T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2021/1663
Karar No : 2023/6178
TEMYİZ EDEN (DAVACILAR) : 1- Kendi adına asaleten …'a velayeten …
2- …'a vesayeten …
4- …
5- …
VEKİLİ : Av. …
TEMYİZ EDEN (DAVALILAR) : 1- … Bakanlığı / ANKARA
VEKİLİ : 1. Huk. Müş. Yrd. V. …
2- … Valiliği
İSTEMLERİN_KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının taraflarca aleyhlerine olan kısımlarının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
DAVANIN_KONUSU : Davacılar tarafından, yakınları …'ın Gaziantep ili, Şahinbey ilçesi, … Mahallesinde 20/08/2016 tarihinde düğün merasimi esnasında terör örgütünce gerçekleştirilen canlı bomba saldırısı sonucu vefat etmesi nedeniyle uğranıldığı ileri sürülen zarara karşılık müteveffanın annesi ... için 100,00 TL (miktar artırımı ile 41.873,23 TL) maddi ve 100.000,00 TL manevi, babası ... için 100,00 TL (miktar artırımı ile 29.576,72 TL) maddi ve 100.000,00 TL manevi, eşi ... için 150.000,00 TL, kızı ... için 100.000,00 TL ve kardeşi ... için 75.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla, anne ... için 41.873,23 TL, baba ... için 29.576,72 TL olmak üzere toplam 71.449,95 TL maddi tazminat isteminin kabulüne, kabul edilen maddi tazminatın 200,00 TL'lik kısmına idareye başvuru tarihi olan 03/07/2017 tarihinden, 71.249,95 TL'lik kısmına ise miktar arttırım dilekçesinin davalı idarelere tebliğ tarihi olan 03/12/2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı idarelerce davacılara ödenmesine, davacılardan anne ... için 75.000,00 TL, baba ... için 75.000,00 TL, eş ... için 75.000,00 TL, çocuk ... için 75.000,00 TL, kardeş ... için 25.000,00 TL manevi tazminat olmak üzere toplam 325.000,00 TL manevi tazminat talebinin kabulüne, fazlaya ilişkin manevi tazminat istemlerinin reddine, davacılar için takdir edilen manevi tazminatın idareye başvuru tarihi olan 03/07/2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı idarelerden alınarak davacılara ödenmesine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince, davacıların istinaf başvurusunun reddine, davalı idarelerin istinaf başvurularının kısmen kabulü ile Mahkeme kararının kabule ilişkin kısmının kaldırılmasına, ... ile ...'ın maddi tazminat istemlerinin reddine, davacılar ... için 50.000,00 TL, ... için 50.000,00 TL, ... için 50.000,00 TL manevi, ... için 50.000,00 TL, ... için 25.000,00 TL manevi tazminat istemlerinin kabulüne ve idareye başvuru tarihi olan 13/03/2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı idarelerce davacılara ödenmesine, fazlaya ilişkin manevi tazminat istemlerinin reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI : Davacılar tarafından, maddi tazminat istemlerinin 5233 sayılı Kanuna değil genel hükümlere dayandığı, taleplerinin de genel hükümlere göre değerlendirilmesi gerektiği, olayın özel koşulları da dikkate alındığında hükmedilen manevi tazminat miktarının oldukça düşük olduğu iddialarıyla; davalı İçişleri Bakanlığı tarafından, terör saldırısı ile ilgili olarak önceden alınan istihbari bir bilginin bulunmadığı, olay nedeniyle idarelerinin kusurlu ya da kusursuz sorumluluğunun bulunmadığı, olayın terör eylemi olduğu, sosyal riskin yasalaşmış hali olan 5233 sayılı Kanunda manevi tazminat düzenlenmediğinden manevi tazminatın karşılanma olanağı bulunmadığı, manevi tazminatın sebepsiz zenginleşme aracı haline getirilemeyeceği, idarelerinin harçtan muaf olduğu iddialarıyla; davalı Gaziantep Valiliği tarafından ise, olay nedeniyle idarelerinin kusurlu ya da kusursuz sorumluluğunun bulunmadığı, olayın terör eylemi olduğu, sosyal riskin yasalaşmış hali olan 5233 sayılı Kanunda manevi tazminat düzenlenmediğinden manevi tazminatın karşılanma olanağı bulunmadığı, manevi tazminatın sebepsiz zenginleşme aracı haline getirilemeyeceği iddialarıyla temyize konu kararın aleyhlerine olan kısımlarının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
