T.C.
D A N I Ş T A Y
DOKUZUNCU DAİRE
Esas No : 2021/1889
Karar No : 2022/4375
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Vergi Dairesi Başkanlığı
(... Vergi Dairesi Müdürlüğü)
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU :... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:... K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Serbest muhasebeci mali müşavir olan davacı adına Tasfiye Halinde ... Plastik Demir ve İnşaat Malz. San. Tic. Ltd. Şti.'nin vergi borçlarının tahsili maacıyla müteslesil sorumlu sıfatıyla düzenlenen ... tarih ve ... sayılı ödeme emrinin iptali istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: .... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; davacı hakkında düzenlenen Görüş ve Öneri Raporunda; Tasfiye Halinde ... Plastik Demir ve İnşaat Malz. San. Tic. Ltd. Şti.'nin katma değer vergisi beyanlarında yüksek cirolar elde etmesine karşın ödenecek katma değer vergisinin düşük çıkmasını araştırmadığı, işletmeye ait Ba-Bs Formları ile ilgili uyumsuzlukları araştırmadan vergilendirme dönemleri itibarıyla vergi dairesine beyanname vermediği, mükellef kurumun mal ve hizmet alımlarının tamamına yakınının hakkında sahte belge düzenlemeden dolayı incelemeye sevk edilmiş olması veya hakkında Vergi Tekniği Raporu tanzim edilmiş olmasına rağmen mükellef şirketin muhasebeciliğini yapmaya, beyannamelerini vermeye devam ettiği ve herhangi bir tespit ve bildirimde bulunmadığından bahisle mükellef kurumun sahte belge düzenleme faaliyetinden sorumlu olduğu kanaatine ulaşılmış ise de; beyanname ve tasdik raporlarında yer alan bilgilerin, defter kayıtlarına ve bu kayıtların dayanağını oluşturan belgelere uygunluğu ile sınırlı olması karşısında, defter ve belgelerin gerçek bir emtia hareketine ve gerçek bir ticari faaliyete dayanmamasından dolayı davacının müşterek ve müteselsil sorumluluğundan söz edilemeyecek olup, davacı ile ilgili bilgilerin defter kayıtlarına ve bu kayıtların dayanağını teşkil eden belgelere uygun olmadığı yönünde bir tespitin olmaması, asıl borçlu mükellef tarafından sahte belge düzenlendiğinin davacı tarafından bilindiği veya harici araştırmayı gerektirmeden sahte veya muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı olduğu anlaşılabilen belgelerin kayıtlara intikal ettirildiğinin somut olarak ortaya konulamaması karşısında davacının müşterek ve müteselsilen sorumluluğundan bahisle ödeme emri düzenlenmesinde hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle davanın kabulüne, dava konusu ödeme emrinin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Olayda davacının, sahte belge düzenlenen dönemlerde Tasfiye Halinde ... Plastik Demir ve İnş. Malz. San.Tic.Ltd.Şti.'nin beyannamelerini elektronik ortamda gönderdiği, mükellefin faaliyeti ile ilgili olarak mükellef nezdinde gerekli tespit ve bildirimlerde bulunmadığı, bu nedenle mükellef adına tarh edilecek vergi ve kesilecek cezalardan ve gecikme faizinden mükellefle birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğundan bahisle davanın konusu ödeme emrinin düzenlendiği, hakkında istinaf yolunda başvurulan vergi mahkemesi kararında ise davacının sorumluluğunun "beyanname ve tasdik raporlarında yer alan bilgilerin, defter kayıtlarına ve bu kayıtların dayanağını oluşturan belgelere uygunluğu ile" sınırlı olduğunun ifade edildiği, bu bağlamda davanın kabul ödeme emirlerinin iptal edildiği görülmekle birlikte, sözü geçen mali sorumluluğun, salt "kaydi/şekli" bir sorumluluk olmadığının ifade edilmesi gerektiği, bununla birlikte Tasfiye Halinde ... Plastik Demir ve İnş. Malz. San.Tic.Ltd.Şti.'nin demir çelik hurda inşaat malzemesi ticaretine ilişkin alış faturalarının tamamının gerçek bir emtia teslimine dayanmaksızın düzenlenen sahte belgeler olduğu, satış faturalarının da komisyon karşılığı düzenlendiği ve bu yolla elde edilen bir kısım gelirin beyan dışı bırakıldığı yolunda saptamalar içeren vergi tekniği ve vergi inceleme raporları uyarınca tarh edilen vergi ve kesilen cezaların iptali istemiyle açılan davaların istinaf incelemelerinde Dairelerince E:... K:..., E:... K:... sayılı kararlarla, Tasfiye Halinde ... Plastik Demir ve İnş. Malz. San.Tic.Ltd.Şti.'nin düzenlediği tüm faturaların gerçek emtia teslimine dayanmayan komisyon karşılığı düzenlenen sahte olduğunun kabul edilemeyeceği gerekçesiyle davaların kabulüne karar verildiği, bu doğrultuda Tasfiye Halinde ... Plastik Demir ve İnş. Malz. San.Tic.Ltd.Şti.'nin mali müşaviri ve muhasebecisi davacının da mali sorumluluğunun bulunmadığı kabul edilmesi gerektiği gerekçesiyle istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Asıl borçlu Tasfiye Halinde ... Plastik Demir ve İnş. Malz. San.Tic.Ltd.Şti.'nin sahte belge düzenleme faaliyetinin muhasebecisinin bilgisi dışında olmasının mümkün olmadığı, davacının bu faaliyetten haberdar olmasına rağmen mükellefin mali müşavirliğine devam etmesinin söz konusu fiilden dolayı sorumluluğunu gerektirdiği iddialarıyla kararın bozulması istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NIN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
MADDİ OLAY:
Serbest muhasebeci mali müşavir olan davacı adına Tasfiye Halinde ... Plastik Demir ve İnşaat Malz. San. Tic. Ltd. Şti.'nin vergi borçlarının tahsili maacıyla müteslesil sorumlu sıfatıyla düzenlenen ... tarih ve ... sayılı ödeme emrinin iptali istenilmektedir.
