Danıştay 12. Daire Başkanlığı 2021/1894 E. , 2022/396 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/1894
Karar No : 2022/396
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Genel Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: TRT Genel Müdürlüğünde başmüfettiş olarak görev yapan davacının, disiplin soruşturmasına konu olan eylemleri nedeniyle, Türkiye Radyo-Televizyon Kurumu Personel Yönetmeliği'nin 98. maddesinin birinci fıkrasının (j) ve (p) bentleri uyarınca aylıktan kesme cezası ile cezalandırılması gerekmekte ise de, aynı Yönetmeliğin 105. maddesinde yer alan "Personele, vuku bulan olaydaki birden fazla fiili için çeşitli disiplin cezalarının uygulanması gerektiği hallerde, hareketlerine uyan cezalardan en ağırı verilir." hükmü uyarınca 1/30 oranında aylıktan kesme cezası ile cezalandırılması ve bu cezanın brüt aylığından 1/30 oranında kesinti yapılarak uygulanmasına ilişkin TRT Genel Müdürlüğü İnsan Kaynakları Daire Başkanlığının ... tarih ve ... sayılı yazısı ile tebliğ edilen, TRT Genel Müdürünün ... tarih ve ... sayılı oluru ile tesis edilen işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararıyla; davacının başmüfettiş olarak görev yaptığı dönemde TRT Teftiş Kurulu Başkanlığına verdiği 12/09/2012 ve 14/09/2012 tarihli yazıların ekinde yer alan tutanakların düzenlenme şekilleri sebebiyle müfettişliğe duyulan güven ve itibarı zedelediği ve söz konusu fiillerin müfettişlik mesleğine uygun olmadığının tespit edildiği, davacının belirtilen fiilleri "hizmet içinde memuriyetin itibar ve güven duygusunu sarsacak nitelikte davranışlarda bulunmak" kapsamında değerlendirilmiş ise de, söz konusu tutanakların davacı tarafından teftiş için kendine ayrılmış odada ve teftiş sırasında düzenlendiği, 12/09/2012 tarihli tutanakta yer alan ifadelerin gerçeğe aykırı olarak düzenlendiğine ilişkin herhangi bir bilginin bulunmadığı, söz konusu tutanağın refakatindeki müfettiş yardımcısı ve ifade sahibi tarafından imzalandığı,14/09/2012 tarihli tutanak yönünden ise müfettişin teftiş ettiği kurumda yapılan yanlış uygulamaya ilişkin olarak sohbet ortamında geçmiş olsa da tutanak tutması ve soruşturma talep etmesinin mümkün olduğu, kaldı ki bu yazılar uyarınca soruşturma yapıldığı ve yapılan soruşturma sonucunda disiplin ve idari yönden tekliflerde bulunulduğu hususları birlikte değerlendirildiğinde, davacının söz konusu fiillerinin hizmet içinde memuriyetin itibar ve güven duygusunu sarsacak nitelikte davranışlarda bulunmak kapsamında değerlendirilmesine olanak bulunmadığı, Türkiye Radyo-Televizyon Kurumu Teftiş Kurulu Yönetmeliğinin 6. ve 13. maddelerinde belirlenen müfettişin görevleri kapsamında değerlendirilmesi gerektiği ve söz konusu ifadelerin mevzuatta öngörülen görevleri noksan yapmak kapsamında değerlendirilmesinin mümkün olmadığı, davacının üzerine atılı fiillerin sübuta ermediği sonucuna varıldığından, tesis edilen işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Dava konusu işlemin mevzuat hükümlerine uygun tesis edildiği ileri sürülerek, kararın bozulması istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Mahkeme kararının hukuka uygun olduğu belirtilerek, istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Mahkeme kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