TARAFLARIN SAVUNMALARI : Davalı İçişleri Bakanlığı tarafından davacıların temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmakta olup davacılar ve diğer davalı Gaziantep Valiliği tarafından savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz istemlerinin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
A) Temyize Konu Kararın Maddi ve Manevi Tazminat İstemlerine Yönelik Kısmının İncelenmesi:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen kararın, bu kısmı usul ve hukuka uygun olup, dilekçelerde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bu kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
B) Temyize Konu Kararın Hükmedilen Manevi Tazminata İşleyecek Faizin Başlangıç Tarihine Yönelik Kısmının İncelenmesi:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi, 1. fıkrası, (b) bendinde, kararda yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmayan maddi hatalar ile düzeltilmesi mümkün eksiklik veya yanlışlıklar varsa kararın düzeltilerek onanacağı hükmüne yer verilmiştir.
Faiz en basit biçimiyle; idarenin tazmin borcu bağlamında, kişilerin, idarenin eylem ve/veya işlemlerinden dolayı uğradıkları zararların giderilmesi istemiyle başvurmalarına karşın, idarenin zararı kendiliğinden ödemeyip yargı kararıyla tazminata mahkûm edilmesi sonucunda, idarenin temerrüde düştüğü tarihten tazminatın ödendiği tarihe kadar geçen süre için 3095 sayılı Kanun'a göre hesaplanacak tutarı ifade etmektedir.
2577 sayılı Kanun'un 13. maddesinde, idari eylemler nedeniyle uğranılan zararın tazmini için idareye başvuruda bulunulmasının, dava ön şartı olarak öngörülmesi ve zararın idare tarafından en erken bu tarihte sulhen ödenebilecek olması nedeniyle yargı yerince hükmedilecek tazminat miktarına, ön karar için idareye yapılan başvuru tarihi, adli yargıda dava açılması halinde adli yargıda dava açıldığı tarih itibarıyla yasal faiz uygulanması, Danıştay'ın yerleşik içtihatlarıyla kabul edilmiştir.
Bu durumda, hükmedilen manevi tazminata, davacıların genel hükümler uyarınca maddi ve manevi tazminat talebiyle idareye başvurdukları tarih olan 03/07/2017 tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine karar verilmesi gerekirken, temyize konu karar ile idareye başvuru tarihi sehven 13/03/2017 tarihi kabul edilerek 13/03/2017 tarihinden itibaren yasal faiz yürütülmesine karar verilmesinde hukuki isabet bulunmamaktadır.
Bu sebeple temyize konu kararın hüküm fıkrasında yer alan "idareye başvuru tarihi olan 13/03/2017 tarihinden itibaren" ifadesinin " idareye başvuru tarihi olan 03/07/2017 tarihinden" şeklinde düzeltilmesi gerekmektedir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacıların temyiz istemlerinin REDDİNE, davalı idarelerin esasa yönelik temyiz istemlerinin REDDİNE, hükmedilen manevi tazminata işleyecek faizin başlangıç tarihine yönelik temyiz istemlerinin KABULÜNE,
2. Temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının yukarıda belirtilen şekilde DÜZELTİLEREK ONANMASINA,
3. Temyiz yargılama giderlerinin istemde bulunanlar üzerinde bırakılmasına, artan posta ücretinin aidiyetine göre iadesine,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, 31/10/2023 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.