Danıştay 2. Daire Başkanlığı 2021/17382 E. , 2022/2236 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
İKİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/17382
Karar No : 2022/2236
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI) : …Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : …İdare Mahkemesince verilen …günlü, E:…K:…sayılı kararın, dilekçede yazılı nedenlerle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması isteminden ibarettir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava Konusu İstem : Dava; İstanbul İl Emniyet Müdürlüğü emrinde polis memuru olarak görev yapan davacının, "Yetkisini veya nüfuzunu kendisine veya başkalarına çıkar sağlamak amacıyla veya kin veya dostluk nedeniyle kötüye kullanmak" fiilini işlediğinden bahisle Emniyet Örgütü Disiplin Tüzüğü'nün 8/7. maddesi uyarınca meslekten çıkarma cezasıyla tecziyesine ilişkin …günlü, …sayılı Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulu kararının iptali istemiyle açılmıştır.
…İdare Mahkemesinin …günlü, E:…, K:…sayılı kararıyla dava konusu işlemin iptaline hükmedilmiş olup; anılan karar, Danıştay Beşinci Dairesinin 30/11/2020 günlü, E:2016/21102, K:2020/5476 sayılı kararıyla bozulmuştur.
İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : Bozma kararına uyularak …İdare Mahkemesince verilen temyize konu kararla; idari yargı mercilerince, disiplin cezasına konu fiilin sübuta erip ermediği ile ilgili karar verilirken; ceza mahkemesi kararından bağımsız olarak, ancak bu karardaki tespitlerin yeniden tartışılmasına yol açılmayacak şekilde, dava konusu disiplin cezasının dayanağı disiplin soruşturması kapsamındaki bilgi ve belgeler ile tanık ifadeleri değerlendirilerek, davacının kendine isnat edilen eylemleri işleyip işlemediği ve bu eylemlerin disiplin suçu oluşturup oluşturmadığı hakkında sonuca ulaşılması asıl olmakla birlikte, maddi olayın açıklığa kavuşturulması için resen araştırma yetkisi kapsamında ceza yargılaması sırasında alınan sanık ve tanık ifadeleri, bilirkişi raporları gibi maddi deliller ile yargılama sonucunda verilen ceza mahkemesi kararından ve bu karardaki tespitlerden yararlanılarak sonuca ulaşılmasının mümkün olduğu; disiplin hukuku ilkeleri ışığında uyuşmazlık konusu olaya ait soruşturma raporu, ekleri ve davacıya ait tape kayıtları incelendiğinde, davacının üzerine atılı fiilleri işlediği, yetkisini veya nüfuzunu kendisine veya başkalarına çıkar sağlamak amacıyla kötüye kullandığı anlaşıldığından, anılan fiillerin karşılığı olarak Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 8/7. maddesi uyarınca meslekten çıkarma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık görülmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından; disiplin cezasına konu fiillerle ilgili gerçeğe aykırı olarak düzenlenen herhangi bir tutanağı imzalamadığı, hukuka ve mevzuata aykırı bir eylemde bulunmadığı, kimseden rüşvet almadığı, hakkında yapılan ceza yargılaması sonucunda beraat ettiği, usulüne uygun olarak alınmış bir iletişimin tespiti ya da teknik araçlarla izleme kararı bulunmaksızın soruşturmanın yürütüldüğü, tape kayıtlarında isnat edilen eylemlerin kendisi tarafından gerçekleştirildiğine yönelik kesin ve somut delillerin ortaya konulamadığı, aynı soruşturma kapsamında meslekten çıkarılan diğer polis memurlarının açmış oldukları davalarda lehe karar verildiği ve görevlerine iade edildikleri, emsal yargı kararları doğrultunda karar verilmediği, hukuka aykırı olarak elde edilen delillerle dava konusu işlemin tesis edildiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN CEVABI : Temyiz isteminin reddi gerektiği yolundadır.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmüştür.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca doğrudan Dairemize iletilen dosyanın tekemmül ettiği anlaşıldığından, davacının yürütmenin durdurulması istemi hakkında bir karar verilmeksizin, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
