T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2021/1635
Karar No : 2023/4665
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Bakanlığı / ANKARA
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : … Giyim San. Tic. Ltd. Şti.
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN_KONUSU : ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:.., K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı şirkete ait … tarih ve … sayılı dahilde işleme izin belgesinin Gümrük Müsteşarlığı Gümrükler Genel Müdürlüğünün … tarih ve … sayılı yazısına istinaden Dahilde İşleme Rejimi Kararının 21. maddesi çerçevesinde Dahilde İşleme Rejimi Otomasyon Sisteminde iptal edilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı davalı idare işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; Danıştay Onuncu Dairesinin 14/10/2014 tarih ve E:2010/15687, K:2014/5757 sayılı bozma kararı sonrasında yeniden yapılan yargılama sonucunda dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle iptaline karar verilmiştir.
TEMYİZ_EDENİN_İDDİALARI : Davalı idare tarafından, Gümrükler Genel Müdürlüğünden alınan yazıda davacıya ait Dahilde İşleme İzin Belgelerinin de aralarında bulunduğu belgeler kapsamında yapılan ithalatlara konu malların söz konusu firmalarca yurt dışı edileceği beyan edilmesine rağmen ihracat işlemlerinin gerçekleştirilmediği, konuya ilişkin savcılığa suç duyurusunda bulunulduğu, emsal nitelikli davada davanın reddine karar verildiği ileri sürülerek mahkeme kararının bozulmasına karar verilmesi istenilmektedir.
KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI : Davacı tarafından savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
Davacı şirketin başvurusu üzerine, şirkete dokuma ve giyim-konfeksiyon imalatı ile ilgili olarak imalatçı-ihracatçı unvanı ile … sayılı Dahilde İşleme İzin Belgesi verilmiştir.
Gümrük Müsteşarlığı Gümrükler Genel Müdürlüğünce, Dış Ticaret Müsteşarlığına gönderilen … tarih ve … sayılı yazıda; Bursa Gümrük ve Muhafaza Başmüdürlüğünden alınan … tarih ve … sayılı yazıyla, davacı şirketin de aralarında bulunduğu bazı şirketler tarafından muhtelif Dahilde İşleme İzin Belgeleri kapsamında gerçekleştirilen ihracatlara ilişkin beyannameler kapsamı eşyanın belirtilen adreslerde bulunamadığının tutanakla tespit edildiği ve konu ile ilgili olarak Bursa Cumhuriyet Başsavcılığı nezdinde suç duyurusunda bulunulduğu, belirtilen imalatçı/ihracatçı firmalara ait Dahilde İşleme İzin Belgeleri açısından gerekli tedbirlerin alınması ya da bu firmaların ileride yararlanmak isteyecekleri Dahilde İşleme İzin Belgesi veya benzeri taleplerin değerlendirilmesinde belirleyici olması açısından, Dış Ticaret Müsteşarlığına bildirimde bulunulması istenilmiştir.
Gümrük Müsteşarlığı Gümrükler Genel Müdürlüğünün söz konusu yazısına istinaden, davacı şirketin … sayılı Dahilde İşleme İzin Belgesi Dahilde İşleme Rejimi Otomasyon Sisteminde iptal edilmiştir.
Bunun üzerine bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
2005/8391 sayılı Dahilde İşleme Rejimi Kararının 1. maddesinde, bu kararın; Dünya piyasa fiyatlarından hammadde temin etmek suretiyle ihracatı artırmak, ihraç ürünlerine uluslararası piyasalarda rekabet gücü kazandırmak, ihraç pazarlarını geliştirmek ve ihraç ürünlerini çeşitlendirmek amacıyla hazırlandığı, 2. maddesinde, bu kararın; elde edilmesinde ithal girdi kullanılan işlem görmüş ürünün ihracı ile ihracat sayılan satış ve teslimlerin belirlenmesi, yönlendirilmesi ve geliştirilmesine ilişkin tedbirlerin düzenlenmesi ve yürütülmesini kapsadığı, 3. maddesinde, bu Kararda geçen “belge”nin, dahilde işleme izin belgesini, “dahilde işleme izin belgesi”nin, ihracat ile ihracat sayılan satış ve teslimlerde gümrük muafiyetli ithalat ve/veya yurt içi alımlara imkan sağlayan Müsteşarlıkça düzenlenen belgeyi, “imalatçı-ihracatçı”nın, işlem görmüş ürünün tamamını veya bir kısmını üreten ve bu ürünün ihracatını kendisi ve/veya aracı