Danıştay 6. Daire Başkanlığı 2021/1843 E. , 2022/5173 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2021/1843
Karar No : 2022/5173
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : … Toz Kaplama ve
Kimya San. Tic. A.Ş.
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI) : … Belediye Başkanlığı - …
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN ÖZETİ : İstanbul İli, Tuzla İlçesi, … Mahallesi, … pafta, … parsel sayılı taşınmazda ruhsata aykırı imalatlar yapıldığından bahisle, 3194 sayılı İmar Kanununun 32. maddesi uyarınca ruhsata aykırı kısımların yıkımına ilişkin … günlü, … sayılı, aynı Kanunun 42. maddesi uyarınca 11.143,70-TL para cezası verilmesine ilişkin … günlü, … sayılı Tuzla Belediye Encümeni kararları ve … günlü, … sayılı yapı tatil tutanağının iptali istemiyle açılan davada, dava konusu yapı tatil tutanağı ile yıkıma ilişkin … tarih, … sayılı encümen kararı yönünden davanın reddi, imar para cezasına ilişkin … tarih ve … sayılı encümen kararının iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararının Danıştay Altıncı Dairesinin 26/09/2019 tarih ve E:2019/5860, K:2019/8189 sayılı kararıyla yapı tatil tutanağı ve yıkıma ilişkin kısmının bozulması, para cezasına ilişkin kısmının belirtilen gerekçe ile onanması üzerine, bozma kararına uyularak davanın, … tarih, … sayılı yapı tatil tutanağına ilişkin kısmının süreaşımı nedeniyle reddi, 3194 sayılı Kanunun 32. maddesi uyarınca yıkıma ilişkin … tarih ve … sayılı encümen kararına ilişkin kısmı yönünden davanın konusu kalmadığından karar verilmesine yer olmadığı yolunda … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:… , K:… sayılı kararın, usul ve hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek bozulması istenilmektedir.
SAVUNMANIN ÖZETİ : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ … 'NUN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Mahkeme kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:
İdare ve vergi mahkemelerince verilen kararların temyiz yolu ile incelenerek bozulabilmeleri 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinde belirtilen nedenlerden birinin bulunması halinde mümkündür.
… İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:… , K:… sayılı karar ve dayandığı gerekçe hukuk ve usule uygun olup, bozulmasını gerektirecek bir sebep bulunmadığından, temyiz isteminin reddi ile anılan kararın ONANMASINA, dosyanın adı geçen Mahkemeye gönderilmesine, 2577 sayılı Kanunun (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren 15 gün içerisinde kararın düzeltilmesi yolu açık olmak üzere 26/04/2022 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.
KARŞI OY (X):
3194 sayılı İmar Kanununun 32. maddesinde; "Bu kanun hükümlerine göre ruhsat alınmadan yapılabilecek yapılar hariç; ruhsat alınmadan yapıya başlandığı veya ruhsat ve eklerine aykırı yapı yapıldığının ilgili idarece tespiti, fenni mesulce tespiti ve ihbarı veya herhangi bir şekilde bu duruma muttali olunması üzerine, belediye veya Valiliklerce o andaki inşaat durumu tespit edilerek inşaat derhal durdurulur, durdurma yapı tatil zaptının yapı üzerine asılmasıyla yapı sahibine tebliğ edilmiş sayılır. Bu tebligatın bir nüshası da muhtara bırakılır. Bu tarihten itibaren en çok 1 ay içinde yapı sahibi yapısını ruhsata uygun hale getirerek veya ruhsat alarak, belediyeden veya valilikten mührün kaldırılmasını ister. Ruhsata aykırılık olan yapıda, bu aykırılığın giderilmiş olduğu veya ruhsat alındığı ve yapının ruhsata uygunluğu inceleme sonucunda anlaşılırsa mühür belediye veya valilikçe kaldırılır ve inşaatın devamına izin verilir. Aksi takdirde ruhsat iptal edilir, ruhsata aykırı veya ruhsatsız yapılan bina belediye encümeni veya il idare kurulu kararını müteakip belediye veya valilikçe yıktırılır ve masrafı yapı sahibinden tahsil edilir." hükmüne yer verilmiştir.
Dava; İstanbul İli, Tuzla İlçesi, … Mahallesi, … pafta, … parsel sayılı taşınmazda ruhsata aykırı imalatlar yapıldığından bahisle, Tuzla Belediye Encümeninin 3194 sayılı İmar Kanununun 32. maddesi uyarınca ruhsata aykırı kısımların yıkımına ilişkin tarih ve ayılı kararı ile aynı Kanunun 42. maddesi uyarınca 11.143,70-TL para cezası verilmesine ilişkin … günlü, … sayılı kararı ile bu kararların dayanağı … günlü, … sayılı yapı tatil tutanağının iptali istemiyle açılmıştır.
Uyuşmazlıkta, dava konusu ruhsata aykırı imalatların davacı tarafından yıkıldığı dikkate alındığında, konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığı sonucuna ulaşıldığından bahisle … tarih, … sayılı encümen kararınca 3194 sayılı Kanununun 32.maddesi uyarınca yıkıma ilişkin kısmı yönünden davanın konusu kalmadığından karar verilmesine yer olmadığına, davanın … tarih, … sayılı yapı tatil tutanağına ilişkin kısmının ise süreaşımı nedeniyle reddine karar verildiği görülmüştür.
Yargı yerlerince, idari işlemin hukuka uygunluk denetiminin, işlemin tesis edildiği tarih itibarıyla yapılması esastır. İşlemin idare tarafından kaldırılması ya da geri alınması dışında, dava devam ederken ortaya çıkan durumların davanın konusuz kalması sonucunu doğurmayacağı açıktır. Nitekim Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 06/05/2019 tarih ve E:2018/4549, K:2019/2161 sayılı kararı da bu yöndedir.
Bu durumda; davanın yıkıma ilişkin belediye encümeni kararının iptali istemine ilişkin kısmında, temyize konu İdare Mahkemesi kararının esasının incelenmesi suretiyle bir karar verilmesi gerektiğinden, dava devam ederken uyuşmazlığa konu yapının yıkıldığından bahisle, konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığı yolunda verilen Mahkeme kararının yıkıma ilişkin kısmının bozulması gerektiği oyuyla temyize konu İdare Mahkemesi kararının belirtilen kısmı yönünden onanmasına ilişkin çoğunluk kararına katılmıyorum.