T.C.
D A N I Ş T A Y
İKİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/18647
Karar No : 2022/4643
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : …Valiliği
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : …İdare Mahkemesince verilen …günlü, E:…, K:…sayılı kararın, dilekçede yazılı nedenlerle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması isteminden ibarettir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava Konusu İstem : Dava; Şanlıurfa ili, ... ilçesi, …Mahallesinde bulunan, arsa payı olarak …hissesi Hazineye ait ve kat mülkiyetine dönüştürülen taşınmaza 17 adet bağımsız bölüm isabet eden …ada, …parsel sayılı 5.647,00 m² yüzölçümlü taşınmazın ortak alanının Hazine payına tekabül eden 543,00 m²'lik kısmının davacı tarafından lokanta ve bahçe yapılmak suretiyle fuzulen işgal edildiğinden bahisle 15/05/2008-08/11/2010 tarihleri arasındaki dönem için 25.763,96 TL ecrimisil istenilmesine ilişkin …günlü,…sayılı ecrimisil düzeltme ihbarnamesinin iptali istemiyle açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : …İdare Mahkemesinin, Danıştay (Kapatılan) Onyedinci Dairesinin 12/11/2015 günlü, E:2015/11712, K:2015/4779 sayılı bozma kararına uyularak verilen temyize konu kararıyla; bilirkişilerden alınan ek rapora dayanılarak davalı idarece davacıdan 15/05/2008-08/11/2010 tarihleri arasında kalan dönem için işgal ettiği alanlar nedeniyle toplam 12.194,53 TL ecrimisil istenebileceği anlaşıldığından anılan dönem için 25.763,96 TL ecrimisil bedeli istenilmesine ilişkin …günlü, …sayılı dava konusu ecrimisil düzeltme ihbarnamesinde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle iptaline karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, idarece usule ve kanuna uygun hareket edilerek, ticaret ve sanayi odasından ve belediyeden alınan bilgiler doğrultusunda değer tespiti yapıldığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN CEVABI : Cevap verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
Şanlıurfa ili, Merkez ilçesi, …Mahallesinde bulunan, arsa payı olarak …hissesi Hazineye ait ve kat mülkiyetine dönüştürülen taşınmaza 17 adet bağımsız bölüm isabet eden …ada, …parsel sayılı 5.647,00 m² yüzölçümlü taşınmazın ortak alanının Hazine payına tekabül eden 543,00 m²'lik kısmının davacı tarafından lokanta ve bahçe yapılmak suretiyle fuzulen işgal edildiğinden bahisle, davalı idarece 15/05/2008-08/11/2010 dönemi için 42.828,80 TL ecrimisil istenildiği, davacı tarafından anılan ecrimisile yapılan itiraz üzerine davalı idarece işgale konu taşınmaza ilişkin olarak 21/02/2011 tarihinde yeniden yapılan tespitte tamamı lokanta olarak kullanılan 543,00 m²'lik taşınmazın toplam 188,00 m²'si (142,00 m² lokanta yeri, 46,00 m² lokanta girişi) için 15.975,82 TL; lokanta müştemilatı olarak kullanılan bahçe ve oyun parkı yerinin toplamı olan 355,00 m²'si için 9.788,14-TL olmak üzere 2 yıl, 5 ay ve 25 günlük işgal süresi için …günlü, …sayılı ve 25.763,96 TL bedelli ecrimisil düzeltme ihbarnamesinin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
İLGİLİ MEVZUAT :
2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 75. maddesinde, Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaz malları ve Vakıflar Genel Müdürlüğü ile idare ve temsil ettiği mazbut vakıflara ait taşınmaz malların, gerçek ve tüzel kişilerce işgali üzerine, fuzuli şagilden, bu Yasanın 9 uncu maddesindeki yerlerden sorulmak suretiyle, idareden taşınmaz ve değerleme konusunda işin ehli veya uzmanı üç kişiden oluşan komisyonca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere tespit ve takdir edilecek ecrimisil istenileceği; ecrimisil talep edilebilmesi için, Hazinenin işgalden dolayı bir zarara uğramış olmasının gerekmediği ve fuzuli şagilin kusurunun aranmayacağı hükmüne yer verilmiştir.
Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmeliğin 85. maddesinin 2. fıkrasında; "Ecrimisilin tespit ve takdirinde; İdarenin zarara uğrayıp uğramadığına ve işgalcinin kusurlu olup olmadığına bakılmaksızın, taşınmazın işgalci tarafından kullanım şekli, fiili ve hukuki durumu ile işgalden dolayı varsa elde ettiği gelir, aynı yer ve mahalde bulunan emsal nitelikteki taşınmazlar için oluşmuş kira bedelleri veya ecrimisiller, varsa bunlara ilişkin kesinleşmiş yargı kararları, ilgisine göre belediye, ticaret odası, sanayi odası, ziraat odası, borsa gibi kuruluşlardan veya bilirkişilerden soruşturulmak suretiyle edinilecek bilgiler ile taşınmazın değerini etkileyecek tüm unsurlar göz önünde bulundurulur. İşgalin şekli, Hazine taşınmazının konumu ve taşınmazdan elde edilen gelir gibi unsurlar itibariyle asgari ecrimisil tutarlarını belirlemeye Bakanlık yetkilidir." hükmü yer almıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Dava dosyasında yer alan …günlü, …sayılı ecrimisil ihbarnamesinde davacı tarafından davaya konu taşınmazın 504,00 m²'si üzerinde lokanta ve bahçesi yapılmak suretiyle fuzulen işgal edildiğinin belirtildiği, söz konusu ihbarnameye davacı tarafından yapılan itiraz üzerine düzenlenen …günlü, …sayılı dava konusu ecrimisil düzeltme ihbarnamesinde ise 543,00 m²'lik alanın işgalli olduğundan bahisle işgalli alanın yüzölçümüyle ecrimisil bedeli hususunda düzeltmeler yapıldığı, temyize konu mahkeme kararına esas alınan bilirkişi raporu ve bilirkişi ek raporu incelendiğinde ise işgal alanı olarak 663,01 m² belirlenerek dava konusu 15/05/2008-08/11/2010 tarihleri arasındaki ecrimisil dönemi için 12.194,53 TL ecrimisil alınabileceği sonucuna varıldığı ve işlemin iptaline karar verildiği görülmüştür.
Bu durumda, dava konusu ecrimisil düzeltme ihbarnamesiyle idarenin tespit ettiği 543,00 m² işgal alanı, mahkeme kararına esas alınan bilirkişi raporunda 663,01 m² tespit edildiği, oysa mahkemenin işgal alanını artıracak biçimde davacı aleyhine yeni bir hukuki durum yaratamayacağı dikkate alındığında, idarenin tespit ettiğinin üzerinde işgal alanı tespit etmek suretiyle ecrimisil bedeli hesaplanmasında hukuka uyarlık bulunmamaktadır.
Öte yandan, mahkemece hesaplanan ecrimisil bedelinin, ecrimisil düzeltme ihbarnamesinde belirlenen bedelden daha düşük olması nedeniyle dava konusu işlemin iptali yoluna gidilmişse de, davacı ve davalının haklılık durumuna göre hüküm kurulması gerekmektedir.
Bu itibarla, İdare Mahkemesi tarafından bilirkişilerden gerekirse ek rapor almak suretiyle yeniden bir karar verilmesi gerekmektedir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. DAVALI İDARENİN TEMYİZ İSTEMİNİN KABULÜNE,
2. …İdare Mahkemesince verilen …günlü, E:…, K:…sayılı kararın, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun temyize konu kararın verildiği tarih itibarıyla yürürlükte olan haliyle 49. maddesinin 1/b fıkrası uyarınca BOZULMASINA,
3. Aynı maddenin 3622 sayılı Yasa ile değişik 3. fıkrası uyarınca, yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın adı geçen İdare Mahkemesine gönderilmesine,
4. 2577 sayılı Yasa'nın (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren onbeş (15) gün içinde Danıştay'da karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 29/09/2022 tarihinde oybirliğiylekarar verildi.