Danıştay 2. Daire Başkanlığı 2021/1630 E. , 2022/2429 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
İKİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/1630
Karar No : 2022/2429
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ...
TEMYİZ EDEN ...
VEKİLİ : Hukuk Müşaviri ...
KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Valiliği
İSTEMİN KONUSU : .... İdare Mahkemesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararın, davacı tarafından davanın reddine ilişkin kısmının, hasım mevkiinden çıkarılan Emniyet Genel Müdürlüğü tarafından ise vekalet ücretine hükmedilmemesine ilişkin kısmının 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava Konusu İstem : ... İl Emniyet Müdürlüğünde .... sınıf emniyet müdürü olarak görev yapan davacı, 2014 yılı performans değerlendirme puanının 3,17 (iyi) olarak düzenlenmesine ilişkin işlemin iptali istemiyle dava açmıştır.
İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : ... İdare Mahkemesinin temyize konu kararıyla; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 15. maddesinin (c) fıkrası gereğince davanın gerçek hasım olarak tesbit edilen Bitlis Valiliği husumetiyle incelenmesi gerektiğinden Emniyet Genel Müdürlüğü hasım mevkiinden çıkarıldıktan sonra, yetkili değerlendirme amirlerince düzenlenen personel değerlendirme formları her yıl için yeniden düzenlenmek suretiyle ilgili memurun o yıl içindeki mesleki bilgisini, deneyimini, tutum ve davranışlarını ortaya koyan ve tüm bu hususların değerlendirilmesinden sonra oluşan hukuki bir belge niteliği taşımakta olup, söz konusu formlarda yer alan değerlendirme konuları ve puanlama ölçütleri incelendiğinde, bir çoğu itibarıyla somut bilgi ve belgeye bağlanma olanağının olmadığı, değerlendirme amirlerinin, personelin yıl içindeki çalışma ve gayretleri konusunda edindiği izlenimleri değerlendirme formuna aktarmak suretiyle puanlamanın yapıldığı, değerlendirmenin keyfi bir biçimde yapıldığı yönünde Mahkemece kabul edilebilir somut olay, bilgi ve belge ortaya konulamadığı ya da böyle bir iddia ileri sürülmediği sürece yetkili değerlendirme amirlerinin kanaatinin "performans değerlendirme notunun objektifliği" ilkesi çerçevesinde olduğunun kabulü gerektiği; bununla birlikte, davacının önceki yıllara ilişkin sicil ve performans değerlendirmelerinin çok iyi olması, ilgili memurun o yıl içindeki mesleki bilgisini, deneyimini, tutum ve davranışlarını uyuşmazlık konusu dönem içinde de sürdürdüğü ön kabulü ile değerlendirme yapılması da, personelin; başarı, yeterlilik ve ehliyetlerinin yıllık olarak değerlendirilmesi amacı ile örtüşmediği; bu durumda, Bitlis İl Emniyet Müdürlüğünde 3. sınıf emniyet müdürü olarak görev yapan davacı hakkında değerlendirme amirlerince, yıl içindeki çalışma ve gayretleri konusunda edinilen izlenimlerine dayanılarak performans değerlendirme notunun objektifliği ilkesi gözetilerek verildiği anlaşılan 2014 yılı performans değerlendirme puanının 3,17 (iyi) olarak belirlenmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık görülmediği gerekçesiyle oyçokluğuyla (sehven oybirliğiyle yazılmış) davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI :
1- Davacının iddiaları: Davacı tarafından; geçmiş dönem sicil ortalamasının 90 puanın üzerinde olduğu için üç kez ek kademe aldığı, çok sayıda maaş taltifi aldığı, performans döneminde hakkında herhangi bir soruşturma açılmadığı ve ceza almadığı, başarı belgesi ve takdirnamelerinin bulunduğu, davanın reddi yönündeki Mahkeme kararının içtihatlara aykırı olduğu ileri sürülmektedir.
2- Hasım mevkiinden çıkarılan Emniyet Genel Müdürlüğünün iddiaları: Davanın reddine karar verilmesine karşın lehlerine vekalet ücretine hükmedilmemesinin hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.
TARAFLARIN CEVABI :
1- Davacının Cevabı : Cevap verilmemiştir.
