T.C.
D A N I Ş T A Y
YEDİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/1791
Karar No : 2024/291
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Bakanlığı adına
… Gümrük ve Ticaret Bölge Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı adına tescilli … tarih ve … sayılı serbest dolaşıma giriş beyannameleri kapsamında İran'dan ithal edilen eşyalar için İthalatta Gözetim Uygulanmasına İlişkin Tebliğ hükümleri uyarınca kayıt belgesindeki tutara yükseltilmek ve yurt dışı gidere eklenmek suretiyle fazladan ödendiği ileri sürülen gümrük, ilave gümrük ve katma değer vergilerinin eşyalara ait faturalarda gösterilen kıymete göre hesaplanan tutardan fazlasının 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 211. maddesi uyarınca tahsil tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte iadesi istemiyle dava açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararıyla; ithal edilen eşyanın gümrük kıymetinin belirlenmesinde, öncelikle, satış bedelinin esas alınması gerektiği, satış bedelinin esas alınması için gerekli koşulların mevcut olmadığının tespit edilmesi halinde sırasıyla diğer yöntemlere başvurulabileceği, olayda uyuşmazlığın çözümünün, İthalatta Gözetim Uygulanmasına İlişkin Tebliğle belirlenen birim kıymetle, eşyanın faturasında yazılı kıymeti arasındaki fark nedeniyle ödenen verginin 4458 sayılı Kanun'un 211. maddesi uyarınca iade edilip edilemeyeceğinin belirlenmesini gerektirdiği, bir malın ithalatında yerli üreticilerin zarar görmesine sebebiyet verebilecek miktarda artış olup olmadığının belirlenebilmesi için ithal seyrinin izlenmesi amacıyla gözetim önlemi uygulanmasına karar verildiğinde, eşyanın belirlenen bir kıymetin altında ithal edilmek istenilmesi halinde ''gözetim belgesi'' ibrazı zorunluluğu getirildiği, ancak bu zorunluluğa uyulmaması halinde 4458 sayılı Kanun hükümlerine göre ek tahakkuk yapılmasını gerektirir bir durumun mevcut olmadığı, bu nedenle gözetim kıymetine yükseltmek suretiyle ortada kanunen ödenmemesi gereken bir verginin ödendiği anlaşıldığından dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı, öte yandan, 4458 sayılı Kanun’nun 216. maddesi gereğince iadesi istenen vergilerin idareye başvuru tarihinden itibaren tecil faizi oranında hesaplanacak faiziyle birlikte iadesinin gerektiği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline, ödenen vergilerin idareye başvuru tarihinden itibaren tecil faizi oranında hesaplanacak faiziyle birlikte iadesine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Beyanın bağlayıcılığı ilkesi nedeniyle davacının kendisi tarafından beyan edilerek ödenen vergilerin iadesinin istenilemeyeceği gibi vergilerin tecil faiziyle ödenmesine karar verilmesinde de hukuka uygunluk bulunmadığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ … 'IN DÜŞÜNCESİ : Davaya konu serbest dolaşıma giriş beyannamesinin 15/08/2017 tarihinde yani 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 216. maddesindeki değişikliğin yürürlüğe girdiği 07/11/2019 tarihinden önce tescil edildiği anlaşılmış olup, bu durumda fazladan ödenen vergilerin yasal faiziyle birlikte iadesi gerektiğinden temyize konu kararın faize ilişkin hüküm fıkrasının düzeltilerek onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY:
Davacı adına tescilli … tarih ve … sayılı serbest dolaşıma giriş beyannameleri kapsamında İran'dan ithal edilen eşyalar için İthalatta Gözetim Uygulanmasına İlişkin Tebliğ hükümleri uyarınca kayıt belgesindeki tutara yükseltilmek ve yurt dışı gidere eklenmek suretiyle fazladan ödendiği ileri sürülen gümrük, ilave gümrük ve katma değer vergilerinin eşyalara ait faturalarda gösterilen kıymete göre hesaplanan tutardan fazlasının 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 211. maddesi uyarınca tahsil tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte iadesi istemiyle dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 6545 sayılı Kanun'un 22. maddesi ile değişik 49. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde, temyiz incelemesi sonunda Danıştayın, kararda yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmayan maddi hatalar ile düzeltilmesi mümkün eksiklik veya yanlışlıklar varsa kararı düzelterek onayacağı hükme bağlanmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemesi kararının, dava konusu işlemin iptaline ve ödenen vergilerin idareye başvuru tarihinden itibaren tecil faiziyle iadesine ilişkin hüküm fıkrasının, yasal faize isabet eden kısmı aynı gerekçe ve nedenlerle Dairemizce de uygun görülmüş olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar, anılan hüküm fıkrasının bozulmasını gerektirecek nitelikte bulunmamıştır.
Temyize konu kararın faize ilişkin hüküm fıkrasının yasal faiz oranını aşan kısmına gelince;
4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 216. maddesinin 07/11/2019 tarih ve 30941 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 24/10/2019 tarih ve 7190 sayılı Kanun'un 8. maddesiyle değişik 1. fıkrasında, gümrük vergileri ile bunların ödenmelerine bağlı olarak tahsil edilmiş gecikme faizinin veya gecikme zammının geri verilmesinde, geri vermeye konu fazla tahsilatın yükümlüden kaynaklanması durumunda geri verme başvurusunun yapıldığı tarihten, diğer durumlarda ise tahsilat tarihinden geri verme kararının tebliğ edildiği tarihe kadar geçen süre için geri verilecek tutar üzerinden, aynı dönemde 6183 sayılı Kanuna göre belirlenen tecil faizi oranında hesaplanacak faizin ödeneceği hükmü yer almaktadır.
Dosyanın incelenmesinden, serbest dolaşıma giriş beyannamesinin 07/11/2019 tarihinden önce tescil edildiği, vergilerin geri verilmesinde 6183 sayılı Kanun'a göre belirlenen tecil faiziyle iade edilmesine ilişkin yasal değişikliğin ise 07/11/2019 tarihinde yürürlüğe girdiği anlaşılmaktadır.
Buna göre, serbest dolaşıma giriş beyannamesinin 07/11/2019 tarihinden önce tescil edilmiş olması karşısında gümrük yükümlülüğünün başladığı tescil tarihi itibarıyla, 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun'da öngörülen yasal faiz oranında hesaplanacak faiziyle iade edilmesi gerekmekte olup, anılan tarihte yürürlükte olmayan hükme dayanılarak tecil faiziyle iadesine ilişkin hüküm fıkrasının yasal faiz oranını aşan kısmında hukuka uygunluk görülmemekle birlikte, yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmayan bu hususun 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 6545 sayılı Kanun'un 22. maddesi ile değişik 49. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendi uyarınca düzeltilmesi mümkün yanlışlık kapsamında bulunduğu sonucuna ulaşılmıştır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.Temyiz isteminin reddine,
2.… Bölge İdare Mahkemesi Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararının, vergi mahkemesi kararının "fazladan tahsil edilen vergilerin tecil faizi oranında hesaplanacak faiziyle birlikte davacıya iadesine," dair hüküm fıkrasına yönelik istinaf başvurusunun reddine ilişkin hüküm fıkrasından söz konusu ibarenin çıkarılarak "fazladan tahsil edilen vergilerin yasal faiziyle birlikte davacıya iadesine," ibaresinin eklenmesi suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,
3. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu kararın taraflara tebliği ve bir örneğinin de Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın ilk derece Mahkemesine gönderilmesine, 25/01/2024 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.