TRT Genel Müdürlüğünde başmüfettiş olarak görev yapan davacının, Türkiye Radyo-Televizyon Kurumu Personel Yönetmeliği'nin 98. maddesinin birinci fıkrasının (j) ve (p) bentlerinde yer alan fiilleri işlediğinden bahisle, aynı Yönetmeliğin 105. maddesi uyarınca 1/30 oranında aylıktan kesme cezası ile cezalandırılması gerekmekte ise de, aynı Yönetmeliğin 105. maddesinde yer alan "Personele, vuku bulan olaydaki birden fazla fiili için çeşitli disiplin cezalarının uygulanması gerektiği hallerde, hareketlerine uyan cezalardan en ağırı verilir." hükmü uyarınca 1/30 oranında aylıktan kesme cezası ile cezalandırılması ve bu cezanın brüt aylığından 1/30 oranında kesinti yapılarak uygulanmasına ilişkin TRT Genel Müdürlüğü İnsan Kaynakları Daire Başkanlığının ... tarih ve ... sayılı yazısı ile tebliğ edilen, TRT Genel Müdürünün ... tarih ve ... sayılı oluru ile tesis edilen işlemin iptali istemiyle temyizen incelenen dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
2954 sayılı Türkiye Radyo ve Televizyon Kanunu'nun 56. maddesinin birinci fıkrasında yer alan "Türkiye Radyo-Televizyon Kurumu personelinin işe alınmasındaki usul, şartlar, atanma, terfi, nakil, işe son verme, disiplin cezaları ve sicil ile ilgili konuları personel yönetmeliğinde düzenlenir." hükmüne dayanılarak hazırlanan ve 20/05/1988 tarih ve 19817 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Türkiye Radyo-Televizyon Kurumu Personel Yönetmeliği aynı tarihte yürürlüğe girmiştir.
Türkiye Radyo-Televizyon Kurumu Personel Yönetmeliği'nin 98. maddesinde aylıktan kesme cezası verilmesini gerektiren fiil ve haller sayılmış ve bu maddenin (j) bendinde, "Hizmet içinde memuriyetin itibar ve güven duygusunu sarsacak nitelikte davranışlarda bulunmak", (p) bendinde ise "Mevzuatta öngörülen görevleri ... noksan yapmak ..." eylemi karşılığında, aylıktan kesme cezası verileceği kurala bağlanmıştır.
Danıştay Onaltıncı Dairesinin 08/06/2016 tarih ve E:2015/15655 sayılı kararıyla, "disiplin cezalarının yönetmelikle düzenleneceğine" ilişkin 2954 sayılı Kanun'un 56. maddesinin birinci fıkrasında yer alan "....disiplin cezaları...." ibaresinin Anayasa'ya aykırı olduğu gerekçesiyle, iptali için itiraz yolu ile Anayasa Mahkemesi'ne başvuruda bulunulması üzerine, Anayasa Mahkemesi'nin 29/06/2017 tarih ve 30109 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 14/06/2017 tarih ve E:2016/182, K:2017/111 sayılı kararıyla, 2954 sayılı Kanun'un 56. maddesinin birinci fıkrasında yer alan "....disiplin cezaları...." ibaresi iptal edilmiş olup; Anayasa Mahkemesi'nin anılan iptal kararı gereği 12/06/2019 tarih ve 30799 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7176 sayılı Kanun'un 3., 4. ve 5. maddeleri ile 2954 sayılı Türkiye Radyo ve Televizyon Kanunu'na "Disiplin işlemleri ile disiplin amirleri" başlıklı 56/A maddesi, "Disiplin cezaları" başlıklı 56/B maddesi ve "Disiplin işlemlerinin uygulanma esasları" başlıklı 56/C maddesi eklenmiştir.
7176 sayılı Kanun'la 2954 sayılı Kanun'a eklenen 56/A maddesinin birinci fıkrasında, "Kurum hizmetlerinin gereği gibi yürütülmesini sağlamak amacıyla kanun, Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ve yönetmeliklerin öngördüğü ödevleri yurt içinde veya yurt dışında yerine getirmeyen, mevzuatın gerekli kıldığı hususlara uymayan veya yasakladığı işleri yapan memur ve kadro karşılığı sözleşmeli personel hakkında durumun niteliğine ve ağırlık derecesine göre bu anılan Kanunda yer alan disiplin cezaları verilir." kuralına yer verilmiş; 56/B maddesinde ise, "Kurumda görev yapan memur ve kadro karşılığı sözleşmeli personele uygulanacak disiplin cezaları ile disiplin cezasını gerektiren fiil ve haller şunlardır:...
