T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/1469
Karar No : 2024/251
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Genel Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : … Mermer Doğal Taşlar Madencilik İnş. San. ve Dış. Tic. Ltd. Şti.
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı tarafından, Balıkesir ili, Dursunbey ilçesi sınırları dahilinde uhdesinde bulunan … sicil nolu II. Grup ruhsat sahasına ilişkin olarak, "Maden Kanunun 24. Maddesi gereği tebliğ edilen yazılarda belirtilen sürelerde teknik eksikliklerin giderilmediği" tespiti üzerine anılan ruhsat sahasının 18/12/2015 tarihinden geçerli olmak üzere iptal edilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı davalı idare işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; davacı şirketin merkez adresinin … Cad. … İş Merkezi No:… K:… D:… Gayrettepe/Şişli/İSTANBUL adresi olduğu, şirketin adres değişikliğinin 05/03/2008 tarihli Türkiye Sicil Gazetesi'nin 917. sayfasında yayımlanarak şirketin adresinin Balıkesir İli, Dursunbey İlçesi, … Mahallesi, … Sokak No:… , K:… olarak değiştirildiği, davacının adres değişikliğini usulüne uygun şekilde bildirdiği, dava konusu edilen işlemin gerekçesinin davacı şirketten Maden Kanunu uyarınca mali eksikliklerin yerine getirilmesine ilişkin yazıların gereğinin yerine getirilmemesinin olduğu, davacı şirkete yönelik olarak eksikliklerin giderilmesine ilişkin yazılar davacı şirketin adresine usulüne uygun olarak tebliğ edilmediğinden dava konusu işlemde hukuka uyarlılık bulunmadığı gerekçesiyle işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, davacı şirkete tebliğ edilmesi zorunlu olan yazının varma teorisinin kabulünü gerektirecek şartların oluştuğu, sermaye şirketi olan davacı şirkete usulüne uygun tebligat yapıldığı ve dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ … 'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının gerekçeli olarak onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Balıkesir İli, Dursunbey İlçesi dahilinde yer alan davacı şirketin uhdesinde bulunan II-a grubu arama ruhsatlı saha ile ilgili olarak Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü'ne … tarih ve … sayılı dilekçe ile tevdi edilen işletme projesi ile kalsit işletme ruhsatı ve işletme izni talebinde bulunulmuştur.
… tarih ve … sayılı yazı ile işletme ruhsat talebindeki eksiklikler ile ilgili yazı davacı ruhsat sahibine 30/04/2015 tarihinde tebliğ edilmiş, söz konusu yazı ile Maden Kanunu'nun 24/2. maddesi hükmü gereği talep edilen sahaya işletme ruhsatı düzenlenebilmesi için işletme ruhsat bedeli ve vadesi geçmiş borcunun bulunmadığına ilişkin belgenin 3 ay içerisinde Genel Müdürlüğe tevdii edilmesi aksi takdirde ilgili hüküm gereği işlem yapılacağının belirtilmiştir.
… tarih ve … sayılı yazı ile … tarih ve … sayılı yazıda belirtilen süre içerisinde eksikliklerin giderilmemesi sebebi ile Maden Kanunu'nun 24/2. maddesi gereğince idari para cezası uygulandığı ve belirtilen eksikliklerin giderilmesi için 3 ay süre verildiği, eksikliklerin 3 aylık süre içerisinde giderilmemesi halinde Maden Kanunu'nun 24/2. maddesi uyarınca işletme ruhsat talebinin değerlendirilmeyeceği belirtilmiş ve bu yazı 18/09/2015 tarihinde tebliğ edilmiştir.
Ruhsat sahibinin belirtilen eksiklikleri yerine getirmemesi nedeni ile … tarih ve … sayılı yazı ile ruhsat sahası için Maden Kanunu'nun 24. maddesi gereği ruhsat sahibi davacıya tebliğ edilen yazılarda belirtilen sürelerde teknik eksikliklerin giderilmediği tespit edildiğinden … sicil numaralı ruhsat sahası 18/12/2015 tarihinden geçerli olmak üzere iptal edilmiştir.
