Danıştay 9. Daire Başkanlığı 2021/1531 E. , 2021/3550 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
DOKUZUNCU DAİRE
Esas No : 2021/1531
Karar No : 2021/3550
TEMYİZ EDENLER :1-(DAVACI) … Derneği
VEKİLİ : Av. …
2-(DAVALI) … Belediye Başkanlığı-…
VEKİLİ :Av. …
İSTEMİN KONUSU :... Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının taraflarca temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Davacı tarafından, … il sınırları içerisinde Bakanlar Kurulu kararı ile veremle savaş konusunda kamu yararına çalışan tek dernek olduklarından bahisle, 2464 sayılı Kanun'un 103/2. maddesi gereğince belediye başkanlığınca tahsil edilen eğlence vergisinden %10 verem savaş payının derneklerine ödenmesi istemiyle davalı idareye yapılan başvurunun zımmen reddi üzerine 31/07/2004 tarihinden başlamak üzere ödenmesi gereken payın 10.000,00 TL'lik kısmının dava tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faizi ile birlikte derneklerine verilmesi istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Danıştay Dokuzuncu Dairesince verilen bozma kararına uyarak dosyayı esastan incelemek suretiyle;2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu'nun 103/2.maddesinde, eğlence vergisi hasılatının %10'unun, bulunan yerlerde darülaceze ve benzeri kuruluşlar hissesi olarak ayrılıp belediyece sözü geçen müesseselere, %10'unun da verem savaşına ayrılıp belediye sınırları içinde verem savaş derneği teşkilatı varsa yardım olarak bu derneğe verileceği düzenlemesine yer verildiği, söz konusu gelirlerden derneğe pay ayrılması için derneğin Belediye sınırları içinde hizmet vermesinin veya ihtiyaç halinde hizmet verecek olmasının yeterli olduğu, düzenlemelerle Belediyelerce sosyal yardım kuruluşlarına mali yardım sağlanmasının ve verem savaşına yönelik teşkilatlanmayı teşvik ederek teşhis ve tedavi yolundaki gelişiminin sağlanmasının amaçlandığı dolayısıyla, Belediye sınırları içinde dernek teşkilatı bulunmaması nedeniyle derneğe pay aktarılmayacağı yönündeki kabulün Kanunun amacına uygun olmadığı sonucuna ulaşıldığı, davalı belediyenin de, davacı derneğin teşkilatı olan … Veremle Savaş Dispanseri teşkilatının hizmet bölgesinde olduğu anlaşıldığınan dava konusu zımmen ret işleminde hukuka uygunluk bulunmamakla birlikte, davacının 26/10/2015 tarihli başvuru dilekçesinde tarih belirtmediği fakat, söz konusu payın 31/07/004 tarihinden itibaren başlamak üzere istenildiği göz önünde bulundurulduğunda, davacının 2004 ila 2009 yıllarına ilişkin isteminin beş yıllık düzeltme zamanaşımı süresi geçtikten sonra yapıldığı anlaşıldığından davanın kısmen reddine, kısmen kabulüne 2010 ila 2015 yıllarına isabet eden kısmın iptali ile iptal edilen kısmı doğrultusunda aktarılacak tutarın dava tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faiziyle davacıya ödenmesine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI:
DAVACININ İDDİALARI: Davalı Belediyenin, derneklerine ait … dispanserinden hizmet aldığı, bu nedenle de 2464 sayılı Kanun'un 103/2. maddesi gereğince tahsil edilen eğlence vergisinden %10 verem savaş payının derneklerine ödenmesi gerektiği iddiasıyla kararın redde ilişkin kısmının bozulması istenilmektedir.
DAVALININ İDDİALARI: … Belediye sınırları içinde veremle savaş teşkilatı bulunmadığından, 2464 sayılı Kanun'un 103/2. maddesinde belirtilen, belediye sınırları içinde veremle savaş derneği teşkilatı bulunması şartının sağlanmadığı iddiasıyla kararın kabule ilişkin kısmının bozulması istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Taraflarca savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ: Davalı … Belediye sınırları içerisinde, davacı Derneğine ait bir teşkilatın bulunmadığı anlaşıldığından, davalı idarenin temyiz isteminin kabulü ile Vergi Mahkemesi kararının kabule ilişkin kısmının bozulması gerekeceği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY:Davacı tarafından, … il sınırları içerisinde Bakanlar Kurulu kararı ile veremle savaş konusunda kamu yararına çalışan tek dernek olduklarından bahisle, 2464 sayılı Kanun'un 103/2. maddesi gereğince belediye başkanlığınca tahsil edilen eğlence vergisinden %10 verem savaş payının derneklerine ödenmesi istemiyle davalı idareye yapılan başvurunun zımmen reddi üzerine 31/07/2004 tarihinden başlamak üzere ödenmesi gereken payın 10.000,00 TL'lik kısmının dava tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faizi ile birlikte derneklerine verilmesi istenilmektedir.
