T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/1483
Karar No : 2023/2527
TEMYİZ EDEN (DAVALILAR):
1- … Birliği
VEKİLİ: Av. …
2- … Başkanlığı - …
KARŞI TARAF (DAVACI): …
VEKİLİ: Av. …
İSTEMİN KONUSU: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … gün ve E:…, K:… sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Zonguldak İlinde ecazcılık yapan davacı tarafından, 6643 sayılı Yasanın 45'inci maddesi uyarınca 30 gün süre ile sanat icrasından men cezası verilmesine ilişkin Türk Eczacıları Birliği Yüksek Haysiyet Divanının … tarih ve … nolu işleminin işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; davacı tarafından farmainboxa girilen ilaç adetleri ve reçeteler ile Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı'na fatura edilen ilaç adetleri ve reçeteleri arasında farklılığın açıkça görüldüğü, bahsi geçen eylemin Türk Eczacıları Deontoloji Tüzüğünün 2., 8., 11. ve 17. maddeleri ile protokol ve tip sözleşme hükümlerine aykırılık teşkil ettiği ve meslek disiplinini bozduğu sonucuna varıldığından davacı hakkında 6643 sayılı Kanun'un 45. maddesi uyarınca 30 gün sanat icrasından men cezası uygulanmasına ilişkin işlemde hukuka aykırılık görülmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Sosyal Güvenlik Kurumunca fatura edilen reçeteler ile farmainboxa giren reçetelerdeki ilaçların dökümü yapılmak suretiyle SGK ya fatura edilen C gurubu sıralı dağıtım reçeteleri ile farmainboxdaki reçeteler karşılaştırılmak suretiyle, davacının sıralı dağıtım reçetelerini gerçeğe uygun olmayan şekilde beyan ederek onay almak suretiyle bölgesindeki kotayı aşıp aşmadığının tespit edilmesi gerekmekte iken böyle bir araştırma yapılmadan disiplin cezası verildiğinin anlaşıldığı, bu durumda eksik incelemeye dayalı soruşturma raporuna dayanılarak düzenlenen dava konusu işlemlerde hukuka uyarlık mahkeme kararında hukuki isabet bulunmadığı gerekçesiyle, davacının istinaf isteminin kabulü ile … İdare Mahkemesince verilen … gün ve E:…, K:… sayılı kararının kaldırılmasına, 2577 sayılı Yasanın değişik 45. maddesinin 4. fıkrası uyarınca esastan incelenen dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI:
1-Türk Eczacıları Birliği tarafından, Önemli olanın SGK'ya fatura edilen ilaç adetleri (miktar) ile Oda sistemi olan farmainboxa girilen miktar arasındaki farklılık olduğu, davacı tarafından, SGK'ya 150 kutu ilaç fatura edilmişken Oda sistemine 15 kutu ilaç girildiğinin sabit olduğu, bunun gibi daha bir çok tespit olduğu, davacı kotayı aştığı için değil "sıralı/kotalı reçetelerin sistem atlatılarak karşılanması" nedeni ile disiplin cezası aldığı, ayrıca kararda gerekçe olarak sunulan nedenin bir an olsun doğru olduğunu varsaysak bile bu durumun Zonguldak Eczacı Odası'na yazılacak bir müzekkkere (ara kararla) ile çözülebilecek mahiyette olduğu, işlemin iptalini gerektirmediği, bu sebeplerle hukuka aykırı kararın bozulması gerektiği ileri sürülmüştür.