Bunun üzerine bakılmakta olan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
Dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte olan 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 24. maddesinde; "I. Grup (b) bendi ve II. Grup (a) ve (c) bendi madenler için ihale bedelinin yatırılmasından itibaren iki ay içinde, diğer maden grupları için arama ruhsat süresi sonuna kadar, yetkilendirilmiş tüzel kişilerce maden mühendisinin sorumluluğunda hazırlanmış işletme projesi ruhsat sahibi tarafından Genel Müdürlüğe verilir. Proje ile birlikte projenin uygulanabilmesi için gerekli olan mali yeterliliğine ilişkin belgeler ve genel bütçeye gelir kaydedilmek üzere ilgili muhasebe birimi hesabına işletme ruhsat taban bedelinin yatırıldığına dair belgenin Genel Müdürlüğe verilmesi zorunludur. Aksi hâlde talep reddedilir. Projedeki teknik eksiklikler, 6183 sayılı Kanunun 22/A maddesi kapsamında vadesi geçmiş borcun bulunmadığına ilişkin belge ve işletme ruhsat bedeli yapılan bildirimden itibaren üç ay içinde tamamlanır. Eksikliklerini verilen sürede tamamlamayanlara 20.000 TL idari para cezası uygulanarak süre üç ay daha uzatılır. Bu süre sonunda eksikliklerini tamamlamayanların talepleri kabul edilmez ve yatırılan işletme ruhsat bedeli iade edilir. Taleplerin uygun görülmesi hâlinde bir ay içinde işletme ruhsatı düzenlenir. Süre uzatım işlemlerinde birinci fıkra ve bu fıkra hükümleri uygulanır..." hükmü yer almaktadır.
7201 sayılı Tebligat Kanunu'nun "Bilinen adreste tebligat" başlıklı 10. maddesinde, "Tebligat, tebliğ yapılacak şahsa bilinen en son adresinde yapılır.
(Ek fıkra: 11/1/2011-6099/3 md.) Bilinen en son adresin tebligata elverişli olmadığının anlaşılması veya tebligat yapılamaması hâlinde, muhatabın adres kayıt sisteminde bulunan yerleşim yeri adresi, bilinen en son adresi olarak kabul edilir ve tebligat buraya yapılır." hükmü; 12. maddesinin 1. fıkrasında, "Hükmi şahıslara tebliğ, salahiyetli mümessillerine, bunlar birden ziyade ise, yalnız birine yapılır." hükmü; 13. maddesinde ise, "Hükmi şahıslar namına kendilerine tebliğ yapılacak kimseler her hangi bir sebeple mütat iş saatlerinde iş yerinde bulunmadıkları veya o sırada evrakı bizzat alamıyacak bir halde oldukları takdirde tebliğ, orada hazır bulunan memur veya müstahdemlerinden birine yapılır." hükmü bulunmaktadır.
Tebligat Kanununun Uygulanmasına Dair Yönetmeliğin "Bilinen adreste tebligat" başlıklı 16. maddesinin 1. fıkrasında, "Tebligat, öncelikle tebliğ yapılacak şahsın bilinen en son adresinde yapılır. Bilinen en son adresin tespitinde, tebliğ isteyenin beyanı, muhatabın veya diğer ilgililerin bildirimleri ya da mevcut belgeler esas alınır.
" kuralına yer verilmiştir.
Dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan ve 21/09/2017 tarih ve 30187 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Maden Yönetmeliği ile yürürlükten kaldırılan 06/11/2010 tarihli ve 27751 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Madencilik Faaliyetleri Uygulama Yönetmeliği'nin "Arama ruhsatı/sertifikası müracaatı ve değerlendirilmesi" başlıklı 9. maddesinin 1. fıkrasında, "Ruhsat/sertifika müracaatı, işletme ruhsat talep harcı yatırılarak Ek Form-2’de yer alan taahhütname ve Ek Form-1’de örneği verilmiş dilekçe ile üç nüsha halinde Genel Müdürlüğe doğrudan veya Genel Müdürlük internet sayfasında yayımlanan müracaat formu ile internet ortamında yapılır." düzenlemesine yer verilmiş, Ek
Form-2’de yer alan taahhütnamede, "ruhsatımı/sertifikamı aldıktan sonra 3213 sayılı Maden Kanununun uygulanması ile ilgili bütün tebligatların yapılacağı yazışma adresim aşağıda verilmiş olup, adres değişikliğimi bildirmediğim takdirde bu adresime yapılan tebligatların tarafımdan tebellüğ edilmiş sayılacağını" taahhüt ettiği ibarelerine yer verilmiştir.
