T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/1737
Karar No : 2023/4050
TEMYİZ EDENLER : 1- (DAVALI) … Üniversitesi
VEKİLİ : Av. …
2- (DAVACI) …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi öğrencisi olan davacı tarafından; üçüncü sınıftan ders alma istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dekanlığı'nın … tarih ve … sayılı işlemi ile bu işlemin dayanağı olan İstanbul Üniversitesi Önlisans ve Lisans Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği'nin 23. maddesinin ikinci fıkrasının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararında; birbirini takip eden yarıyılın/yılın AGNO ortalamasına göre öğrencinin bulunduğu yarıyılda/yılda alması gereken zorunlu derslerin alınmasını engelleyen, böylelikle "ders geçme" sistemini, "dönem/sınıf geçme" sistemine dönüştüren dava konusu düzenlemenin, Yasanın açık ve net olarak verdiği bir yetkiye dayanmaması, akademik başarıyı artıracak bir yönünün bulunmaması nedeniyle, hukuki belirlilik ilkesine, kamu yararına, eğitim - öğretim hakkına ve hukuka aykırı olduğu; hukuka aykırılığı saptanan Yönetmelik hükmüne dayanılarak tesis edilen dava konusu işlemde de hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle, dava konusu işlemin ve dayanağı Yönetmelik hükmünün iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; belli bir başarı çıtasını yakalayarak akademik başarıyı yükseltmek isteyen Üniversite'nin, mevcut takdir yetkisinden hareketle ölçülülük ve belirlilik ilkelerine uygun biçimde mevcut yasal yetkisi dahilinde senato aracılığı ile çıkardığı Yönetmelik hükmünde hukuka aykırılık, aksi yöndeki Mahkeme kararında hukuki isabet bulunmadığı; davacının ikinci sınıfta 2017-2018 eğitim öğretim dönemi yıllık AGNO' su ile üçüncü sınıfta 2018/2019 eğitim öğretim yılında AGNO'sunun yukarıda belirlenen ilke çerçevesinde, alt sınıf dersinin üst sınıfta sonradan alınıp başarılı olunması halinde bu notun dersin ait olduğu alt yarı yılın AGNO hesabına dahil edilmesi suretiyle yeniden hesaplanması ve böylelikle öğrencinin iki yıl üst üste AGNO'sunun 1,80'in altında olup olmadığının belirlenmesi suretiyle üst sınıftan ders alıp alamayacağının tespiti gerekirken, mevcut yönetmelik hükmü doğrultusunda davacının başarısız olduğu ve bu nedenle üst yarı yılda aldığı dersin notunun, dersi aldığı üst yarı yılın AGNO hesabına dahil edilmek suretiyle hesaplanarak "birbirini takip eden iki yılda AGNO'su 1.80'in (2.00) altında olduğundan" bahisle bir üst sınıftan ders almasına izin verilmemesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle, Mahkeme kararının, Yönetmelik hükmünün iptaline ilişkin kısmına yönelik istinaf başvurusunun kabulü ile anılan kararın bu kısmının kaldırılmasına ve bu kısım yönünden davanın reddine; bireysel işlem yönünden ise, istinaf başvurusunun reddi ile dava konusu işlemin yukarıda belirtilen gerekçeyle iptaline karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI : ,
Davalı İstanbul Üniversitesi Rektörlüğü tarafından; dava konusu Yönetmelik hükmünün konuluş amacının, öğrencinin iki yarıyıl ya da iki yıl üst üste belli bir başarı sınırının altında kalmasını önlemek olduğu, Yönetmelikte açıkça son başarı notunun önceki nota bakılmadan AGNO hesaplamasında not durum belgesine yansıyacağının düzenlendiği, sene sonunda AGNO hesabında ilgili dersin notunun önceki başarısız olunan nota bakılmaksızın son alınan notun dikkate alınması suretiyle hesaplandığı, önceki notun dikkate alınmadığı, son başarı notunun nereye işlenceği konusunda açık olan Yönetmelik hükmü uyarınca tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı belirtilerek, … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi kararının, bireysel işlemin iptaline yönelik kısmının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
Davacı tarafından; temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının iptale ilişkin kısmının usul ve yasaya uygun olduğu, bozulmasını gerektiren bir neden bulunmadığından temyiz isteminin reddi ile anılan kararın iptale ilişkin kısmının onanması gerektiği, iptali istenen Yönetmelik hükmünün üniversitelerin ruhuna, öğrencilerin akademik başarısına ve fırsat eşitliğine aykırı olması nedeniyle anılan kararın redde ilişkin kısmının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Hüküm veren Danıştay Sekizinci Dairesince dosyanın tekemmül ettiği anlaşıldığından yürütmenin durdurulması istemi hakkında karar verilmeyerek işin gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle,
1. Temyiz istemlerinin reddine,
2. … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, posta gideri avansından artan tutarın Mahkeme tarafından iadesine,
4. Davacının adli yardım istemi İlk Derece Mahkemesince kabul edildiğinden, temyiz aşamasında tahsil edilmeyen yargılama giderinin 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 339/1. maddesi uyarınca davacıdan tahsili için Mahkemesince ilgili merciine müzekkere yazılmasına, posta gideri avansından artan tutarın Mahkeme tarafından iadesine
5. 2577 sayılı Kanunun 50. maddesi uyarınca onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine,