3) Aylıktan kesme : Personelin, brüt aylığı veya sözleşme ücretinden, 1/30-1/8 oranında kesinti yapılmasıdır. Bu ceza, 657 sayılı Kanun'un 125 inci maddesinde yer alan aylıktan kesme cezasını gerektiren fiil ve haller ile aşağıda sayılan fiil ve hallerde verilir:
a) Görevinin gereklerini yerine getirmemek suretiyle veya görevli olmamakla birlikte fiil ve halleri ile yayının aksamasına sebep olmak.
b) Kuruma ait yayın içeriği barındıran bant, film, plak, CD, DCD, taşınabilir bellek gibi gereçler ile yayın malzemesi olarak kullanılacak program ve haber metinlerinin kaybına yol açmak.
c) Denetimden geçen metne aykırı program hazırlamak veya denetim sonucunda düzeltilmesi bildirilen hususları düzeltmeden program yayınlamak yahut yayınlanmasına sebep olmak.
d) Program, haber ve haber programını denetimi yapılmadan yayınlamak yahut bunların yayınlanmasına sebep olmak.
e) Bu Kanun ile 15/02/2011 tarihli ve 6112 sayılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayın Hizmetleri Hakkında Kanun uyarınca saklanması zorunlu olan görsel, işitsel içerik ve benzerlerini saklanma süresinin bitiminden önce silmek, sildirmek veya yok etmek." düzenlemesi yer almaktadır.
2954 sayılı Kanun'a, 7176 Kanun'un 5. maddesi ile eklenen 56/C maddesinde ise, "Memur ve kadro karşılığı sözleşmeli personel hakkındaki disiplin işlemlerinde bu Kanunda hüküm bulunmayan hallerde 657 sayılı Kanunun Dördüncü Kısmının "Disiplin" başlıklı Yedinci Bölümünde yer alan hükümler uygulanır. Bu bölümde yer alan "Devlet memurluğundan çıkarma" cezasına ilişkin düzenlemeler "İşten çıkarma" cezası hakkında uygulanır...." hükmüne yer verilmiştir.
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (C) bendinin (a) alt bendinde, "Kasıtlı olarak; verilen emir ve görevleri tam ve zamanında yapmamak, görev mahallinde kurumlarca belirlenen usul ve esasları yerine getirmemek, görevle ilgili resmi belge, araç ve gereçleri korumamak, bakımını yapmamak, hor kullanmak" ve (ı) alt bendinde, "Hizmet içinde Devlet memurunun itibar ve güven duygusunu sarsacak nitelikte davranışlarda bulunmak" fiilleri, aylıktan kesme cezasını gerektiren fiil ve haller arasında sayılmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Anayasa Mahkemesi'nin 29/06/2017 tarih ve 30109 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 14/06/2017 tarih ve E:2016/182, K:2017/111 sayılı kararıyla; 2954 sayılı Türkiye Radyo ve Televizyon Kanunu'nun 56. maddesinin birinci fıkrasında yer alan; "... disiplin cezaları..." ibaresinin, Anayasa'nın 38. ve 128. maddelerine aykırı olduğu gerekçesiyle iptaline ve kararın Resmi Gazete'de yayımlanmasından başlayarak 1 yıl sonra yürürlüğe girmesine karar verilmiş; bilahare, 12/06/2019 tarih ve 30799 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7176 sayılı Kanun'un 3., 4. ve 5. maddeleriyle 2954 sayılı Kanun'a eklenen 56/A, 56/B ve 56/C maddeleri ile TRT bünyesinde görev yapan memur ve kadro karşılığı sözleşmeli personele uygulanacak disiplin cezalarına ilişkin düzenlemeler yapılmış olup; 56/C maddesinde ise; "Memur ve kadro karşılığı sözleşmeli personel hakkındaki disiplin işlemlerinde bu Kanunda hüküm bulunmayan hallerde 657 sayılı Kanunun Dördüncü Kısmının "Disiplin" başlıklı Yedinci Bölümünde yer alan hükümler uygulanır. Bu bölümde yer alan "Devlet memurluğundan çıkarma" cezasına ilişkin düzenlemeler "İşten çıkarma" cezası hakkında uygulanır..." hükmü yer almaktadır.