2- Davalı İdarenin Cevabı : Cevap verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Davacının temyiz isteminin reddi ile İdare Mahkemesi kararının gerekçeli olarak onanması, Emniyet Genel Müdürlüğünün temyiz isteminin ise incelenmeksizin reddi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; Danıştay (Kapatılan) Onaltıncı Dairesi tarafından Danıştay Başkanlık Kurulunun 01/08/2016 günlü, K:2016/32 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 1. fıkrası uyarınca ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Danıştay Beşinci Dairesine, Danıştay Beşinci Dairesi tarafından ise, Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
Davacının temyiz istemi yönünden;
MADDİ OLAY :
Bitlis İl Emniyet Müdürlüğünde 3. sınıf emniyet müdürü olarak görev yapan davacının, 2014 yılına ilişkin performans değerlendirme formunun incelenmesinden iki değerlendirme amirlerince de 3,17 puan verildiği ve ortalama puanın 3,17 (iyi) olarak düzenlenmesine ilişkin işlemin iptali istemiyle temyizen incelenen davanın açıldığı anlaşılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT :
04/07/2012 günlü, 28343 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Emniyet Genel Müdürlüğü Kurum İçi Bireysel Performans Değerlendirme Yönetmeliği'nin dava konusu işlem tarihi itibarıyla "Değerlendirme zamanı" başlıklı 8. maddesinde, "Yıllık değerlendirme, aday memurlar hariç olmak üzere, 1 Ocak-31 Aralık tarihleri arası dönemi kapsar." hükmüne; "Formlar" başlıklı 9. maddesinde, ''Personelin performansının değerlendirilmesinde performans gözlem ve takip formu ile performans değerlendirme formu olmak üzere iki form kullanılır. Personelin performans değerlendirme puanını belirleyen esas form performans değerlendirme formudur.'' hükmüne; "Performans Gözlem ve Takip Formu" başlıklı 10. maddesinde, ''(...) (2) Değerlendirme amirleri, personelinin çalışmalarını takip ederek performans değerlendirme formundaki değerlendirme ölçütleri doğrultusunda olumlu ya da olumsuz olarak kayda değer gördüğü hususları içeren mütalaalarını, PBS’ de bulunan performans gözlem ve takip formuna tarih, konunun özeti ve konu ile ilgili mütalaasını belirterek kaydeder. (...) (6) Personelin 'Gözlenen performans ortalamanın çok üzerinde' veya 'Gözlenen performans ortalamanın çok altında' ölçekleri seçilerek değerlendirilebilmesi için performans gözlem ve takip formunda ilgili performans alanlarının her birindeki performans değerlendirme ölçütlerinden en az biri için bu değerlendirmeler ile irtibatlı olacak en az bir olumlu veya olumsuz kaydın bulunması zorunludur. Bu şekilde girilen bilgilerin personelin iş performansını etkileyecek nitelikte olumsuz davranışlar içermesi gerekir. (...) (8) (...) performans gözlem ve takip formunun doldurulup doldurulmayacağı ve buna ilişkin hususlar Kurul tarafından alınacak ilke kararları ile belirlenir. (...)'' hükmüne; ''Performans Değerlendirme Formu" başlıklı 12. maddesinde, "(1) Personelin kimlik bilgileri, çalıştığı birim ve görevine ilişkin bilgilerin de yer aldığı performans değerlendirme formu aşağıdaki unsurları içerir. (...) b) Performans değerlendirme ölçütleri: Hakkında performans değerlendirmesi yapılan personelin, performans değerlendirilmesinde kullanılan ve performans değerlendirme alanı içerisinde bulunan görevi ile ilgili göstermesi beklenilen davranışlardır. (...) (5) Performans değerlendirme formu doldurulurken değerlendirilen personelin değerlendirme dönemi içerisindeki PBS’de yer alan; izin, rapor, ödül, sürücü belgesi sınıfı, ceza ve soruşturma bilgileri ile formun doldurulmasında ihtiyaç duyulacak diğer bilgiler, değerlendirme amirlerine PBS’de gösterilir. (...)" hükmüne; "Değerlendirme Ölçeği" başlıklı 13. maddesinin 1. fıkrasında, "Performans Değerlendirme Formundaki değerlendirme ölçütlerinin karşısında aşağıdaki ölçekler yer alır ve bu ölçeklere aşağıdaki puanlar verilir.
a) 'Gözlenen performans ortalamanın çok altında' ölçeği: Gözlemlenen davranışın o performans değerlendirme ölçütü için ortalamanın çok altında olduğunu ve bu davranışın çoğu zaman gerçekleştirildiğini ifade eden istisnai bir durumdur. Bu ölçeğin karşılığı 1 puandır.
d) 'Gözlenen performans ortalamanın çok üzerinde' ölçeği: Gözlemlenen davranışın o performans değerlendirme ölçütü için ortalamanın çok üzerinde olduğunu, ortalamanın üzerinde fazladan gayret gösterildiğini ve bu ortalamanın üzerindeki davranışın sürekli gerçekleştirildiğini ifade eden istisnai bir durumdur. Bu ölçeğin karşılığı 5 puandır. (...)" hükmüne yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinden, Emniyet Teşkilatı kadrosunda çalışan personelin performans değerlendirmesinde ''performans gözlem ve takip formu'' ile ''performans değerlendirme formu''nun kullanıldığı görülmektedir.
