T.C.
D A N I Ş T A Y
YEDİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/1552
Karar No : 2024/252
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : …Bakanlığı adına
…Gümrük Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : …Bölge İdare Mahkemesi …Vergi Dava Dairesinin …tarih ve E:…, K:…sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava Konusu İstem: …tarih ve …sayılı TIR karnesi kapsamında Kapıkule Gümrük Müdürlüğünden İstanbul Deri Serbest Bölge Gümrük Müdürlüğüne sevk edilen eşyanın varış gümrük idaresi yetki alanındaki antrepo yerine yurt içine boşaltıldığından bahisle, taşıyıcı firma olan davacı adına yapılan tahakkuka vaki itirazın vergi tutarının artırılması suretiyle reddine dair işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: …Vergi Mahkemesinin …tarih ve E:…, K:…sayılı kararıyla; ara kararına cevaben gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden, uyuşmazlık konusu eşyanın gümrüklenmiş değerinin gözetim kıymeti esas alınarak belirlendiğinin anlaşılması karşısında, eşyanın satış bedeli yerine gözetim kıymetinin esas alınması suretiyle yapılan tahakkukta hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Eşyanın yurt içinde bırakıldığı, gözetim uygulamasının hukuka uygun olduğu ve eşyanın kıymetinin tespiti anlamına gelmediği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : İstemin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'ÜN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan kararın onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
…tarih ve …sayılı TIR karnesi kapsamında Kapıkule Gümrük Müdürlüğünden İstanbul Deri Serbest Bölge Gümrük Müdürlüğüne sevk edilen eşyanın varış gümrük idaresi yetki alanındaki antrepo yerine yurt içine boşaltıldığından bahisle, taşıyıcı firma olan davacı adına yapılan tahakkuka vaki itirazın vergi tutarının artırılması suretiyle reddine dair işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 84. maddesinin 1. fıkrasında, ithalat vergileri ve ticaret politikası önlemlerine tabi tutulmayan serbest dolaşıma girmemiş eşya ile ihracatla ilgili gümrük işlemleri tamamlanmamış eşyanın, gümrük gözetimi altında Türkiye Gümrük Bölgesi içinde bir noktadan diğerine taşınmasının, transit rejimi hükümlerine tabi olduğu; 2. fıkrasında, gümrük idarelerinin, transit rejimine tabi tutulan eşyanın Türkiye Gümrük Bölgesi içinde; yabancı bir ülkeden yabancı bir ülkeye, yabancı bir ülkeden Türkiye'ye, Türkiye'den yabancı bir ülkeye veya bir iç gümrükten diğer bir iç gümrüğe taşınmasına izin verebileceği; 86. maddesinde, asıl sorumluların eşyayı öngörülen süre içerisinde ve gümrük idareleri tarafından eşyanın ayniyetinin tespiti amacıyla alınan önlemlere uymak suretiyle, varış yeri gümrük idaresine sağlam ve noksansız olarak sunmak ve transit rejimine ilişkin hükümlere uymakla yükümlü oldukları, bu kişilerin yükümlülükleri saklı kalmak kaydıyla, transit rejimine göre taşındığını bilerek eşyayı kabul eden taşıyıcı veya alıcının da, eşyayı öngörülen süre içerisinde ve gümrük idareleri tarafından eşyanın ayniyetinin tespiti amacıyla alınan tedbirlere uymak suretiyle, varış yeri gümrük idaresine sağlam ve noksansız olarak sunmakla yükümlü oldukları, 92. maddesinin 5911 sayılı Kanun'un 20. maddesiyle değişik 2. fıkrasında ise, Türkiye Gümrük Bölgesi içinde transit halindeki eşyanın beklenmeyen haller veya mücbir sebeplerle telef veya kaybının kanıtlanması halinde gümrük vergilerinin aranmayacağı; 184. maddesinin 1. fıkrasında, ithalat vergilerine tabi eşyanın, geçici depolanmasından veya tabi tutulmuş olduğu gümrük rejiminin uygulanmasından doğan yükümlülüklerden birinin yerine getirilmemesi durumunda gümrük yükümlülüğünün başlayacağı; 3. fıkrasında, yükümlünün, ithalat vergilerine tabi eşyanın geçici depolanmasından veya tabi tutulduğu gümrük rejiminin uygulanmasından doğan yükümlülükleri yerine getirmesi gereken kişi ya da söz konusu rejime tabi tutulması için konulmuş koşullara uyması gereken kişi olduğu, hükme bağlanmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Temyize konu kararda belirtildiği üzere, eşyanın satış bedeli yerine gözetim kıymetinin esas alınması suretiyle tahakkuk yapılamayacağı konusunda tereddüt bulunmamakla birlikte, tahakkukun fatura kıymetine isabet eden kısmı için ayrıca bir değerlendirme yapılması mümkündür.
4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 184. maddesinin 1. fıkrası uyarınca ithalat vergilerine tabi eşya nedeniyle ait olduğu gümrük rejiminin uygulamasından doğan yükümlülüklerden birisinin yerine getirilmemesi durumunda gümrük yükümlülüğü doğacağından ve rejiminin uygulanmasından doğan yükümlülükleri yerine getirmesi gereken kişi ya da söz konusu rejime tabi tutulması için konulmuş koşullara uyması gereken kişi yükümlü olarak kabul edildiğinden, TIR karnesi muhteviyatı eşyanın yurt içinde bırakıldığına ilişkin iddialar hususunda yapılacak araştırma ve değerlendirme sonucunda transit rejim ihlali bulunduğuna kanaat getirilmesi halinde, tahakkukun fatura kıymetine isabet eden kısmının hukukiliğinin değerlendirilmesi suretiyle karar verilmek üzere temyize konu vergi dava dairesi kararının bozulması gerekmiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.Temyiz isteminin kabulüne,
2.…Bölge İdare Mahkemesi …Vergi Dava Dairesinin …tarih ve E:…, K:…sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Daireye gönderilmesine,
4. 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 13. maddesinin (j) bendi parantez içi hükmü uyarınca alınması gereken harç dahil olmak üzere, yargılama giderlerinin yeniden verilecek kararda karşılanması gerektiğine, 23/01/2024 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.