T.C.
D A N I Ş T A Y
İKİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/17474
Karar No : 2023/6279
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Genel Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararın, dilekçede yazılı nedenlerle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması isteminden ibarettir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Davacının Hakkari Emniyet Müdürlüğü emrinde görev yaptığı dönemde işlediği fiiller nedeniyle Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 8/23. ve 8/34. maddeleri uyarınca "meslekten çıkarma" cezasıyla tecziye edilmesine ilişkin ... günlü, ... sayılı Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulu kararının iptali istemiyle açılan davanın reddi yolunda ... İdare Mahkemesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı karar, davacının temyizi üzerine Danıştay Beşinci Dairesinin 17/05/2018 günlü, E:2016/22126, K:2018/14347 sayılı kararıyla, davacı hakkında farklı fiillerden dolayı tesis edilen iki ayrı disiplin cezası arasında maddi veya hukuki yönden bağlılık ya da sebep-sonuç ilişkisi bulunmadığı, söz konusu işlemler için ayrı ayrı dava açılması gerektiğinden 2577 sayılı Kanun'un 5. maddesi hükmüne uyarlık görülmediği gerekçesiyle bozulmuştur.
Bozma kararına uyularak, ... İdare Mahkemesince verilen ... günlü, ..., K:... sayılı kararla; her bir işlem için ayrı ayrı dava açılmak üzere 2577 sayılı Kanun'un 15/1-d maddesi uyarınca dava dilekçesinin reddine karar verilmiş; dava yasal süresi içerisinde yeniden açılmıştır.
Dava Konusu İstem : Dava; Hakkari İl Emniyet Müdürlüğünde polis memuru olarak görev yapmakta iken kamu görevlisine karşı görevini yapmasını engellemek amacıyla silahıyla direndiği ve ateş ederek genel güvenliği kasten tehliyeke soktuğundan davacının, Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 8/23 maddesi uyarınca "meslekten çıkarma" cezasıyla tecziye edilmesine ilişkin ... günlü, ... sayılı Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulu kararının 1. maddesindeki kısmının iptali istemiyle açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : ... İdare Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla; dosya kapsamındaki bilgi ve belgeler, disiplin soruşturma raporu ile eki ifade tutanakları, dosya eki CD içeriğinde yer alan polis telsiz kayıtlarının birlikte incelenmesinden, yapılan soruşturma ve kendi ikrarı ile davacıya isnat edilen fiilin sübut bulduğu sonucuna varılmış ise de; davacının sübut bulan fiilinin, Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün "Meslekten çıkarma" başlıklı 8. maddesinin 23. bendinde; "Meskun yerlerde veya binalarda veya herkesin dolaşıp gezebileceği veya oturabileceği yerlerde hiç bir neden yokken silah atmak" fiili kapsamında değerlendirildiği, ancak Emniyet teşkilatı mensuplarına ilişkin disiplin kurallarını yeniden düzenleyen 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun'un "Disiplin cezası verilecek fiiller" başlıklı 8. maddesinin 5'inci fıkrasının (ç) bendinde ise; "Yirmidört ay uzun süreli durdurma cezasını gerektiren fiiller" arasında düzenlendiğinden suç ve cezada lehe olan kuralın uygulanması kuralının disiplin yaptırımları yönünden de geçerli bir ilke olması karşısında, davalı idare tarafından sübuta eren davacı fiilinin hukuki nitelendirilmesinde hataya düşülmek suretiyle ölçülülük ilkesine aykırı bir şekilde tesis olunan dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle işlemin iptaline karar verilmiştir.