"Performans gözlem ve takip formu"; personelin performansının yıl boyu izlenmesini, performans değerlendirme formu doldurulurken değerlendirme amirlerinin değerlendirme hatalarına düşmemelerini sağlamayı amaçlayan ve değerlendirme amirinin, doğru, tarafsız, adil ve objektif bir değerlendirme yapabilmesine imkân sağlamak amacıyla amirin kanaat ve algısına dayalı mütalaasını belirttiği, esas değerlendirmeye hazırlayıcı nitelikte, sadece değerlendirme amirlerinin göreceği ve bilgi edinme hakkı kapsamı dışında olan form olup, personelin iş performansına ilişkin değerlendirmeleri içermekte iken; "performans değerlendirme formu", personelin performans değerlendirme puanını belirleyen form özelliğini taşımaktadır.
Anılan hükümler uyarınca, performans değerlendirme formundaki değerlendirme ölçütlerinin karşısında yer alan ve karşılığı 1, 2, 3, 4 ve 5 puan olan değerlendirme ölçeklerinin bulunduğu, performans gözlem ve takip formuna, bu ölçeklerden karşılığı 1 puan olan "gözlenen performans ortalamanın çok altında" ölçeği için olumsuz ve karşılığı 5 puan olan "gözlenen performans ortalamanın çok üzerinde" ölçeği için olumlu veri girişinin zorunlu olduğu, bunun yanında karşılığı 2, 3 ve 4 puan olan ölçekler için gözlem ve takip formuna veri girişi zorunluluğu bulunmasa da, esas işlem olan performans değerlendirme notu verme konusunda idareye tanınan takdir yetkisinin kamu yararı ve hizmetinin gerekleriyle sınırlı olduğu ve bu açıdan yargı denetimine tabi bulunduğu kuşkusuzdur.
Uyuşmazlıkta, davacının 2014 yılı performans puanının (3,17) olarak belirlendiği, bu puanın, "iyi" olarak değerlendirilen performans puan türü olduğu, Performans Değerlendirme Formunda yer alan performans değerlendirme ölçütleri için yapılan puanlamalarda, yukarıda anılan Emniyet Genel Müdürlüğü Kurum İçi Bireysel Performans Değerlendirme Yönetmeliği'nin 10. maddesinin 6. fıkrasında sayılan ve aynı Yönetmelik'in 13. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde tanımlanan "gözlenen performans ortalamanın çok altında" ölçeğinin seçilmediği, dolayısıyla Performans Gözlem ve Takip Formuna olumsuz ve somut bilgi niteliğindeki kayıt girişinin zorunlu olmadığı, diğer taraftan dava konusu 2014 yılı performans döneminde davacının aynı Yönetmelik'in 10. maddesinin 2. fıkrasında bahsedilen ve anılan Forma girilmesi gereken "kayda değer" bir performansının da bulunmadığı, ayrıca hak edilen puanın daha yüksek seviyede olması gerektiği yönündeki iddiaların somut bilgi ve belgeler ile delillendirilmediği anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka aykırılık; davanın reddi yolundaki temyize konu kararda sonucu itibarıyla hukuki isabetsizlik görülmemiştir.
Hasım mevkiinden çıkarılan Emniyet Genel Müdürlüğünün temyiz istemi yönünden;
İdari Yargılama Usulü Kanunu hükümleri uyarınca, Danıştay dava daireleri ile idare ve vergi mahkemelerinin nihai kararları, başka kanunlarda aksine hüküm bulunsa dahi Danıştayda ancak davanın taraflarınca ve taraflar yanında davaya katılanlarca temyiz edilebilir.
Dosyanın incelenmesinden; Bitlis İl Emniyet Müdürlüğünde 3. sınıf emniyet müdürü olarak görev yapan davacı tarafından, 2014 yılı performans değerlendirme puanının 3,17 (iyi) olarak düzenlenmesine ilişkin işlemin iptali istemiyle davanın açıldığı, temyiz talebinde bulunan Emniyet Genel Müdürlüğünün davada hasım konumunda iken, karar aşamasında İdare Mahkemesince hasım mevkiinden çıkarıldığı ve davanın reddine karar verildiği, anılan kararın hasım mevkiinden çıkarılan Emniyet Genel Müdürlüğü tarafından vekalet ücretine ilişkin kısmı yönünden temyiz edildiği anlaşılmaktadır.
Bu durumda; İdare Mahkemesince, Emniyet Genel Müdürlüğü hasım mevkiinden çıkartılmak suretiyle karar verildiği dikkate alındığında, bu davada taraf sıfatı kalmayan Emniyet Genel Müdürlüğünün temyiz isteminin incelenmesine hukuken olanak bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. DAVACININ TEMYİZ İSTEMİNİN REDDİ ile ... İdare Mahkemesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararın yukarıda belirtilen gerekçe ile ONANMASINA,
2. Hasım mevkiinden çıkarılan Emniyet Genel Müdürlüğünün TEMYİZ İSTEMİNİN İNCELENMEKSİZİN REDDİNE,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan davacı ile Emniyet Genel Müdürlüğü üzerinde bırakılmasına,
4. Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,
5. 2577 sayılı Kanun'un (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren (15) onbeş gün içinde Danıştayda karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 28/04/2022 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.