Dava dosyasının incelenmesinden; İstanbul ili, Beyoğlu ilçesinde örgüt faaliyeti çerçevesinde uyuşturucu madde ticareti yapan şahıslardan yasal işlem yapmama veya gerçeğe aykırı tutanak tanzim etmek suretiyle rüşvet aldıkları, görevi kötüye kullandıkları ve haksız menfaat elde ettikleri gerekçesiyle davacının da aralarında bulunduğu bir kısım polis memurları hakkında "görevi kötüye kullanmak ve rüşvet almak" suçlamasıyla adli soruşturma başlatılması ve akabinde dava açılması üzerine, 23/08/2012 günlü Onay ile anılan polis memurları hakkında idari soruşturma emrinin verildiği, yapılan soruşturma sonucunda …günlü, …sayılı soruşturma raporunun düzenlendiği, söz konusu soruşturma raporu ve eki bilgi-belgelerden; davacı hakkında, "...aynı ekipte polis memurları İ.T.E. ve H.V. ile birlikte görev yaptığı ve ekibin şoförü olduğu, polis memuru İ.T.E.'nin, Ş.Ç. ve Y. isimli şahıslarla yaptığı konuşmalara birçok kez dahil olduğu, yakalayacakları şahıslardan alacakları rüşvet ili ilgili nasıl işlem yapılması gerektiği yönünde düşüncelerini aktardığı, Y. ve Ş.Ç. isimli şahısların uyuşturucu madde bulunabilecek kişiler ili ilgili bilgi verdikleri, polis memuru İ.T.E.'in bu şahıslara verdikleri bilgiler doğrultusunda yapılan operasyonda ele geçirilen uyuşturucu madde ve paraların yarısını vereceğini söylediği, davacının da, 'bize bırakın alalım size verelim' diyerek ele geçirdikleri maddelerden kendilerine vereceklerini söylediği, başka bir görüşmede davacının, 'hapları naptın' diye Ş.Ç. isimli şahsa soru sorduğu, Ş.Ç. isimli şahsında hapları alıcı kişiye teslim ettiğini, yarın parasını alacağını söylediği, Ş.Ç. isimli şahsın uyuşturucu kaçakçıları ile ilgili bilgi verdiği, konuşmanın devamında davacının takip edecekleri zenci şahısta hem uyuşturucu madde hem de para olduğu zaman yakalamaları gerektiğini, sadece para olduğu zaman yakalayıp paraları almaları halinde zencinin kendilerini şikayet edeceğini söylediği, Ş.Ç. isimli şahsın uyuşturucu kaçakçıları ile ilgili bilgi verdiği ve 100 bin TL koparırsınız diyerek 100 TL rüşvet alırsınız dediği, polis memuru İ.T.E.'nin ekip arkadaşları davacı ve H.V.'yi kastederek 'bu abilerinin ikisinin düğünü var 1 ay sonra bunlara para lazım' dediği, polis memuru İ.T.E. ile birlikte 31/03/2012 tarihinde 100 gramdan fazla M.Y.'den ele geçirilen kokain ile ilgili M.Y'den kendisine işlem yapılmaması ve ele geçirilen kokain maddesinin bir kısmının geri verilmesiyle ilgili olarak 5.000 TL karşılığında F.A'ya işlem yaptıkları, 01/04/2012 tarihli gerçeğe aykırı tutanağı düzenleyerek imzaladıkları ortam dinleme kayıtları ve ilgili tutanaktan anlaşıldığı..." şeklindeki iddialara yönelik muhakkiklerce, Emniyet Örgütü Disiplin Tüzüğü'nün 7/B-1 maddesi uyarınca "16 ay uzun süreli durdurma" cezasıyla cezalandırılması yönünde görüş bildirildiği, İstanbul Valiliği İl Polis Disiplin Kurulunun …günlü, …sayılı kararıyla, davacının söz konusu Tüzüğün 8/7 ve 8/12. maddeleri gereğince meslekten çıkarma cezasıyla tecziyesi teklifi ile Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kuruluna sevk edildiği, Yüksek Disiplin Kurulunun …günlü, …sayılı kararı ile de davacının, Tüzüğün 8/7. maddesinde düzenlenen fiilin sübuta erdiği ve daha önceden disiplin cezası bulunduğundan, ayrıca suçun niteliği, işleniş biçimi ve mesleğin özelliği dikkate alındığında aynı Tüzüğün 15. maddesinin uygulanmasına yer olmadığı belirtilmek suretiyle, "meslekten çıkarma" cezasıyla tecziye edilmesi üzerine bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
İLGİLİ MEVZUAT :
Dava konusu işlem tarihinde yürürlükte bulunduğu şekliyle (Mülga) Emniyet Örgütü Disiplin Tüzüğü'nün 8/7. maddesinde yer alan "Yetkisini ve nüfusunu kendisine veya başkalarına çıkar sağlamak amacıyla veya kin veya dostluk nedeniyle kötüye kullanmak" fiili, meslekten çıkarma cezasını gerektiren eylem, işlem, tutum ve davranışlar arasında sayılmıştır.
