Danıştay 2. Daire Başkanlığı 2021/1521 E. , 2022/1422 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
İKİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/1521
Karar No : 2022/1422
TEMYİZ EDEN (DAVALILAR) : 1- …Bakanlığı
2- …Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : …İdare Mahkemesince verilen …günlü, E:…, K:…sayılı kararın, dilekçede yazılı nedenlerle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması isteminden ibarettir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava Konusu İstem : Dava; ... Emniyet Müdürlüğünde 3. sınıf emniyet müdürü olarak görev yapan davacının, 2. sınıf emniyet müdürlüğü rütbesine terfi ettirilmemesine ilişkin 2015/3 sayılı Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Değerlendirme Kurulu kararının iptali istemiyle açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : …İdare Mahkemesinin temyize konu kararıyla; davacının daha önce 2011 yılında da terfi ettirilmediği, bu işleme karşı açılan davayı reddeden …İdare Mahkemesinin …günlü, E:…, K:…sayılı kararının Danıştay Onaltıncı Dairesinin 16/12/2015 günlü, E:2015/12752, K:2015/8293 sayılı kararıyla; "davalı idarece liyakat değerlendirmesinde dikkate alınması gereken ölçütlerin, rütbe terfiine aday personel yönünden eşit, objektif ve istikrarlı şekilde uygulanmadığı sonucuna varıldığından, davacı hakkında tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık görülmediği" gerekçesiyle bozulduğu, aynı şekilde davacının daha önce 2012 yılında da terfi ettirilmediği, bu işleme karşı açılan dava ile ilgili …İdare Mahkemesinin verdiği …günlü, E:…, K:…sayılı karar hakkında karar düzeltme aşamasında Danıştay Onaltıncı Dairesinin verdiği 16/12/2015 günlü, E:2015/12768, K:2015/8295 sayılı kararında da 2011 yılı terfi ettirmeme işlemine karşı açılan davada verdiği ilk bozma kararına atıfta bulunulduğunun görüldüğü, 2015 yılında davacının yeniden değerlendirmeye alınmasına sebep olması nedeniyle dava konusu işlemin dayanağını oluşturan 2011 ve 2012 yılı terfi ettirilmeme kararlarına karşı açılan davalarda verilen kararların davacı lehine Danıştay Onaltıncı Dairesince bozulması karşısında, davacının 2. sınıf emniyet müdürü rütbesine terfi ettirilmemesine dair işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlem iptal edilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idareler tarafından, kamu yararı ve emniyet teşkilatının nitelikli amir ihtiyacı göz önünde bulundurularak liyakatli personelin belirlendiği ve kadro durumu da dikkate alınarak liyakatli personel arasından da en liyakatli olanların bir üst rütbeye terfi ettirilmesinin amaçlandığı bu kapsamda, 2015 yılında bir üst rütbeye terfi durumu değerlendirmeye alınan davacının ilgili mevzuat hükümleri doğrultusunda yapılan değerlendirme sonucunda hakkında verilen terfi etmez kararının hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN CEVABI : Cevap verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; Danıştay (Kapatılan) Onaltıncı Dairesi tarafından Danıştay Başkanlık Kurulunun 01/08/2016 günlü, K:2016/32 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 1. fıkrası uyarınca ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Danıştay Beşinci Dairesine, Danıştay Beşinci Dairesi tarafından ise, Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada, dosyanın tekemmül ettiği anlaşıldığından davalı idarenin yürütmenin durdurulması istemi hakkında karar verilmeksizin, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Davacının, 2011 yılı terfi döneminde 2. sınıf emniyet müdürlüğü rütbesine terfi ettirilmemesi ilişkin işlemin iptali istemiyle açtığı davada, Danıştay Onaltıncı Dairesinin 16/12/2015 günlü, E:2015/12752, K:2015/8293 sayılı bozma kararına uyulmayarak …İdare Mahkemesince verilen …günlü, E:…, K:…sayılı davanın reddi yolundaki ısrar kararının Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 05/11/2018 günlü, E:2016/4260, K:2018/4495 sayılı kararıyla onandığı, anılan karara yönelik davacının karar düzeltme isteminin de aynı Kurulun 13/11/2019 günlü, E:2019/1014, K:2019/5584 sayılı karar ile reddedildiği,
Davacının, 2012 yılı terfi döneminde 2. sınıf emniyet müdürlüğü rütbesine terfi ettirilmemesine ilişkin işlemin iptali istemiyle açtığı davada, Danıştay Beşinci Dairesinin 24/04/2019 günlü, E:2016/38283, K:2019/2815 sayılı bozma kararına uyulmak suretiyle …İdare Mahkemesinin …günlü, E:…, K:…sayılı kararı ile dava konusu işlemin iptaline karar verildiği; anılan kararın davacının 2. sınıf emniyet müdürlüğü rütbesine yükselmesi sonucunu doğurduğu görülmektedir.