Davalı idarenin anılan kararı temyizi üzerine Danıştay Beşinci Dairesinin 20/11/2019 günlü, E:2019/5459, K:2019/6114 sayılı kararıyla, ilk derece mahkemesi tarafından verilen esasa ilişkin ilk kararın, bölge idare mahkemelerinin tüm yurtta göreve başlayacakları tarihten (20/07/2016) önce olmasına rağmen, bozmaya uyularak 2577 sayılı Kanun'un 5. maddesi hükmüne aykırılık nedeniyle verilen dilekçe ret kararı üzerine iki ayrı meslekten çıkarma cezasının her birine karşı ayrı ayrı açılan davaların yeni ve birbirinden bağımsız davalar olduğu ve bu davalarda verilen kararların da bölge idare mahkemelerinin tüm yurtta göreve başladığı tarihten (20/07/2016) sonra verildiği dikkate alındığında, davalı idare tarafından yapılan kanun yolu başvurusunun istinaf başvurusu niteliğinde olup, anılan Kanun hükümleri uyarınca bölge idare mahkemesinin istinaf incelemesine tabi bulunduğu gerekçesiyle dosyanın bağlı olduğu Bölge İdare Mahkemesine iletilmek üzere ... İdare Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesinin Kararının Özeti : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin temyize konu kararıyla; istinaf başvurusuna konu kararın usul ve hukuka uygun olduğu ve kaldırılmasını gerektiren bir neden bulunmadığı belirtilerek davalı idarenin istinaf isteminin reddine hükmedilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından; davacı hakkında başlatılan ve usule uygun olarak yapılan soruşturma sonucunda, disiplin suçu sabit görülerek tesis edilen dava konusu meslekten çıkarmaya ilişkin işlemde hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN CEVABI : Cevap verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının gerekçeli onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca, doğrudan Dairemize iletilen dosyada; 2577 sayılı Kanun'un Geçici 8. maddesi uyarınca ilk mahkeme kararı olan ... İdare Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararının, 20/07/2016 tarihinden önce verilmiş ve kararın verildiği tarihte yürürlükte bulunan kanun yollarına ilişkin hükümlere tabi bir karar olması nedeniyle, temyiz incelemesi neticesinde bozulması ve ilk derece mahkemesince bozma kararına uyularak dava dilekçesinin reddine karar verilmesi üzerine, yenilenen dilekçe ile açılan davada yapılan yargılama sonucunda ... İdare Mahkemesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararın da, ilk kararın verildiği tarihte yürürlükte olan kanun yollarına ilişkin hükümlere ve dolayısıyla doğrudan temyize tabi olması gerektiği sonucuna varıldığından, ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararı kaldırılarak, dava konusu işlemin iptali yolunda ... İdare Mahkemesince verilen ... günlü, E:... , K:... sayılı karara yönelik davalı idarenin temyiz isteminin incelenmesine geçildi:
Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosyanın tekemmül ettiği anlaşıldığından davalı idarenin yürütmenin durdurulması istemi hakkında bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
Hakkari İl Emniyet Müdürlüğü emrinde polis memuru olarak görev yaptığı dönemde davacının, 31/01/2013 tarihinde, saat 01:30 sıralarında kamu görevlisine karşı görevini yapmasını engellemek amacıyla silahıyla direndiği ve ateş ederek genel güvenliği kasten tehlikeye soktuğundan meskun yerlerde veya binalarda veya herkesin dolaşıp gezebileceği veya oturabileceği yerlerde hiç bir neden yokken silah atmak fiilini işlediğinin sübuta erdiğinden bahisle meslekten çıkarma cezasıyla cezalandırılmasına ilişkin ... günlü, ... sayılı Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulu kararının iptali istemiyle temyizen incelenen dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT :
Mülga Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 8/23. maddesinde yer alan "Meskun yerlerde veya binalarda veya herkesin dolaşıp gezebileceği veya oturabileceği yerlerde hiçbir neden yokken silah atmak" fiili, meslekten çıkarma cezasını gerektiren eylem, işlem, tutum ve davranışlar arasında sayılmıştır.