08/03/2018 günlü, 30354 (Mükerrer) sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren ve emniyet teşkilatı mensuplarına ilişkin disiplin kurallarını yeniden düzenleyen 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun'un "Disiplin cezası verilecek fiiller" başlıklı 8. maddesinin, meslekten çıkarma cezasını gerektiren fiillerin sayıldığı 6. fıkrasının (ç) bendinde, "Yetkisini veya nüfuzunu kendisine veya başkalarına çıkar sağlamak amacıyla ya da kin ve dostluk gibi nedenlerle kötüye kullanmak" hükmüne, Geçici 1. maddesinin 1. fıkrasında ise, "Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce 657 sayılı Kanun, 6413 sayılı Kanun ve 3201 sayılı Kanun ile 23/3/1979 tarihli ve 7/17339 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü hükümlerine göre resen veya yetkili disiplin kurullarınca verilmiş olan disiplin cezaları bu Kanun hükümleri uyarınca verilmiş addolunur." düzenlemesine yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Anayasa Mahkemesinin 13/01/2016 günlü, E:2015/85, K:2016/3 sayılı kararıyla, Emniyet Örgütü Disiplin Tüzüğü uyarınca verilen dava konusu disiplin cezasının yasal dayanağı olan, 3201 sayılı Emniyet Teşkilat Kanunu'nun 83. maddesinin birinci cümlesinin, "yaptırım konusu eylemleri yasal düzeyde belirlememesi ve bireylerin hangi somut olguya hangi hukuksal yaptırımın veya sonucun bağlandığını belirli bir açıklık ve kesinlikte öngörebilmelerine yasal çerçevede imkan tanımaması nedeniyle, Anayasa'nın 38. ve 128. maddelerine aykırı olduğu" gerekçesiyle iptaline karar verilmiş ve anılan madde, 08/03/2018 günlü, 30354 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 7068 sayılı "Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin Kabul Edilmesine Dair Kanun"un 37. maddesi ile yürürlükten kaldırılmıştır.
Öte yandan, yukarıda yer verilen 7068 sayılı Kanun'un Geçici 1. maddesinin 1. fıkrası uyarınca, Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü hükümlerine göre re'sen veya yetkili disiplin kurullarınca verilmiş olan disiplin cezalarının bu Kanun hükümleri uyarınca verilmiş addolunacağı belirtildiğinden, dava konusu uyuşmazlığın anılan Kanun uyarınca incelenip çözümlenmesi gerekmekte olup; davacının üzerine atılı olan ve Emniyet Örgütü Disiplin Tüzüğü'nün 8/7. maddesinde düzenlenerek meslekten çıkarma cezası öngörülen fiil, 7068 sayılı Kanun'un 8. maddesinin 6. fıkrasının (ç) bendinde de meslekten çıkarma cezasını gerektiren fiiller arasında sayılmıştır.
Kamu görevlilerinin disiplin cezasıyla cezalandırılabilmeleri için; disipline aykırı eylem veya işlemlerinin sübut bulup bulmadığının usulüne uygun olarak yapılacak soruşturma ile ortaya konulması, soruşturma aşamasında kamu görevlisinin lehinde ve aleyhinde olan her türlü bilgi ve belgenin toplanması, bilahare disipline aykırı davranış olarak tespit edilen eylemin hiçbir şüpheye yer bırakmayacak şekilde ispatlanarak bu eyleme uygun olan disiplin cezası maddesinin tayini ve uygulanması gerekmektedir.