2-Zonguldak Eczacı Odası tarafından, Soruşturmada eksiklik olduğu kanaati varsa dahi söz konusu eksikliğin Mahkemece araştırılabileceği, SGK ve Oda'ya yapılacak bir ara kararla eksikliğin giderilebileceği, davacı kotayı aştığı için değil "sıralı/kotalı reçetelerin sistem atlatılarak karşılanması" nedeni ile disiplin cezası aldığı, kararın bozulması gerektiği ileri sürülmüştür.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Davacı tarafından, kararın hukuka uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Dosyanın incelenmesinden; Zonguldak Eczacı Odasına bağlı Eczacı olarak görev yapmakta olan davacının, "Sıralı-Kotalı Dağıtım Sistemi kapsamındaki Reçete gruplarında 2018 yılı içerisinde Sıralı Dağıtım Reçetelerini gerçeğe uygun olmayan şekilde beyan ederek onay almak suretiyle bölgesindeki kotanın üzerinde reçete karşılamak, Reçete Tevzi Sistemini süistimal etmek" eylemini gerçekleştirdiğinden bahisle 17. Bölge Zonguldak Eczacı Odası Haysiyet Divanı'nın 12.03.2019 tarihinde yaptığı toplantısında 6643 sayılı Kanun'un 30/c maddesi uyarınca "45 gün süre ile sanat icrasından men cezası" ile cezalandırılmasına karar verildiği, davacı tarafından anılan karara karşı yapılan itiraz üzerine Türk Eczacıları Birliği Yüksek Haysiyet Divanı'nın … tarih ve … sayılı kararı ile, "6643 sayılı yasanın 45. maddesi uyarınca 30(otuz) gün sanat icrasından men cezası olarak tadilen kabul ve tasdikine" karar verildiği, anılan kararın iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
İLGİLİ MEVZUAT:
6643 sayılı Türk Eczacıları Birliği Kanunu'nun 1. madesinde, "Türkiye sınırları içinde meslek ve sanatlarını yürütmeye yetkili olup da, özel kanunlarında üye olamayacakları belirtilenler hariç, sanatlarıyla uğraşan ve meslekleriyle ilgili hizmetlerde çalışan eczacıların katılmasıyla; eczacıların müşterek ihtiyaçlarını karşılamak, mesleki faaliyetlerini kolaylaştırmak, eczacılığın genel menfaatlere uygun olarak gelişmesini sağlamak; eczacıların birbirleri ile ve halk ile olan ilişkilerinde dürüstlüğü ve güveni hakim kılmak üzere, meslek disiplini ve ahlakını korumak maksadıyla tüzelkişiliğe sahip kamu kurumu niteliğinde Türk Eczacıları Birliği kurulmuştur." hükmü; 30. maddesinde, "Haysiyet Divanı kayıt zorunluluğu bulunmasına rağmen odaya kayıt yaptırmayan veya bu Kanunun öngördüğü diğer yükümlülükleri yerine getirmeyenler ile evrakı kendisine tevdi edilen üyelerin meslek adap ve haysiyetine aykırı olan fiil ve hallerinin niteliğine ve ağırlık derecesine göre, fiil ile ceza arasında adil bir denge gözeterek aşağıdaki disiplin cezalarını verir:
a) Yazılı ihtar: Eczacılık sanatının icrası sırasında veya kişilerle ilişkilerde daha özenli davranılması gerektiğinin yazı ile bildirilmesidir.
b) Para cezası: Fiilin işlendiği tarihteki oda yıllık aidatının dört katından onbeş katına kadar verilecek para cezalarıdır.
c) Geçici olarak sanat icrasından men cezası: Eczacılık sanatının icra edilmesinin üç günden yüz seksen güne kadar yasaklanmasıdır.
ç) Oda bölgesinde sanat icrasından men cezası: Bir oda bölgesinde en az beş defa geçici olarak sanat icrasından men cezası alan veya birden fazla geçici olarak sanat icrasından men cezalarının toplamı yüz seksen gün olan eczacıların, o oda bölgesinde sürekli olarak sanat icrasından men edilmesidir. (...)" hükmü; 45. maddesinde, "Yüksek Haysiyet Divanı Bölge Haysiyet Divanlarından gelecek evrakı ve kararları inceledikten sonra uygun gördüğü takdirde ya aynen veya tadilen kabul ve tasdik eder. Mahallince verilen kararları uygun bulmazsa bu husustaki mütalaasiyle birlikte dosyaları ilgili Haysiyet Divanına iade eder." hükmü yer almaktadır.
Türk Eczacıları Deontoloji Tüzüğünün 2. maddesinde, "Eczacının başta gelen görevi, birbirleriyle hekim ve veteriner hekimlerle tam bir anlayış ve işbirliği içinde çalışarak insan ve hayvan sağlığına, hayatına ihtimam göstermektir. Eczacı, sağlık ve veteriner hekimliği kuruluşları ile işbirliği yapar; kendileriyle diğer tıp mensupları arasında saygı ve güven hisleri yaratmağa çalışır; müşterileri ve diğer iş sahipleri ile ilişkilerinde, meslek ahlak ve adabına uygun şekilde hareket eder." kuralı; 8. maddesinde, "Eczacı, sanat ve mesleğinin icrası sırasında veya dışında, meslek ahlak ve adabı ile bağdaşamıyan hareketlerden kaçınır. Eczacı, mesleğin şeref ve haysiyetine aykırı olarak, açık veya gizli, herhangi bir şekilde hileli veya muvazaalı anlaşmalarla veya hediye vermek yoluyla satış yapamaz; hekim veya herhangi bir şahsı aracı olarak kullanamaz; hastanın dilediği eczaneyi serbestçe seçmesine engel olamaz." kuralı; 11. maddesinde, "Eczacı, kanunlara aykırı fiillere iştirak edemez veya yardımcı