Danıştay 2. Daire Başkanlığı 2021/17256 E. , 2021/2428 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
İKİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/17256
Karar No : 2021/2428
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : …
KARŞI TARAF (DAVALI) : 1. …
VEKİLİ : Hukuk Hizmetleri Başkan V. …
2. … Bakanlığı
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … İdare Mahkemesince verilen … günlü, E:…, K:… sayılı kararın onanmasına dair Danıştay Beşinci Dairesinin 07/12/2020 günlü, E:2017/2633, K:2020/5623 sayılı kararının; davacı tarafından, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen 3622 sayılı Kanun ile değişik 54. maddesi uyarınca düzeltilmesinin istenilmesi üzerine, ... İdare Mahkemesince verilen … günlü, E:… sayılı "Karar düzeltme isteminde bulunulmamış sayılmasına" ilişkin kararın, dilekçede yazılı nedenlerle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması isteminden ibarettir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava Konusu İstem : Dava, Gümrük ve Ticaret Bakanlığında … olarak görev yapan davacının, Başbakanlık Sektörel İzleme ve Değerlendirme Birimine … olarak atanmasına ilişkin Başbakanlık Personel ve Prensipler Genel Müdürlüğünün … günlü, … sayılı işleminin iptali ile yoksun kaldığı parasal haklarının faiziyle birlikte ödenmesine ve özlük haklarının iadesine karar verilmesi istemiyle açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti: … İdare Mahkemesinin … günlü, E:… sayılı temyize konu kararıyla: Mahkemenin … günlü, E:…, K:… sayılı davanın reddine ilişkin kararının onanmasına dair Danıştay Beşinci Dairesinin 07/12/2020 günlü, E:2017/2633, K:2020/5623 sayılı kararının, davacı tarafından 19/02/2021 tarihinde kayda alınan dilekçesi ile düzeltilmesi isteminde bulunulduğu, karar düzeltme isteminde bulunulabilmesi için ödenmesi gereken 123,60 TL karar düzeltme harcı, 100,00-TL posta ücretinin yedi gün içinde tamamlanması gerektiği aksi halde karar düzeltme isteminden vazgeçilmiş sayılacağı hususuna ilişkin 26/02/2021 günlü Başkanlık yazısının, davacıya 08/03/2021 tarihinde tebliğ edilmesine rağmen verilen süre içinde belirtilen eksikliğin tamamlanmadığı gerekçesiyle karar düzeltme isteminde bulunulmamış sayılmasına karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Danıştay Beşinci Dairesinin 07/12/2020 günlü, E:2017/2633, K:2020/5623 sayılı kararının düzeltilmesinin 19/02/2021 tarihli dilekçe ile adli yardım talepli olarak istendiği, 672 sayılı KHK ile memuriyetten ihraç edildiği için düzenli geliri olmadığı, adil yargılanma hakkı kapsamındaki mahkemeye erişim hakkının kısıtlanmaması gerektiği, Anayasa Mahkemesi kararlarının da bu yönde olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN CEVABI : Davalı idarelerce cevap verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; Danıştay Beşinci Dairesi tarafından, Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 31. maddesinin atıfta bulunduğu 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 334. maddesi uyarınca davacının adli yardım isteminin kabulüne karar verilerek gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
Davacının, Başbakanlık Sektörel İzleme ve Değerlendirme Birimine … olarak atanmasına ilişkin Başbakanlık Personel ve Prensipler Genel Müdürlüğünün … günlü, … sayılı işleminin iptali ile yoksun kaldığı parasal haklarının faiziyle ödenmesine ve özlük haklarının iadesine karar verilmesi istemiyle bakılmakta olan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT :
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 31. maddesinin birinci fıkrasının atıfta bulunduğu 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun "Adli yardımdan yararlanacak kişiler" başlıklı 334. maddesinin birinci fıkrasında; kendisi ve ailesinin geçimini önemli ölçüde zor duruma düşürmeksizin, gereken yargılama veya takip giderlerini kısmen veya tamamen ödeme gücünden yoksun olan kimselerin, iddia ve savunmalarında, geçici hukuki korunma taleplerinde ve icra takibinde, taleplerinin açıkça dayanaktan yoksun olmaması kaydıyla adli yardımdan yararlanabilecekleri; ''Adli yardım talebi'' başlıklı 336. maddesinde ise; adli yardımın, asıl talep veya işin karara bağlanacağı mahkemeden, icra ve iflas takiplerinde ise takibin yapılacağı yerdeki icra mahkemesinden isteneceği; talepte bulunan kişinin, iddiasının özeti ile birlikte, iddiasını dayandıracağı delilleri ve yargılama giderlerini karşılayabilecek durumda olmadığını gösteren mali durumuna ilişkin belgeleri mahkemeye sunmak zorunda olduğu hükme bağlanmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Davanın reddi yolunda ... İdare Mahkemesince verilen … günlü, E:…, K:… sayılı kararın, davacı tarafından temyiz edilmesi üzerine, Danıştay Beşinci Dairesinin 07/12/2020 günlü, E:2017/2633, K:2020/5623 sayılı kararı ile onanmıştır.
Davacı, 19/02/2021 tarihinde kayda alınan dilekçesi ile Danıştay Beşinci Dairesinin yukarıda anılan kararının düzeltilmesi istemiyle birlikte, 672 sayılı KHK ile memuriyetten ihraç edilmesi nedeniyle düzenli bir geliri bulunmadığını belirterek adli yardım talebinde bulunmuştur.
Kişilerin adli yardımdan yararlanabilmesi için anılan Kanun hükmünde öngörülen şartların mevcut olması gerektiği ve adli yardım talebinin, asıl talep veya işin karara bağlanacağı mahkemeden istenebileceği ve o mahkemece karara bağlanması gerektiği de açıktır.
Mahkemece, davacının adli yardım talebinin olduğu karar düzeltme istemi hakkında karar verecek mercin Danıştay olduğu, adli yardım talebinin de Danıştay tarafından değerlendirilmesi gerekeceği gözününe alınmaksızın 26/02/2021 günlü yazı ile 123,60 TL karar düzeltme harcı, 100,00 TL posta ücretinin yedi gün içinde tamamlanması gerektiği aksi halde karar düzeltme isteminden vazgeçilmiş sayılacağı hususu davacıya 08/03/2021 tarihinde tebliğ edilmiş, davacının verilen süre içinde belirtilen tutarı yatırmaması üzerine ... İdare Mahkemesince … günlü, E:… sayılı kararla "karar düzeltme isteminde bulunulmamış sayılmasına" karar verilmiştir.
Bunun üzerine davacı 29/04/2021 tarihinde mahkeme kaydına giren dilekçe ile yine adli yardım talepli olarak mahkemenin "karar düzeltme isteminde bulunulmamış sayılmasına" ilişkin kararının bozulması isteminde bulunmuştur.
Bu durumda, davacı tarafından karar düzeltme aşamasında adli yardım talebinde bulunulmasına rağmen, mahkeme tarafından bu talep gözönüne alınmaksızın harç ve posta masrafı eksikliğinin tamamlanmadığından bahisle "karar düzeltme isteminde bulunulmamış sayılması" yönünde verilen İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. DAVACININ TEMYİZ İSTEMİNİN KABULÜNE,
2. … İdare Mahkemesince verilen … günlü E:… sayılı kararın, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun temyize tabi ilk kararın verildiği tarih itibarıyla yürürlükte olan haliyle 49. maddesinin 1/c fıkrası uyarınca BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... İdare Mahkemesine gönderilmesine;
4. 2577 sayılı Kanun'un (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren (15) onbeş gün içinde Danıştayda karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 07/07/2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.