Dava konusu işleme esas soruşturma raporu ile dava dosyasındaki diğer bilgi ve belgeler incelendiğinde; …Cumhuriyet Başsavcılığının …sayılı soruşturma dosyası kapsamında uyuşturucu madde ticareti yapan bir suç örgütüne yönelik teknik takip çalışmaları neticesinde, davacının da aralarında bulunduğu bir kısım polis memurlarının takibe düşmeleri üzerine, mahkeme kararıyla alınan iletişimin tespiti, dinlenilmesi ve kayda alınması ile teknik araçlarla izleme sonucunda düzenlenen tutanaklarda, davacıya isnat edilen ve disiplin cezasına sebep oluşturan fiillerinin; uyuşturucu satıcıları ile yapılan konuşmalara dahil olduğu, yakalayacakları şahıslardan alacakları rüşvet ili ilgili nasıl işlem yapılması gerektiği yönünde düşüncelerini aktardığı, ele geçirdikleri maddelerden uyuşturucu madde ticareti yapan şahıslara bir kısmını vereceklerini söylediği, aynı ekipte görev yaptıkları polis memurunun kendisini de kastederek rüşvet istediği ve gerçeğe aykırı tutanak düzenlendiğine yönelik olduğu, bu fiillerin işlendiğinin de ortam dinleme ve tape kayıtlarından anlaşıldığının belirtildiği görülmektedir.
Disiplin soruşturmasına konu edilen fiiller nedeniyle, "rüşvet almak ve vermek, suçluyu kayırma, kamu görevlisinin resmi belgede sahteciliği, görevi kötüye kullanmak" suçlarından polis memurları hakkında yapılan ceza yargılamasında, …Ağır Ceza Mahkemesinin …günlü, E:…, K:…sayılı kararıyla, davacının üzerine atılı "görevi kötüye kullanmak" suçundan cezalandırılmasını gerektirir yeterlilikte kesin ve inandırıcı kanıtların bulunmadığı gerekçesiyle beraatine hükmedilmiş olup; anılan karar gerekçesinde, teknik araçlarla izleme sonucu elde edilen konuşmaların açık ve net olmadığı (kapalı konuşmalar olması nedeniyle) değişik şekilde yorumlanabileceği belirtilmek suretiyle hüküm kurulduğu anlaşılmaktadır.
Bakılmakta olan davada, dava konusu işleme dayanak olan fiillerin sübuta erdiğine ilişkin tespit, sadece ortam dinlemelerine dayandırılmış; davacı aleyhine delil olarak kullanılabilecek görüşme tutanakları dışında isnat edilen fiillerin davacı tarafından işlendiğine dair herhangi bir delile ise yer verilmemiştir.
Bu durumda, ortam dinleme kayıtlarında üçüncü şahıslar arasında geçen görüşmeler ile davacının bir kısmına dahil olduğu ve farklı şekilde yorumlanabilecek konuşmaların, disiplin cezasına konu fiilin işlendiğine yönelik hukuken geçerli, her türlü şüpheden uzak, kesin ve somut delil olarak kabulüne imkan bulunmadığından, davacının meslekten çıkarılmasına ilişkin tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uygunluk, davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararında ise hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. DAVACININ TEMYİZ İSTEMİNİN KABULÜNE,
2. …İdare Mahkemesince verilen …günlü, E:…, K:…sayılı kararın, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun temyize konu ilk kararın verildiği tarih itibarıyla yürürlükte olan haliyle 49. maddesinin 1/b fıkrası uyarınca BOZULMASINA,
3. Aynı Kanun maddesinin 3622 sayılı Yasa ile değişik 3. fıkrası uyarınca, yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın adı geçen İdare Mahkemesine gönderilmesine,
4. Kullanılmayan …-TL yürütmenin durdurulması harcının istemi halinde davacıya iadesine,
5. 2577 sayılı Yasa'nın (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren onbeş (15) gün içinde Danıştayda karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 26/04/2022 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.