İLGİLİ MEVZUAT:
3568 sayılı Serbest Muhasebecilik Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununun 2. maddesinde serbest muhasebeci mali müşavirlerin çalışma konularının; gerçek ve tüzel kişilere ait teşebbüs ve işletmelerin, genel kabul görmüş muhasebe prensipleri ve ilgili mevzuat hükümleri gereğince defterlerini tutmak, bilanço, kar zarar tablosu ve beyannameleri ile diğer belgelerini düzenlemek ve benzeri işleri yapmak, muhasebe sistemlerini kurmak, geliştirmek, işletmecilik, muhasebe, finans, mali mevzuat ve bunların uygulamaları ile ilgili işlerini düzenlemek veya bu konularda müşavirlik yapmak, bu konularda belgelerine dayanılarak inceleme, tahlil, denetim yapmak, mali tablo ve beyannamelerle ilgili konularda yazılı görüş vermek, rapor ve benzerlerini düzenlemek, tahkim, bilirkişilik ve benzeri işleri yapmak olduğu ifade edilmiş, Serbest Muhasebeci, Serbest Muhasebeci Mali Müşavir ve Yeminli Mali Müşavirlerin Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmeliğin 17. maddesinde de serbest muhasebecilerin çalışma konularının, gerçek ve tüzel kişilere ait teşebbüs ve işletmelerin; genel kabul görmüş muhasebe prensipleri ve ilgili mevzuat hükümleri gereğince defterlerini tutmak, bilanço, kar-zarar tablosu ve beyannameleri ile diğer belgelerini düzenlemek ve benzeri işleri yapmak olduğu belirtilmiş, bu yetkilerin kullanılmasından doğan mali sorumluluklar ise 4008 sayılı Kanunla Vergi Usul Kanununa eklenen mükerrer 227. madde ile düzenlenerek, beyannameyi imzalayan meslek mensupları, imzaladıkları beyannamelerde yer alan bilgilerin defter kayıtlarına ve bu kayıtların dayanağını teşkil eden belgelere uygun olmamasından dolayı ortaya çıkan vergi ziyaına bağlı olarak salınacak vergi, ceza ve gecikme faizinden mükelleflerle birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulmuşlardır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Yukarıda anılan hükümler uyarınca, serbest muhasebecilerin müşterek ve müteselsil sorumluluğundan söz edilebilmesi için çalışma konuları içinde yaptığı ve yapması gereken işler dolayısıyla, imzaladıkları beyannamelerde yer alan bilgilerin defter kayıtlarına ve bu kayıtların dayanağını teşkil eden belgelere uygun olmaması ve bunun neticesinde vergi kaybı meydana gelmiş olması gerekmektedir.
Dava konusu ödeme emrinin dayanağını oluşturan ... tarih ve .. sayılı vergi tekniği raporu ile davacı hakkında düzenlenen ... tarih ve ... sayılı Görüş ve Öneri Raporu'nda (SMMM Sorumluluk Raporu) davacının bu sorumluğunu doğuracak hususların açık ve somut bir şekilde ortaya konulamadığı, mükellefçe kendisine verilen bilgi ve belgelerden farklı olarak muhasebe kayıtlarına aykırı biçimde kayıt yaptığına veya kayıtları mali tablolara yansıtmadığına yönelik tespitlere yer verilmediği gibi asıl borçlu mükellef tarafından sahte belge düzenlendiğinin davacı tarafından bilindiği veya harici araştırmayı gerektirmeden sahte veya muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı olduğu anlaşılabilen belgelerin kayıtlara intikal ettirildiğinin somut olarak ortaya konulamadığı görüldüğünden, serbest muhasebeci mali müşavir olan davacı adına düzenlenen ödeme emirlerinin iptali gerekirken davayı kabul eden Vergi Mahkemesi kararına yönelik davalı idare tarafından yapılan istinaf başvurusunu yukarıda yazılı gerekçeyle reddeden Bölge İdare Mahkemesi kararında sonucu itibarıyla isabetsizlik bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.Davalının temyiz isteminin reddine,
2.... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:.... sayılı kararının yukarıda yazılı gerekçeyle ONANMASINA,
3.2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi .... Vergi Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın .... Vergi Mahkemesine gönderilmesine, 28/09/2022 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.