olamaz..." kuralı; 17. maddesinde, "Eczacı, Türk Eczacıları Birliğinin bu Tüzük hükümleri dahilinde aldığı her türlü deontoloji kararları ile eczanelerin açılma ve kapanma saatleri, tatil günleri ve eczane nöbetleri hakkında yetkili makamlarca verilen kararlara uymak zorundadır." kuralı; 18. maddesinde, "Bu Tüzük hükümlerine aykırı hareket eden eczacılar hakkında 6643 sayılı Türk Eczacıları Birliği Kanununa göre işlem yapılır. Olayda 6197 sayılı Eczacılar ve Eczaneler hakkındaki Kanuna aykırılık varsa, durum, ayrıca Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığına bildirilir." kuralı bulunmaktadır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Sosyal Güvenlik Kurumu ile Türk Eczacıları Birliği arasında imzalanan, Sosyal Güvenlik Kurumu Kapsamındaki Kişilerin Türk Eczacıları Birliği Üyesi Eczanelerden İlaç Teminine İlişkin Protokol kapsamında oluşturulan sıralı/kotalı dağıtım sistemi ile bedeli yüksek olan bazı ilaçların suistimalinin önlenmesi, eczacıların birbirleri ve halk ile olan ilişkilerinde dürüstlük ve güvenin hakim kılınması, eczacıların hak ve menfaatlerinin korunması, meydana gelebilecek yolsuzluklar ve kurumun haksız yere ödeme yapılmasının önlenmesi, hastanın ve Devletin menfaatinin korunmasının amaçlandığı anlaşılmakta olup; Eczacıların, sisteme dahil olan reçetelerin karşılanması sırasında TEB Merkez Heyeti tarafından oluşturulan yazılım programında yer alan farklı grup uygulaması ve sıralama sistemi uyarınca işlem yapacağı, sıralamada bulunan eczacıların, kota üst limiti esasına göre kapsamdaki reçeteleri karşılayacağı, bu reçetelerde kota üst limitinin, bölgesel kriterler göz önünde bulundurularak her grup için Türk Eczacıları Birliği Merkez Heyeti tarafından belirleneceği, sıralamanın, eczane isimlerinin o il/ilçedeki alfabetik dizilişi esas alınarak oluşturulacağı ve kura ile belirlenecek harften başlayacağı, sıralamaya dahil olup kotası dolmayan ve Kurumla sözleşmesi bulunan her eczacının bu kapsamdaki reçeteyi karşılayacağı, ilaçların hastaya tesliminden sonra eczacının, karşıladığı reçeteyi onay için eczacı odasına teslim edeceği, onay işlemlerinin eczacı tarafından yapılacağı, eczacı odası onayı bulunmayan bu sistem kapsamındaki reçete bedellerinin Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından ödenmeyeceği hususlarının anılan Protokolde düzenlendiği görülmektedir.
Davacı tarafından Oda sistemi olan farmainboxa girilen ilaç adetleri ve reçeteler ile Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı'na fatura edilen ilaç adetleri ve reçeteleri arasında farklılığın açıkça görüldüğü; öyle ki, Sosyal Güvenlik Kurumu'na fatura edilen reçeteler ile Zonguldak Eczacı Odası'na karşılandığı bildirilen reçetelerin karşılaştırılması sonucunda, 24/10/2017 tarihinde farmainboxa 15 adet ilaç girildiği, SGK'ya 150 adet fatura edildiği, 22/03/2017 tarihinde farmainboxa 12 adet ilaç girildiği, SGK'ya 120 adet fatura edildiği, 12/06/2017 tarihinde farmainboxa 3 adet ilaç girildiği, SGK'ya 90 adet fatura edildiği, Eczacı Odasına bildirilen ile SGK'ya fatura edilen reçeteler arasında; 2018 yılı Ocak ayında 4.249,34-TL, Şubat ayında 6.616,19-TL, Mart ayında 16.826,21-TL, Nisan ayında 11.031,83-TL, Mayıs ayında 17.400,66-TL, Haziran ayında 11.956,89-TL, Temmuz ayında 23.941,32-TL ve Ağustos ayında 58.020,58-TL fark olduğu anlaşılmaktadır.
Bu durumda, sıralı/kotalı reçetelerin sistem atlatılarak karşılanması sonucu reçete tevzi sistemini süistimal etmek eyleminin sübuta ermiş olduğu sonucuna varıldığından, bahsi geçen eylemin Türk Eczacıları Deontoloji Tüzüğünün 2., 8., 11. ve 17. maddeleri ile protokol ve tip sözleşme hükümlerine aykırılık teşkil ettiği ve meslek disiplinini bozduğu kanaatiyle davacı hakkında 6643 sayılı Kanun'un 45. maddesi uyarınca 30 gün sanat icrasından men cezası uygulanmasına ilişkin işlemde hukuka aykırılık görülmemiştir.
Bu itibarla, davanın reddi yönündeki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin kabulü ile kararın kaldırılması ve dava konusu işlemin iptaline ilişkin temyize konu Bölge Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne,
2. … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … gün ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
4. Kesin olarak 02/05/2023 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi.
KARŞI OY :(X)- Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Yasasının 49. maddesinde yer alan nedenlerin bulunmasına bağlıdır.
… Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen kararın dayandığı gerekçe usul ve yasaya uygun olup, temyiz isteminin reddi ile temyize konu kararın onanması gerektiği oyu ile aksi yöndeki karara katılmıyoruz.