DANIŞTAY İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU 2021/1633 E. , 2021/2093 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU
Esas No : 2021/1633
Karar No : 2021/2093
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Bakanlığı
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : … Uluslararası Nakliyat ve Tic. A.Ş.
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU :Danıştay Onuncu Dairesinin 12/11/2020 tarih ve E:2018/2139, K:2020/4827 sayılı kararının, davalı idare tarafından yargılama giderleri ile vekalet ücreti yönünden temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: 25/02/2018 tarih ve 30343 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Gümrük Genel Tebliği (Gümrük işlemleri) (Seri No:105)'nde değişiklik yapılmasına dair Tebliğ (Gümrük işlemleri) (Seri No:147) ile Gümrük Genel Tebliği'nin 3. maddesine eklenen “(6) Deniz yolu ile gelen bu Tebliğ kapsamındaki eşyanın serbest dolaşıma giriş işlemleri eşya başka gümrük idaresine sevk edilmeksizin geldiği gümrük idaresi tarafından yapılır.” fıkrasının iptali istenilmiştir.
Daire kararının özeti: Danıştay Onuncu Dairesinin 12/11/2020 tarih ve E:2018/2139, K:2020/4827 sayılı kararıyla;
02/05/2018 tarih ve 30409 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Gümrük Genel Tebliği (Gümrük işlemleri) (Seri No:105)'nde değişiklik yapılmasına dair Tebliğ (Gümrük işlemleri) (Seri No:150) ile dava konusu 6. fıkranın değiştirilerek “(6) Ek-1’de belirtilen listede yer alan eşya bu Tebliğ kapsamı dışındadır.” şeklinde yeniden düzenlendiği ve dava konusu düzenlemenin yürürlükten kaldırıldığı gerekçesiyle, konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına, 272,30-TL yargılama gideri ile Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen 3.000,00-TL vekalet ücretinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, dava konusu düzenlemenin hukuka uygunluğu denetlenmeden ve davada tarafların haklılık durumu belirlenmeden davacı taraf lehine yargılama giderleri ile vekalet ücretine hükmedilmesinin hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek Daire kararının yargılama giderleri ile vekalet ücretine ilişkin kısmının bozulması istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'UN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile Daire kararının, temyize konu yargılama giderleri ile vekalet ücretine ilişkin kısmının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Danıştay dava dairelerinin nihai kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan;
"a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması,
b) Hukuka aykırı karar verilmesi,
c)Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması" sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen kararın, yargılama giderleri ile vekalet ücretine ilişkin kısmı usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalı idarenin temyiz isteminin reddine,
2. Dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına, ...-TL yargılama gideri ile Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen 3.000,00-TL vekalet ücretinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine yönelik Danıştay Onuncu Dairesinin 12/11/2020 tarih ve E:2018/2139, K:2020/4827 sayılı kararının, temyize konu yargılama giderleri ile vekalet ücretine ilişkin kısmının ONANMASINA,