İLGİLİ MEVZUAT :
2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu'nun 103/2. maddesinde eğlence vergisi hasılatının %10'unun, bulunan yerlerde darülaceze ve benzeri kuruluşlar hissesi olarak ayrılıp belediyece sözü geçen müesseselere, %10'unun da verem savaşına ayrılıp belediye sınırları içinde verem savaş derneği teşkilatı varsa yardım olarak bu derneğe verileceği düzenlenmiştir.
5368 sayılı Verem Savaşı Hakkında Kanunu'un 1.maddesinde; "Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığınca gerekli görülecek yerlerde verem savaş teşkilatı kurulur. Bakanlık bu maksatla gerekli verem sanatoryumlarını, hastanelerini, prevantoryumlarını ve dispanserlerini veya bu bölgelerde mevcut hastanelere ek olarak verem paviyonlarını yaptırmak kiralamak, kamulaştırmak veya satın almak suretiyle tesis ve teçhiz ederek faaliyete geçirir ve bunlar için her türlü taşıt araçlariyle seyyar ve sabit röntgen cihazlarını satın alır." hükmüne yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinin değerlendirilmesinden, belediyenin sınırları içerisinde veremle savaş derneği teşkilatı var ise belediyeler tarafından eğlence vergisi gelirlerinin %10'unun bu derneğe verileceği yani, belediyelerce veremle savaş derneğine eğlence
vergisinden pay verilebilmesi için derneğin bir teşkilatının bulunması ve bu teşkilatının da ilgili belediye sınırları içerisinde bulunması gerektiği, teşkilattan kastedilenin ise 5368 sayılı Kanunun 1. maddesinde belirtilen verem senatoryumları, hastahaneleri, prevatoryumları ve dispanserleri veya hastahanelere ek olarak verem paviyonları olduğu anlaşılmaktadır.
Dolayısıyla bir Verem Savaş Derneği teşkilatından bahsetmek için de dernek tarafından bu sayılanlardan birinin kurulması gerekmektedir.
Dosyanın incelenmesinden; … il sınırları icerisinde veremle savaş konusunda kamu yararına çalışan tek dernek olduğunu ifade eden davacı tarafından, 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunun 103/2. maddesi gereği, … ilçesinde bulunan , … dispanserinden hizmet alındığından tahsil edilen eğlence vergilerinden %10 verem savaş payının derneklerine verilmesi istemiyle 27/10/2015 tarihinde … Belediye Başkanlığına başvurulduğu, … Belediye Başkanlığı tarafından başvurunun zımnen reddi üzerine, davalı belediye başkanlığının, … Büyükşehir Belediyesi sınırları içerisine alındığı 31/07/2004 tarihinden itibaren tahsil edilen eğlence vergisinden %10 verem savaş payına isabet eden 10.000,00 TL' lik kısmının dava tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faizi ile birlikte derneklerine verilmesi istemiyle dava açıldığı anlaşılmaktadır.
Olayda, davalı Belediye sınırları içerisinde … Derneği tarafından kurulmuş bir teşkilatın bulunmadığı, derneğe ait teşkilatın Balçova Belediye sınırları içerisinde bulunduğu, 2464 sayılı Kanunda belirtilen belediye sınırları içerisinde dernek teşkilatı bulunma şartının sağlanamadığı anlaşıldığından, davanın kısmen kabulü yolunda verilen Vergi Mahkemesi kararında hukuka uygunluk bulunmamaktadır.
Bu durumda; davacının temyiz isteminin de yukarı da yazılı gerekçeyle reddi geremektedir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalının temyiz isteminin kabulüne, davacının temyiz isteminin reddine,
2. ... Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının kabule ilişkin hüküm fıkrasının BOZULMASINA, redde ilişkin hüküm fıkrasının yukarıda yazılı gerekçeyle ONANMASINA
3.Temyiz isteminde bulunan davacıdan … TL maktu harcın alınmasına,
4. 2577 sayılı Kanun'un (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren onbeş gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 03/06/2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.