Yukarıda aktarılan yargı kararları uyarınca, davacının 2012 yılı itibarıyla 2. sınıf emniyet müdürlüğüne terfi ettirileceği görüldüğünden bakılan davanın konusuz kaldığı anlaşılmıştır.
Bu itibarla İdare Mahkemesince davacının rütbe terfi işlemlerine ilişkin yargı kararları dikkate alınarak konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına hükmedilmesi gerektiğinden, dava konusu işlemin iptali yönündeki İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. DAVALI İDARELERİN TEMYİZ İSTEMLERİNİN KABULÜNE,
2. …İdare Mahkemesince verilen …günlü, E:…, K:…sayılı kararın, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun temyize konu kararın verildiği tarih itibarıyla yürürlükte olan haliyle 49. maddesinin 1/b fıkrası uyarınca BOZULMASINA,
3. Aynı maddenin 3622 sayılı Yasa ile değişik 3. fıkrası uyarınca, yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın adı geçen İdare Mahkemesine gönderilmesine,
4. 2577 sayılı Yasa'nın (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren onbeş (15) gün içinde Danıştayda karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 22/03/2022 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.
(X) KARŞI OY :
…İdare Mahkemesince verilen …günlü, E:…, K:…sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
Dosyanın incelenmesinden, Zonguldak Emniyet Müdürlüğünde 3. sınıf emniyet müdürü olarak görev yapan davacının, 2. sınıf emniyet müdürlüğü rütbesine terfi ettirilmemesine ilişkin 2015/3 sayılı Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Değerlendirme Kurulu kararının iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Diğer taraftan, davacının, 2011 yılı terfi döneminde 2. sınıf emniyet müdürlüğü rütbesine terfi ettirilmemesine ilişkin işlemin iptali istemiyle açtığı davada, Danıştay Onaltıncı Dairesinin 16/12/2015 günlü, E:2015/12752, K:2015/8293 sayılı bozma kararına uyulmayarak, …İdare Mahkemesince verilen …günlü, E:…, K:…sayılı davanın reddi yolundaki ısrar kararının Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 05/11/2018 günlü, E:2016/4260, K:2018/4495 sayılı kararıyla onandığı, anılan karara yönelik davacının karar düzeltme isteminin de aynı Kurulun 13/11/2019 günlü, E:2019/1014, K:2019/5584 sayılı karar ile reddedildiği, davacının, 2012 yılı terfi döneminde 2. sınıf emniyet müdürlüğü rütbesine terfi ettirilmemesine ilişkin işlemin iptali istemiyle açtığı davada, Danıştay Beşinci Dairesinin 24/04/2019 günlü, E:2016/38283, K:2019/2815 sayılı bozma kararına uyulmak suretiyle …İdare Mahkemesinin …günlü, E:…, K:…sayılı kararı ile dava konusu işlemin iptaline karar verildiği görülmektedir.
Daire çoğunluğunca, "davacı hakkındaki bir üst rütbeye "terfi edemez" yönünde tesis edilen 2012 yılı Yüksek Değerlendirme Kurulu işleminin İdare Mahkemesince iptaline karar verildiğinden, davacının aynı rütbeye terfi edemeyeceği yönündeki 2015 yılı Yüksek Değerlendirme Kurulu işlemi olan davanın konusuz kaldığı ve dolayısıyla esası hakkında karar verilmesine olanak bulunmadığı" gerekçesiyle konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına hükmedilmesi gerektiğinden bahisle temyize konu kararın bozulmasına karar verilmiştir.
İdari yargı denetimi idari işlemlerin hukuka uygunluğunun denetimidir. Dava konusu edilen bir işlem hakkında hukuka uygunluk denetimi yapılarak hukuka aykırılığının belirlenmesi halinde işlemin iptaline karar verilmeli ve hukuk düzeninden kaldırılması sağlanmalıdır.
İdarenin davayı kabulü, işlemi geri alması veya davacının davasından feragat etmesi gibi hallerde Mahkemece "karar verilmesine yer olmadığı" kararı verilmesi mümkün ise de, olayımızda olduğu gibi daha önceki (veya daha sonraki) tarihli bir işlemin iptali üzerine görülmekte olan davanın konusuz kaldığından bahisle verilmesi hukuken doğru değildir. Birbirinden bağımsız olarak tesis edilmiş ve hukuk düzeninde sonuç doğurmaya devam eden iki işlemden birinin iptaline hükmedilmesi, diğeri hakkında karar vermemeyi gerektirmez.
Bu nedenle hukuka aykırı bulunan temyize konu Mahkeme kararının esası hakkında karar verilmesi oyuyla dava konusu işlemin iptaline ilişkin Mahkeme kararının bozulması yönünde verilen çoğunluk kararına katılmıyorum