6. Kesin olarak, 21/09/2023 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi.
KARŞI OY :
X- İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi öğrencisi olan davacı tarafından; üçüncü sınıftan ders alma istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dekanlığı'nın … tarih ve … sayılı işlemi ile bu işlemin dayanağı olan İstanbul Üniversitesi Önlisans ve Lisans Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği'nin 23. maddesinin ikinci fıkrasının iptali istenilmiştir.
21/09/2010 tarih ve 27706 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren ve dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan İstanbul Üniversitesi Önlisans ve Lisans Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği'nin ''Tanımlar'' başlıklı 4. maddesinde; ANO, ağırlıklı not ortalaması, AGNO ise, ağırlıklı genel not ortalaması şeklinde tanımlanmış, "Ağırlıklı not ortalaması ve ağırlıklı genel not ortalaması" başlıklı 22. maddesinde; ANO'nun, öğrencinin ilgili yarıyılda/yılda aldığı derslerin başarı notlarının kredileriyle çarpımları toplamının, ilgili yarıyılda/yıldaki kredi toplamına bölünmesiyle hesaplanacağı, AGNO'nun ise, öğrencinin ilk yarıyıldan/yıldan itibaren aldığı tüm derslerin başarı notlarının kredileriyle çarpımları toplamının, ilk yarıyıldan/yıldan itibaren alınan derslerin kredileri toplamına bölünmesiyle hesaplanacağı belirtilirken, bir sonraki maddede, AGNO’su yarıyıl esası uygulamasında birbirini takip eden iki yarıyıl, yıl esası uygulamasında ise birbirini takip eden iki yıl 1.80’in altında kalan öğrencilerin başarısız duruma düşeceği ve başarısız öğrencilerin yeni zorunlu ders alamayacağı ifadelerine yer verilmiştir.
Bireysel işlemden kaynaklanan uyuşmazlık, davacının ikinci sınıfta alttan almak suretiyle geçtiği birinci sınıf dersine ait notunun, dersin ait olduğu yılın/sınıfın mı, yoksa dersin tekrar edildiği mevcut yılın/sınıfın mı ağırlıklı genel not ortalaması hesabına mı dahil edilmesi gerektiği hususundan kaynaklanmaktadır.
Yukarıda yer verilen Yönetmelik hükümleri uyarınca, davacının birinci sınıf ders notları için ayrı, ikinci sınıf ders notları için ayrı hesaplama yapılması halinde, ilgili yılın/sınıfın ağırlıklı not ortalamasının (ANO) tespit edileceği; ağırlıklı genel not ortalamasının (AGNO) tespitinin ise, ilk yıldan itibaren aldığı tüm derslerin başarı notlarının kredileriyle çarpımları toplamının, bu derslerin kredileri toplamına bölünerek hesaplanması suretiyle yapılması gerektiği açık olduğundan, davalı idarece, Yönetmelik hükümlerine uygun şekilde dersin tekrar edildiği mevcut yılın/sınıfın ağırlıklı genel not ortalamasına dahil edilerek hesaplanması neticesinde tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık, aksi yöndeki Bölge İdare Mahkemesi kararının iptale ilişkin kısmında hukuki isabet bulunmamaktadır.
Ayrıca, dava konusu işlemin dayanağı Yönetmeliğin 22. maddesinin (b) bendinde 22/01/2018 tarihinde yapılan değişiklikle, alt yıla ait dersin izleyen yılda tekrar edilmesi durumunda alınan notun, dersin tekrar edildiği mevcut yıl AGNO hesabına katılacağının düzenlendiği görüldüğünden, 2547 sayılı Kanun ile tanınan takdir yetkisine istinaden akademik başarı seviyesini yükseltmeyi amaçlayan davalı idarece ortaya konulan amacın da bu husus olduğu görülmektedir.
Açıklanan nedenlerle, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının iptale ilişkin kısmının bozulmasına karar verilmesi gerektiği oyuyla, çoğunluk kararına katılmıyorum.