T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/1537
Karar No : 2023/3315
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Valiliği
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Denizcilik
VEKİLLERİ : Av. …, Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … gün ve E:…, K:… sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: İstanbul İli, … Mahallesi, … Sokak, … Plaza No:… D:… adresinde faaliyet gösteren "…" unvanlı işyerinde, izinsiz eğitim faaliyeti yürütüldüğünden bahisle, işyerinin 5580 sayılı yasa gereğince faaliyetten men edilerek mühürlenmesine ilişkin … tarih ve … sayılı işlem ile davacıya 51.160,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; davacıya ait işyerinde izinsiz eğitim-öğretim faaliyeti yapıldığının şüpheden uzak, kesin ve net delillerle ortaya konulamadığı, bu nedenle somut bir tespite dayanmadan işyerinde izinsiz eğitim-öğretim faaliyetinde bulunulduğu gerekçesiyle tesis edilen işyerinin kapatılmasına dair dava konusu işlem ile idari para cezasına verilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılarak dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALAR : Davalı idare tarafından, temyize konu Mahkeme kararının hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Dava dosyasının incelenmesinden, 24/01/2019 tarihinde yapılan denetim neticesinde tutulan tutanakta; "davacıya ait iş yerinde yapılan denetimde, söz konusu yerde 93 kursiyerin kayıt ve sözleşme bilgilerine ilişkin hususların tespit edildiği, kaydı yapılan kursiyerlerin Özel … Denizcilik (Hereke ilçesi) ile … Denizcilik kurslarına yönlendirildiğinin beyan edildiği ve anılan adreste Eğitim verildiğine dair herhangi bir bulguya rastlanmamıştır." şeklinde yapılan tespit üzerine Maltepe Kaymakamlığı İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü'nün … tarih ve E… sayılı kararı ile anılan adresin kapatılmasına karar verilmiş olup; İstanbul Valiliği İl Milli Eğitim Müdürlüğü'nün … tarih E… sayılı işlemi ile davacıya 51.160,00-TL idari para cezası verilmiştir.
İLGİLİ MEVZUAT:
5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu'nun 1. maddesinde; ''(1) Bu Kanunun amacı, Türkiye Cumhuriyeti uyruklu gerçek kişiler, özel hukuk tüzel kişileri veya özel hukuk hükümlerine göre yönetilen tüzel kişiler tarafından açılacak özel öğretim kurumlarına kurum açma izni verilmesi, kurumun nakli, devri, personel çalıştırılması, kurumlara yapılacak malî destek ve bu kurumların eğitim-öğretim, yönetim, denetim ve gözetimi ile yabancılar tarafından açılmış bulunan özel öğretim kurumlarının; eğitim-öğretim, yönetim, denetim, gözetim ve personel çalıştırılmasına ilişkin usûl ve esasları düzenlemektir. (2) Bu Kanun, Türkiye Cumhuriyeti uyruklu gerçek kişiler, özel hukuk tüzel kişileri veya özel hukuk hükümlerine göre yönetilen tüzel kişilerce açılan özel öğretim kurumları ile yabancılar tarafından açılmış bulunan özel öğretim kurumlarını kapsar." hükmüne yer verilmiştir.
Aynı Kanunun ''Tanımlar'' başlıklı 2. maddesinde; kurumun, okul öncesi eğitim, ilköğretim, ortaöğretim, özel eğitim okulları ile çeşitli kursları, uzaktan öğretim yapan kuruluşları, motorlu taşıt sürücüleri kursları, hizmet içi eğitim merkezleri, öğrenci etüt eğitim merkezleri, özel eğitim ve rehabilitasyon merkezleri ile benzeri özel öğretim kurumlarını ifade edeceği, 3. maddesinin 1. fıkrasında; bir kurumda öğretime başlayabilmek için kurum açma izni alınmasının zorunlu olduğu, 11. fıkrasında Kanun kapsamındaki eğitim-öğretim faaliyetlerini yapan ancak bu Kanuna uygun olarak kurum açma izni ile iş yeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenmeyen yerleri kuran veya işletenlere brüt asgari ücretin 20 katı idari para cezası uygulanacağı, bu yerler valiliklerce kapatılacağı, bu fıkranın uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle belirleneceği düzenlemesine yer almaktadır.