08/03/2018 günlü, 30354 (Mükerrer) sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren ve emniyet teşkilatı mensuplarına ilişkin disiplin kurallarını yeniden düzenleyen 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun'un 8. maddesinin 5. fıkrasının, 24 ay uzun süreli durdurma cezasını gerektiren fiillerin sayıldığı (ç) bendinin (3) numaralı alt bendinde, "Meskun yerlerde, binalarda, herkesin dolaşıp gezebileceği veya oturabileceği yerlerde silah atmak" düzenlemesine yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dava dosyasının incelenmesinden; dosya kapsamındaki bilgi ve belgeler, disiplin soruşturma raporu ile eki ifade tutanakları, dosya eki CD içeriğinde yer alan polis telsiz kayıtlarının birlikte değerlendirilmesinden, yapılan soruşturma sonucunda ve kendi ikrarı ile anılan fiili nedeniyle davacı hakkında ceza mahkemesince verilen ve Yargıtay aşamasında olan mahkumiyet kararı dikkate alındığında davacıya isnat edilen fiilin sübuta erdiği anlaşılmıştır.
Dava devam ederken, davacının fiiline uygulanacak disiplin cezasına ilişkin mevzuatta değişiklik olması nedeniyle uyuşmazlığın çözülebilmesi için davacının işlediği fiile hangi mevzuat hükmünün uygulanması gerektiğinin de belirlenmesi gerekmektedir.
Ceza hukuku kökenli bir ilke olan ancak zaman içinde hukukun tüm dallarında geçerli bir ilke olarak benimsenen "lehe olan hükmün uygulanması ilkesi"; işlendiği zamanın hukuki normları uyarınca suç sayılan bir fiilin sonradan yürürlüğe giren bir düzenleme ile suç olmaktan çıkarılmış bulunması veya sonradan yürürlüğe giren düzenlemenin, suçun işlendiği zaman mevcut olan düzenlemeye göre suçlunun lehine sonuçlar doğurması durumunda, failin lehine olan sonraki normun daha önce işlenmiş olan fiillere uygulanmasını öngörmektedir.
İdare hukuku alanında, kural olarak idari işlemlerin yargısal denetimi tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan mevzuata göre yapılmaktadır. İdari işlem niteliğindeki disiplin cezasının da tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan mevzuata göre yargısal denetiminin yapılması gerekmekte ise de, lehe olan normun uygulanması ilkesinin disiplin cezaları yönünden de geçerli olduğunun kabulü gerekmektedir.
Dolayısıyla, fiilin işlendiği tarih itibarıyla yürürlükte bulunan mevzuat ile daha sonra yürürlüğe giren mevzuat hükümleri farklı ise, disiplin cezasıyla cezalandırılacak kişilerin lehine olan mevzuat hükmü dikkate alınmalıdır.
Uyuşmazlıkta, Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 8/23 maddesinde düzenlenen disiplin cezası, 08/03/2018 günlü, 30354 (Mükerrer) sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren ve emniyet teşkilatı mensuplarına ilişkin disiplin kurallarını yeniden düzenleyen 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun'un 8/5-ç-3 maddesinde belirtilen disiplin cezasıyla karşılaştırıldığında, 7068 sayılı Kanun ile olayda davacı tarafından işlenen fiile uygulanacak temel ceza bakımından davacı lehine bir düzenleme getirildiği görüldüğünden ve lehe olan Kanun'un uyuşmazlığa uygulanması gerektiğinden, tesis edilen işlemde hukuka uyarlık, dava konusu işlemin iptali yönünde verilen İdare Mahkemesi kararında sonucu itibarıyla hukuka aykırılık görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. DAVALI İDARENİN TEMYİZ İSTEMİNİN REDDİNE,
2. ... İdare Mahkemesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararın yukarıda yer verilen gerekçeyle ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan davalı idare üzerinde bırakılmasına,
4. Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,
5. 2577 sayılı Kanun'un (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren onbeş (15) gün içinde Danıştayda karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 26/12/2023 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.