantının 08/02/2019 tarihinde yapılmasına oybirliğiyle karar verilmesine ve 6. toplantı tarihinin davacıya tebliğ edilmesine rağmen, devir kurulu toplantılarına katılmamalarının dürüstlük kuralı ile bağdaşmayacağı hususları dikkate alındığında, devir kurulunun toplantı yeter sayısı sağlanmadan toplandığından bahsedilemeyeceğinden, davacının bu iddiasının da yerinde görülmediği,
Bu durumda; sözleşmenin 5.2. maddesinde belirlenen iki aylık sürenin sadece devir kurulu toplantıları için öngörülmediği, bu sürenin aynı zamanda devri gereken tesis, araç ve ekipman ile işin davalıya devir işleminin tamamlanmasını da kapsadığı, devir işlemlerinin iki ay içinde tamamlanmasının zorunlu olduğu anlaşıldığından ve devir komisyonunun 12/02/2019 tarihli 6. toplantısında alınan kararların devir işlemlerinin gerçekleştirilmesi amacıyla alındığı ve istenilen belgelerin imtiyaz sözleşmesinin 5.2.2. maddesinde belirtilen hususlara ve devir işlemlerinin gerçekleştirilmesine yönelik sözleşme kapsamındaki faaliyetlere ilişkin olduğu ve davacı şirketin münhasıran imtiyaz konusu işi yapmak üzere kurulmuş özel amaçlı sermaye şirketi olduğu görüldüğünden, dava konusu işlemlerde hukuka aykırılık görülmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, devir kurulunun içerik yönünden hukuka ve yetki kapsamına aykırı kararlar aldığı, devir kurulunun toplantı yeter sayısı olmadan toplanarak karar aldığı, devir kapsamında olmamasına rağmen şirketin malvarlığı ve şirketin kiracılarına dair kararların alındığı, istenilen belgelerin hiçbirisinin devredilebilir belge olmadığı, devre de konu olmadığı, davacının kiracısı tarafından yapılan tesisin devir kurulu tarafından raporlanmasının istenildiği, anılan tesise davacının malik olmadığı ve EKAY ek tesislerinden olmadığı, devir kurulunca dava dışı üçüncü şahısların mülkiyet hakkının ihlal edildiği, 31/12/2018 tarihli bilanço itibarıyla davacının kayıtlarında bulunan arazi, arsa, tesis-makine ve cihazlar ile demirbaşların ve devam eden yatırımların parasal tutar ve dökümlerinin istenildiği, EKAY ek tesislerine ait makine ve ekipman dışındaki diğer makine ve ekipmanın devre konu olmadığı, davacının kiralama ve sair ticari ilişkilerde bulunduğu kurumların listesinin talep edildiği, ancak bu bilgilerin istenilemeyeceği, uzmanların sadece davalı idare tarafından seçildiği, kurulun sadece onayladığı, davacıya devir kuruluna uzman bildirme hakkı dahi verilmediği, devir kurulunun 4. toplantısında talep edilen belgelerin hiçbirisinin devre konu olmadığı, bankalardan davacı şirketin kuruluşundan bu yana banka hesap hareketlerinin, 25/01/2019 tarihli mizanın, 2018 yılı mali hesaplarının muavinlerinin istenildiği, devir kurulunun hiçbir şekilde buna yetkili olmadığı, bilançoda neyin devre konu olduğunun anlaşılamadığı, 31/12/2018 tarihli bilanço 25/04/2019 tarihinde kesinleşeceğinden sunulmasının mümkün olmadığı, devir kurulu işlemleri ile devre konu olmayan hususlar üzerinde hak iddia edildiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile Daire kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Danıştay dava dairelerinin nihai kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan;
"a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması,
b) Hukuka aykırı karar verilmesi,
c)Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması" sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin reddine,
2.Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin Danıştay Altıncı Dairesinin 04/11/2020 tarih ve E:2019/2576, K:2020/10395 sayılı kararının ONANMASINA,
3. Kesin olarak, 23/12/2021 tarihinde oybirliği ile karar verildi.