Milli Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği'nin dava konusu işlem tarihinde yürürlükte olan 5. maddesinin 4. fıkrasında ise; 'Kanunun 3 üncü maddesinin on birinci fıkrasında belirtilen yerlerin mülki idare amirleri tarafından görevlendirilen yetkililerce
tespiti halinde bu yerleri kuran veya işletenlere valilikçe Kanunda belirtilen miktarda idari para cezası verilir. Verilen idari para cezası, 11/2/1959 tarihli ve 7201 sayılı Tebligat Kanunu hükümlerine göre ilgiliye tebliğ edilir, takip ve tahsili için ise Hazine ve Maliye Bakanlığının ildeki ilgili birimine bildirilir. Ayrıca bu yerler valilikçe kapatılır" hükmüne yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Davacıya ait işyerinde bulunan "Rotterdam Denizcilik Aracılık ve Danışmanlık Hizmetleri" başlıklı kayıt formlarının içeriğinde kursiyerin adı soyadı, TC Kimlik numarası, almak istenilen sertifikaların işaretlendiği verilecek eğitimlerin listesi, kayıt için gerekli evrakların listesi bulunmakla birlikte not kısmında "Sertifika kurslarına katılan kursiyerlerin kurs programında belirtilen sürelerin tamamına devam etmeleri zorunludur. Gemici ve yağcı eğitimleri kurslarına ise kurs süresinin beşte birinden fazla devamsızlık yapan kursiyerler bitirme sınavına alınmazlar." şeklinde ibarenin bulunduğu, ayrıca kayıt formunun son kısmında ise kayıt tarihi ve ücret bilgileri yer aldığı, Rotterdam Denizcilik Gemi Personelleri Kayıt Sözleşmesi başlıklı sözleşmede tarafların hak ve yükümlülüklere yer verildiği, bu yükümlülüklerden bazılarının kurs süresince sınıfta gürültü yapmamak, yiyecek yememek, davranış ve kıyafete dikkat etmek gibi hususlara ilişkin olduğu görülmektedir.
Davacı tarafından, işyerinde eğitim faaliyetinin yapılmadığı, yalnız kursiyerleri farklı gemicilik kurslarına göndermek suretiyle aracılık faaliyetinde bulunulduğu beyan edilmiş ise de; imzalanan kursiyer kayıt formlarından anlaşıldığı üzere yapılan faaliyetin icrasında aracılık faaliyetini aşar nitelikte eğitim öğretimin içeriği, ders kapsamları ile kursiyer kayıt ücretinin belirlenmesi, kursa devam zorunluluğu ve sertifikaya hak kazanma şartlarının davacı tarafından belirlendiği, eğitim faaliyeti süresince kursiyerler için belirli yükümlülükler getirildiği, bu haliyle; izinsiz ve ruhsatsız olarak denizcilik alanında eğitim verildiği kanaatine ulaşılmıştır.
Öte yandan; … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin … tarih ve E:... sayılı verilen Ara Karar ile; kursiyerlerin yönlendirildiğini ileri sürdüğü denizcilik kursları ile arasında aracılık ve danışmanlık hizmeti yapıldığına dair aracılık sözleşmesi bulunup bulunmadığının sorularak bu hususa ilişkin bilgi ve belgenin istenildiği, ancak; 29/06/2020 tarihinde davacıya tebliğ edilen Ara Karar gereğinin, davacı tarafından yerine getirilmediği görülmektedir.
Bu durumda; söz konusu durumun belirtilen adreste yapılan faaliyetinin aracılık faaliyeti olarak nitelendirilemeyeceği, eğitim öğretim faaliyeti niteliği haiz faaliyet olduğu sonucuna varıldığından; dava konusu işlemin iptali yönündeki karara yönelik istinaf kanun yolu başvurusunun reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne,
2. … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … gün ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
4. Kesin olarak 21/06/2023 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi.
KARŞI OY :
(X)- Bölge İdare mahkemeleri tarafından verilen kararların temyiz yolu ile incelenip bozulabilmeleri 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinin 1. fıkrasında yazılı nedenlerin bulunmasına bağlıdır.
Bölge İdare Mahkemesince verilen karar ve dayandığı gerekçe usul ve yasaya uygun olup, Mahkeme kararının onanması gerektiği görüşüyle çoğunluk kararına katılmıyorum.