3. Kesin olarak 27/10/2021 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi.
KARŞI OY
X-Dava, 25/02/2018 tarih ve 30343 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Gümrük Genel Tebliği (Gümrük işlemleri) (Seri No:105)'nde değişiklik yapılmasına dair Tebliğ (Gümrük işlemleri) (Seri No:147) ile Gümrük Genel Tebliği'nin 3. maddesine eklenen “(6) Deniz yolu ile gelen bu Tebliğ kapsamındaki eşyanın serbest dolaşıma giriş işlemleri eşya başka gümrük idaresine sevk edilmeksizin geldiği gümrük idaresi tarafından yapılır.” fıkrasının iptali istemiyle açılmış, Danıştay Onuncu Dairesinin 12/11/2020 tarih ve E:2018/2139, K:2020/4827 sayılı kararında, 02/05/2018 tarih ve 30409 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Gümrük Genel Tebliği (Gümrük işlemleri) (Seri No:105)'nde değişiklik yapılmasına dair Tebliğ (Gümrük işlemleri) (Seri No:150) ile dava konusu 6. fıkranın değiştirilerek “(6) Ek-1’de belirtilen listede yer alan eşya bu Tebliğ kapsamı dışındadır.” şeklinde yeniden düzenlendiği ve dava konusu düzenlemenin yürürlükten kaldırıldığı gerekçesine yer verilmek suretiyle konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiş, davalı idare aleyhine yargılama giderlerine ve vekalet ücretine hükmedilmiştir.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 31. maddesinde, bu Kanun'da hüküm bulunmayan ve madde metninde sayılan hallerde 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun uygulanacağı belirtilmiş, sözü edilen haller arasında “yargılama giderlerine” de yer verilmiş, 04/02/2011 tarih ve 27836 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak 01/10/2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 450. maddesiyle 1086 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu yürürlükten kaldırılmış, aynı Kanun’un 447. maddesinin 2. fıkrasında ise; “Mevzuatta, yürürlükten kaldırılan 18/6/1927 tarih ve 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununa yapılan yollamalar, Hukuk Muhakemeleri Kanununun bu hükümlerin karşılığını oluşturan maddelerine yapılmış sayılır.” hükmüne yer verilmiştir.
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun “Yargılama giderinin kapsamı” başlıklı 331. maddesinde yargılama giderlerini oluşturan unsurlar sayılmış, maddenin 1/ğ bendinde; vekille takip edilen davalarda kanun gereğince takdir olunacak vekâlet ücretinin yargılama giderleri arasında olduğu belirtilmiş, Kanun’un “Esastan sonuçlanmayan davada yargılama gideri” başlıklı 331. maddesinin 1. fıkrasında da; “Davanın konusuz kalması sebebiyle davanın esası hakkında bir karar verilmesine gerek bulunmayan hâllerde, hâkim, davanın açıldığı tarihteki tarafların haklılık durumuna göre yargılama giderlerini takdir ve hükmeder.” kuralına yer verilmiştir.
Temyiz başvurusuna konu kararda, dava konusu düzenlemenin bilahare yürürlükten kaldırıldığından söz edilerek davanın konusunun kalmadığı gerekçesiyle, işin esasına girilerek haklılık/haksızlık değerlendirmesi yapılmaksızın karar verilmesine yer olmadığına hükmedilmesine rağmen yargılama giderlerinin ve bu giderler arasında yer alan vekalet ücretinin davalı idarelerce davacıya ödenmesine hükmedildiği görülmektedir.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 31. maddesinde yer alan atıf hükmü uyarınca yargılama giderleri konusunda 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu hükümlerinin uygulanması gerektiğinde kuşku bulunmamaktadır. 6100 sayılı Kanun’un 331. maddesinin 1. fıkrasında, davanın konusuz kalması nedeniyle esası hakkında karar verilmesine gerek bulunmayan hallerde yargılama giderlerinin ne şekilde takdir edileceği hususu düzenlenmiştir. Temyiz başvurusuna konu kararda, dava konusu düzenlemenin daha sonra yürürlükten kaldırıldığından bahisle uyuşmazlığın esası hakkında “karar verilmesine yer olmadığına” karar verilmiş olması nedeniyle, başvuruya konu kararın hüküm fıkrasında yer alan yargılama giderlerine 6100 sayılı Kanun’un metnine yer verilen 331. maddesinin 1. fıkrasındaki kural çerçevesinde hükmedilmesi gerekir.
Bu durumda; konusu kalmadığından bahisle karar verilmesine yer olmadığı kararıyla neticelenen davada, tarafların davanın açıldığı tarihteki haklılık durumları belirlenip buna göre yargılama giderleri konusunda hüküm kurulması gerekirken, böyle bir değerlendirme yapılmaksızın, davanın açılmasına davalı idarenin sebebiyet verdiği gerekçesine dayalı olarak yargılama giderlerinin ve vekâlet ücretinin davalı idareye yükletilmesine hükmedilmiş olduğundan, davalı idarenin temyiz isteminin kabulü ile temyiz başvurusuna konu kararın bu yönlerden bozulması gerektiği oyuyla çoğunluk kararına katılmıyorum.