21/09/2017 tarih ve 30187 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Maden Yönetmeliği'nin "Rödövans işlemleri" başlıklı 101. maddesinin 9. fıkrasında, "Rödövans usulü ile faaliyet gösteren tüzel kişiler de dahil olmak üzere, doğrudan/dolaylı ortaklık yapısı ve adres bilgilerinde yapılan değişiklikler bir ay içerisinde Genel Müdürlüğe bildirilir. Hisse payı %10’un üzerinde şirket olması durumunda da bu tüzel kişiliğin de hisse payları bildirilir. Aksi takdirde Kanunun 10 uncu maddesinin dördüncü fıkrası gereğince işlem tesis edilir." düzenlemesine yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
7201 sayılı Kanun'un bilinen adrese tebligatı düzenleyen 10. maddesinin birinci fıkrasına göre; tebligat, muhatabın bilinen en son adresine yapılır. Tebligat Kanunu'nun Uygulanmasına Dair Yönetmelik'in 16. maddesinin birinci fıkrasına göre bilinen en son adresin tespitinde tebliğ isteyenin beyanı, muhatabın veya diğer ilgililerin bildirimleri ya da mevcut belgeler esas alınmaktadır.
Ticaret sicilinde kayıtlı adresin bilinen adres olarak kabul edilebilmesi için tebliğ tarihinden önce borçlu şirket tarafından ticaret siciline, tebliğ merciine ya da alacaklıya adres değişikliğine dair bir bildiriminin yapılmamış olması gerekir. (Yargıtay 12. H.D. 12/03/2018 tarih ve E:2017/3413, K:2018/2344)
Dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte olan mevzuat hükümlerine göre, ilgililer arama ruhsat müracaatında bulunurken idareye adreslerini bildirmekte ve adresin değiştiğine ilişkin bir bildirim yapılmadığı sürece bildirilen bu adrese yapılan tebligatları tebellüğ etmiş sayılacaklarına dair taahhüt vermektedirler.
Maden Kanunu kapsamında tesis edilen işlemlerin Ticaret Sicil Gazete'sinde belirtilen adrese tebliği iki şekilde mümkündür. Birincisi, ilgililer tarafından idareye bildirilen adrese tebligatın yapılamaması ve iadesinden sonra Ticaret Sicil Gazete'sinde belirtilen adrese tebliğ edilmesi, yani davacının bilinen adresine tebligat yapılamaması durumudur. İkincisi durum ise, idareye bildirimden sonraki tebligatların Ticaret Sicil Gazete'sinde ilan edilen yeni adrese yapılmasının istenilmesi halidir.
İdare Mahkemesince, şirketin adresinin 05/03/2008 tarihli Türkiye Sicil Gazetesi'nin 917. sayfasında yayımlanarak değiştirildiğinden tebligatın bu adrese yapılması gerektiği gerekçesi ile ihtar yazılarının usulüne uygun olmadığı gerekçesine yer verilmekle birlikte, yukarıda belirtildiği üzere, idareye adres değişikliğine ilişkin bildirim yapılmadığı sürece, doğrudan Ticaret Sicil Gazetesi'nde yeni adres ilan edildiği gerekçesi ile bu adrese tebligat yapılması zorunluluğu bulunmamaktadır. Bu durumda, davacının idareye bildirdiği en son bilinen adresine tebligat yapılması gerekmekte olup, olayda, davacı şirketin ruhsatında yer aldığı üzere merkez adresinin … Cad. … İş Merkezi No:… K:… D:… Gayrettepe/Şişli/İSTANBUL adresi olduğu, ancak, dava konusu işlemin tesisinden önce Maden Kanunu gereği mali eksikliklerin giderilmesine ilişkin yazıların ikisininde … Mahallesi, … C:… Daire:… … Sites, Mamak/ANKARA adresine tebliğ edildiği, bu suretle ihtar yazılarının davacı şirketin bilinen en son adresine tebliğ edilmediği anlaşılmaktadır.
Bu durumda, mali eksikliklerin giderilmesine ilişkin yazıların davacı şirketin bilinen en son adresine usulüne uygun olarak tebliğ edilmediği anlaşıldığından, İdare Mahkemesi kararınında sonucu itibariyle hukuka aykırılık görülmemiştir.
Bu itibarla, dava konusu işlemin iptali yönündeki Mahkeme kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki aykırılık bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle,
1. Temyiz isteminin reddine,
2. … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararının belirtilen gerekçe ile ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, posta gideri avansından artan tutarın Mahkeme tarafından iadesine,
4. 2577 sayılı Kanunun 50. maddesi uyarınca onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine,
5. Kesin olarak, 30/01/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.