ihracatçı vasıtasıyla gerçekleştiren dahilde işleme izin belgesi/dahilde işleme izni sahibi firmayı, ”ihracatçı”nın, yan sanayici firmaya ithal eşyasından işlem görmüş ürün ürettiren ve bu ürünün ihracatını kendisi ve/veya aracı ihracatçı vasıtasıyla gerçekleştiren imalatçı olmayan dahilde işleme izin belgesi/dahilde işleme izni sahibi firmayı, “aracı ihracatçı”nın, dahilde işleme izin belgesinde/dahilde işleme izninde taahhüt edilen ihracatı, belge/izin sahibi firmadan tedarik ettiği şekliyle gerçekleştiren belge/izin sahibi olmayan firmayı ifade ettiği, 9. maddesinde, Türkiye Gümrük Bölgesinde (serbest bölgeler hariç) yerleşik firmaların, dahilde işleme rejiminden yararlanmak için bu Karara istinaden yayımlanacak tebliğ hükümleri çerçevesinde dahilde işleme izin belgesi/dahilde işleme izni almaları gerekeceği, bu çerçevede ibraz edilen bilgi ve belgelerin, aksi sabit oluncaya kadar doğru kabul edileceği, 21. maddesinde, firmanın talep etmesi halinde, kullanılmayan dahilde işleme izin belgesinin iptal edileceği, bu karar ve bu karara istinaden yayımlanacak tebliğ ve genelge hükümlerine uyulmadığının, dahilde işleme izin belgesinin/dahilde işleme izninin düzenlenmesi veya revizesi için ibraz edilen bilgi ve belgeler ile belge/izin kapsamında yapılan işlemlerin gerçek dışı olduğunun veya gerçeği yansıtmadığının yahut belgenin/iznin sahtesinin düzenlendiğinin veya üzerinde tahrifat yapıldığının tespiti halinde; ilgili belgenin/iznin iptal edileceği ve ilgililer hakkında kanuni işlem yapılacağı, ayrıca, bu belge/izin sahibi firmaya ait dahilde işleme izin belgelerine/dahilde işleme izinlerine (bu firmaların bir başka firmanın belgesinde yan sanayici olması da dahil) 1 (bir) yıl süreyle indirimli teminatın uygulanmayacağı, iptal edilen belge/izin ile ilgili olarak, 22'nci madde hükümlerine göre işlem yapılacağı düzenlemesine yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Olayda; Gemlik Gümrük Müdürlüğü'ne yapılan 10/06/2008 tarihli bir ihbarda ... Tekstil Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ile ... Tekstil Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi adına tanzimli dahilde işleme izin belgeleri kapsamında ithalatı yapılan eşyaların aracı ihracatçı ... Lojistik Ardiye Nakliye Hizmetleri Ticaret Limited Şirketi aracılığı ile Gemlik Gümrük Müdürlüğü'nden hayali olarak ihracatının yapılacağı bilgisinin alınması üzerine, Gümrük Müdürlüğü ile Bursa Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından takibe başlandığı, Gemlik Gümrük Müdürlüğü ve Bursa Kaçakçılık İstihbarat ve Narkotik Gümrük Muhafaza Müdürlüğü görevlilerince, yapılan tüm işlemler ve işlemleri yapan şahısların takibine geçildiği, Başsavcılığın gözetiminde ve talimatları doğrultusunda işlem yapılan beyannamelere ilişkin olarak gümrük işlemi esnasında müdahale edilmeyerek gözetlemelere devam edildiği, bu bağlamda ilgili firma elemanlarının 17/06/2008 tarihinden başlamak üzere; muhtelif sayı ve tarihli (24) adet gümrük çıkış beyannamesi tescil ve onay işlemi yaptırdıkları, söz konusu gümrük çıkış beyannamelerinin kıymet tutarının 3.670.531.07 dolar olduğu, gümrük çıkış beyannamesi tescil sayı-tarihi, ilgili ihracatçı firma, ilişkilendirilen Dahilde İşleme İzin Belgesi sayı-tarihi ve imalatçı firma bilgilerinin listelendiği, bunların arasında iptal edilen dahilde işleme izin belgesinin de bulunduğu, işlemleri yapan şahısların Gümrük Müşaviri ...'nun hiçbir haberi olmadığı halde bilgisi dışında şifresini kullandıklarının öğrenildiği ve bu şahısların sürekli takip edildiği, gümrük çıkış beyannamelerinden (23) adedinin tescil ve onayları yapıldıktan sonra merkezi gümrük “Bilge” sistemince otomatik olarak yönlendirilen “sarı hat” kriterine (belge kontrolü) göre gümrük işlemlerinin devam ettirildiği, bu çerçevede tescil edilen belgelerin onay ve muayene işlemlerinin belge kontrolü şeklinde gerçekleştirildiği, işlem safahatının yükleme-sevk aşamasına geldiği, ancak, tescil