Anayasa Mahkemesince bir Kanun maddesinin iptal edilmesinden sonra yasama organınca yeni bir yasal düzenleme yapılırsa, uyuşmazlığın bu düzenlemeye göre çözümlenmesi gerekmektedir. Aksi yaklaşımın, işlenen fiillerin cezasız kalması neticesini doğuracağı açıktır.
Dava konusu uyuşmazlıkta, Anayasa Mahkemesinin yukarıda anılan iptal kararından sonra, 7176 sayılı Kanun'un 3., 4. ve 5. maddeleriyle 2954 sayılı Kanun'un 56/B maddesinde öngörülen disiplin cezaları uygulanmakla birlikte, 56/C maddesinde personele uygulanacak disiplin işlemlerinde bu Kanun'da hüküm bulunmayan hallerde 657 sayılı Kanun'a atıf yapıldığından, uyuşmazlığın yeni yasal düzenlemeye göre çözümlenmesi gerekmektedir.
Nitekim, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 06/07/2020 tarih ve E:2019/2976, K:2020/1348 sayılı kararı da bu yöndedir.
Yukarıda bahsi geçen Anayasa Mahkemesinin iptal kararı ve bu kararın uygulanmasını teminen hazırlanarak yürürlüğe konulan 2954 sayılı Kanun'un 56/C maddesi ve bu maddeyle atıf yapılan 657 sayılı Kanun'un 125. maddesinde öngörülen fiiller ve bunların karşılığı disiplin cezalarının karşılaştırılması suretiyle davacının üzerine atılı fiilin herhangi bir yaptırıma bağlanıp bağlanmadığı, disiplin cezasına konu fiilin karşılığı olarak aynı, daha hafif veya daha ağır bir yaptırım getirilip getirilmediği hususlarında değerlendirme yapılarak uyuşmazlığın çözümlenmesi gerektiği açıktır.
Bakılan davada, davacının üzerine atılı bulunan "Hizmet içinde memuriyetin itibar ve güven duygusunu sarsacak nitelikte davranışlarda bulunmak" ve "Mevzuatta öngörülen görevleri ... noksan yapmak ..." fiillerinin, yukarıda anılan mevzuat uyarınca atıf yapılan 657 sayılı Kanun'un 125. maddesinde öngörülen fiiller kapsamında olduğu görülmekte olup, davacının söz konusu fiillerinin hizmet içinde memuriyetin itibar ve güven duygusunu sarsacak nitelikte davranışlarda bulunmak kapsamında değerlendirilmesine olanak bulunmadığı, Türkiye Radyo-Televizyon Kurumu Teftiş Kurulu Yönetmeliğinin 6. ve 13. maddelerinde belirlenen müfettişin görevleri kapsamında değerlendirilmesi gerektiği, davacının üzerine atılı fiillerin bu kapsamda mevzuatta öngörülen görevleri noksan yapmak olarak değerlendirilmesi mümkün bulunmadığından, davacı hakkında tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Bu durumda; dava konusu işlemin iptali yolundaki temyize konu İdare Mahkemesi kararının gerekçesi yerinde bulunmamakta ise de, sözü edilen husus sonucu itibarıyla hukuka uygun bulunan kararın bozulmasını gerektirir nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalı idarenin temyiz isteminin reddine,
2. Dava konusu işlemin iptaline ilişkin ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının yukarıda belirtilen gerekçe ile ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. 2577 sayılı Kanun'un (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin birinci fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren 15 (onbeş) gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 09/02/2022 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.