edilen 30/06/2008 tarihli gümrük çıkış beyannamelerinden birinin merkezi gümrük “Bilge” sistemince otomatik olarak yönlendirilen kırmızı hat kriterine (fiziki kontrol) düşmesi üzerine beyanname muhteviyatı eşyanın fiziki muayenesinin yapılması gerektiğinden, bu aşamadan sonra olaya müdahale edildiği, Başsavcılıkça bu firmalar hakkındaki tüm delillerin toplanarak şüpheliler ve eylemlerinin belirlenerek ikmal edilen evrakların gönderilmesi talimatının alındığı, bu aşamadan sonra gümrük idarelerinde yapılan işlemler, ihracatçı ve imalatçı gözüken firmaların durumu, ilgili ve sorumluların ifadeleri, fiziki mekanlarda yapılan inceleme ve tespitler safahatına geçildiği ve bu çerçevede yapılan çalışmalarda, bahse konu (24) adet gümrük çıkış beyannamesi muhteviyatında ihraç edileceği beyan edilen eşyaların Gemlik Gümrük Müdürlüğü ve Gemlik Gümrük Muhafaza Müdürlüğü denetimi altındaki hiçbir limana gelmediği, gümrük çıkış beyannamelerinde imalatçı firma olarak İstanbul ve Kayseri'de yerleşik firmaların bilinen adreslerinde yapılan çalışmalarda mezkur beyannameler muhteviyatı hiçbir eşyaya rastlanmadığı, tüm belirtilen tespitlerin akabinde tekrar imalatçı firmalar ve aracı ihracatçı firmalar nezdinde, bilinen adreslerinde gümrük çıkış beyannamelerine konu eşyaların tespit ve zaptı amacıyla çalışma başlatıldığı, bu çalışmalar neticesinde çalışma yapılan tüm adreslerde beyannameler konusu hiçbir eşyaya rastlanılamadığının tespit edildiği, buna göre (24) adet gümrük çıkış beyannamesi tekstil eşyasını gümrük işlemlerini gerçekleştirmeksizin serbest dolaşıma sokan ve bu surette ithal ettikleri eşyaları ihraç ediyormuş gibi göstererek ithal anında ödenmesi gereken vergileri ödememek için gerçeğe aykırı işlem yapan ve bunu da önceden planlı bir organizasyon çerçevesinde gerçekleştirmeye teşebbüs ettikleri tespit edilen davacı şirket ortak ve yetkililerinin de içinde bulunduğu bazı şirketler hakkında gereğinin yapılması için durumun Bursa Cumhuriyet Başsavcılığı’na bildirildiği görülmektedir.
Bursa Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülen ve yukarıda özetlenen soruşturma kapsamında Bursa Kaçakçılık İstihbarat Narkotik Gümrük Muhafaza Müdürlüğü elemanları tarafından, Gemlik Gümrük Müdürlüğünden ihraç edilmek istenen beyanname eki faturalardaki mallarının tespitinin yapılarak el konulması amacıyla davacı şirketin faaliyet gösterdiği ... Mahallesi ... Sokak No:… Kağıthane / İSTANBUL adresine 06/08/2008 günü saat 14.30 sularında gidildiği, davacı şirketin ve ... Giyim Sanayi ve Ticaret A.Ş.’nin ortağı olan ... isimli şahsa, …, …, … sayılı dahilde işleme izin belgeleri ile diğer şirketin dahilde işleme izin belgeleri kapsamında ithal edilen kumaşların işlenerek ihraç edilmek üzere Gemlik Gümrük Müdürlüğünce tescilli göndericileri ... Tekstil Ticaret Limitet Şirketi ile ... Lojistik Ticaret Limitet Şirketi’ne teslim edileceği belirtilen çeşitli ihracat beyannameleri muhteviyatı sentetik dokuma bayan elbise ve sentetik dokuma bayan pantolon cinsi eşyaların firmalarda olup olmadığının sorulduğu, adı geçen kişinin, Rusya’dan bir firma ile anlaştıklarını, firmanın sözleşme şartlarından olan kaporayı vermediği için mamul eşya üretmediklerini, daha önce Bursa ve İstanbul Gümrük muhafaza ekiplerinin gelerek tespitini yaptığı kumaşların depoda mevcut olduğunu beyan etmesi üzerine işyerinde yapılan araştırmada halihazırda, Fransa'ya gönderilmek üzere bayan bluz imalatı olduğu, bahse konu ihracat beyannameleri kapsamı ve eki faturalarda yazılı mamul halde sentetik dokuma bayan elbise ve sentetik dokuma bayan pantolon cinsi eşyaların olmadığının görüldüğü, davacı firmanın Mayıs ve Haziran aylarına ait satış faturalarının incelenmesinde ise firma tarafından, aracı ihracatçı firma olan ... Tekstil Ticaret Limited Şirketi ile ... Lojistik Ticaret Limited Şirketi’ne kesilmiş herhangi bir satış faturasının olmadığının aynı tarihli tutanakla kayıt altına alındığı görülmektedir.
Öte yandan, Bursa Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülen soruşturma kapsamında davacı şirket yetkililerinin de aralarında bulunduğu kişiler hakkında; suç işlemek amacıyla örgüt kurma, geçici ithalat, dahilde işleme rejimine tabi eşyayı sahte belge ile yurtdışına çıkmış gibi gösterme ve resmi belgede sahtecilik suçlarından dolayı ... Ağır Ceza Mahkemesi'nin E:… esasında açılan dava sonucunda … tarih ve K:… sayılı kararla davacı şirket yetkilileri hakkında 5607 sayılı yasaya muhalefet suçlarından 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu'nun 3/4, 3/18, 4/1 maddeleri gereğince cezalandırılmaları istemi bakımından her türlü şüpheden uzak kesin ve inandırıcı deliller elde edilemediğinden beraatlerine, Türk Ceza Kanunu'nun 220/2 maddesi gereğince suç örgütüne üye olma suçundan cezalandırılma istemi ile Türk Ceza Kanunu'nun 204/1 maddesi gereğince resmi belgede sahtecilik suçundan cezalandırılmaları istemi bakımından ise zamanaşımı nedeniyle düşme kararı verildiği, aynı kararda 3 adet ihracat beyannamesinde ithal eden firma olarak görünen davacı şirketin müdürü olan ... hakkında ise suç işlemek amacı ile örgüt kurma ve yönetme suçunu işlediği sabit olduğundan Türk Ceza Kanunu'nun 220/1 maddesi uyarınca 1 yıl 8 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına ve hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına, 5607 sayılı yasaya muhalefet suçundan 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu'nun 3/4 maddesi uyarınca 1 yıl 6 ay 22 gün hapis ve 15 gün adli para cezası ile cezalandırılmasına ve hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına, Türk Ceza Kanunu'nun 204/1 maddesi gereğince resmi belgede sahtecilik suçundan cezalandırılması istemi bakımından ise zamanaşımı nedeniyle düşme kararı verildiği görülmektedir.
Dava dosyasındaki bilgi ve belgeler, temel amacı bir takım girdi ve ara mallara gümrük muafiyeti getirerek ihracatı teşvik etmek olan Dahilde İşleme Rejimi Kararı kapsamında, davacı şirket hakkında düzenlenen müfettiş raporları ve şirket yetkilileri hakkındaki ceza davasının sonuçlanış biçimi ve karar gerekçesi dikkate alınarak yapılan değerlendirmede davacı şirkete ait ...sayılı dahilde işleme izin belgesi kapsamında ihraç edileceği beyan edilen eşyaların, imalatçı olan davacı firma ile ihracatçı firmanın depolarında bulunmadığı gibi bu eşyaların Gemlik Gümrük Muhafaza Müdürlüğünün denetimi altındaki hiçbir limana da gelmediği, belge kapsamında yapılan işlemlerin gerçeği yansıtmadığı dolayısıyla Dahilde İşleme Rejimi Kararında belirtilen amaçlar doğrultusunda herhangi bir faaliyette bulunmayan davacı şirkete ait dahilde işleme izin belgesinin iptal edilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Ayrıca işbu dava dosyası ile aynı gün görüşülen ve davacı şirketin benzer istemlerle açtığı davalarda, … İdare Mahkemesinin …. tarih ve E:…, K:… sayılı davanın reddine dair kararı Dairemizin 21/09/2023 tarih ve E:2022/5484, K:2023/4660 sayılı kararıyla onanmış, ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı davanın reddine dair kararı da Dairemizin 21/09/2023 tarih ve E:2021/108, K:2023/4663 sayılı kararıyla onanmıştır.
Bu itibarla, dava konusu işlemin iptali yönündeki İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalı idarenin temyiz isteminin KABULÜNE,
2. Dava konusu işlemin iptaline ilişkin temyize konu ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine,
4. 2577 sayılı Kanun'un (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren 15 (on beş) gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 21/09/2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.