T.C.
D A N I Ş T A Y
İKİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/19003
Karar No : 2023/3945
KARŞILIKLI TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNANLAR :
1-DAVACI: … Yönetimi Adına Yönetim Kurulu Başkanı …
VEKİLİ: Av. …
2-DAVALI: … Belediye Başkanlığı - …
VEKİLİ: Av. …
İSTEMİN KONUSU: ... İdare Mahkemesince verilen … günlü, E:…, K:… sayılı kararın, dilekçede yazılı nedenlerle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması isteminden ibarettir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava Konusu İstem : Dava; İstanbul ili, Fatih ilçesi, … Mahallesi, … Caddesi, … ada, … parsel sayılı taşınmazın üzerinde bulunan binanın ön kısmına isabet eden tretuvarın merdiven yapılmak suretiyle fuzulen işgal edildiğinden bahisle düzenlenen … günlü, … sayılı, … günlü, … sayılı ecrimisil ihbarnameleri ile … günlü, … sayılı ödeme emrinin iptali istemiyle açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : ... İdare Mahkemesinin, Danıştay Onuncu Dairesinin 24/10/2019 günlü, E:2016/6537, K:2019/7110 sayılı bozma kararına uyularak verilen temyize konu kararıyla; dava konusu ecrimisil ihbarnameleri yönünden davanın süre aşımı nedeniyle reddine, ödeme emri yönünden yapılan değerlendirmede ise; 05/2009-12/2010 arası dönem için davanın reddine, 2011/01-2011/10 arası döneme ilişkin kısmı yönünden iptaline karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI: Davacı tarafından, dava konusu ecrimisil ihbarnamelerine karşı süresi içerisinde itiraz ettikleri, ödeme emrinin işhanı çalışanı olmayan kişiye tebliğ edildiği, işhanında krangulez bulunmadığı, işhanına girişte bulunan merdivenlerin zorunluluk nedeniyle bulunduğu ileri sürülmektedir.
Davalı idare tarafından, davanın süresinde açılmadığı, dava konusu işlemlerin hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülmektedir.
TARAFLARIN CEVABI: Cevap verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ: …
DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü ile İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY:
İstanbul ili, Fatih ilçesi, … Mahallesi, … Caddesi, … ada, … parsel sayılı taşınmazın üzerinde bulunan binanın ön kısmına isabet eden tretuvarın merdiven yapılmak suretiyle fuzulen işgal edildiğinden bahisle 01/05/2009-30/09/2010 tarihleri arasındaki dönem için 25.446,28 TL ecrimisil istenilmesine ilişkin … günlü, … sayılı; 01/05/2009-30/12/2010 tarihleri arasındaki dönem için 28.439,96 TL ecrimisil istenilmesine ilişkin … günlü, … sayılı ecrimisil ihbarnameleri ile 2009/5 - 2011/10 dönemini kapsayan ve dört sayfadan oluşan … günlü, … sayılı ödeme emrinin iptali istenilmektedir.
İLGİLİ MEVZUAT :
2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun, 75. maddesinin 1. fıkrasında, "Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaz malları ve Vakıflar Genel Müdürlüğü ile idare ve temsil ettiği mazbut vakıflara ait taşınmaz malların, gerçek ve tüzelkişilerce işgali üzerine, fuzuli şagilden, bu Kanunun 9. maddesindeki yerlerden sorulmak suretiyle, 13. maddesinde gösterilen komisyonca takdir ve tespit edilecek ecrimisil istenir. Ecrimisil talep edilebilmesi için, Hazinenin işgalden dolayı bir zarara uğramış olması gerekmez ve fuzuli şagilin kusuru aranmaz." hükmüne yer verilmiştir.
2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 74. maddesine dayanılarak çıkartılan Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmelik'in 86. maddesinde, takdir edilen ecrimisilin, takdir tarihinden itibaren onbeş gün içinde ecrimisil ihbarnamesi düzenlenerek fuzuli şagile 7201 sayılı Tebligat Kanunu hükümlerine göre öncelikle elden veya iadeli taahhütlü mektupla, bu şekilde tebliğ edilemeyenlerin diğer usullere göre tebliğ edileceği, ecrimisil işlemine karşı, tebliğ tarihinden itibaren otuz gün içinde ilgili idareye dilekçeyle müracaat edilerek düzeltme talebinde bulunulabileceği, düzeltme taleplerinin, talep tarihinden itibaren en geç otuz gün içinde bu amaçla oluşturulacak komisyonlarca karara bağlanacağı ve sonucun karar tarihinden itibaren en geç onbeş gün içinde düzenlenecek ecrimisil düzeltme ihbarnamesi ile ilgilisine tebliğ edileceği; 87. maddesinde de, ecrimisilin; ecrimisil ihbarnamesinin, düzeltme talebinde bulunulmuş ise ecrimisil düzeltme ihbarnamesinin ilgilisine tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içinde muhasebe birimlerince ödeneceği hükme bağlanmıştır.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 7. maddesinde, dava açma süresinin özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştayda ve idare mahkemelerinde altmış ve vergi mahkemelerinde otuz gün olduğu, bu sürelerin idari uyuşmazlıklarda yazılı bildirimin yapıldığı tarihi izleyen günden itibaren işlemeye başlayacağı hükme bağlanmıştır.
6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte olan haliyle ''Ödeme emri'' başlıklı 55. maddesinde, amme alacağını vadesinde ödemeyenlere 7 gün içinde borçlarını ödemeleri veya mal bildiriminde bulunmaları lüzumunun bir ödeme emri ile tebliğ olunacağı hüküm altına alınmış olup, ''Ödeme emrine itiraz'' başlıklı 58. maddesinde ise, kendisine ödeme emri tebliğ olunan şahsın böyle bir borcu olmadığı veya kısmen ödediği veya zamanaşımına uğradığı iddialarıyla dava açabileceği hükmüne yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dosyanın incelenmesinden; İstanbul ili, Fatih ilçesi, … Mahallesi, … Caddesi, … ada, … parsel sayılı taşınmazın 01/05/2009-30/09/2010 tarihleri arasındaki dönem için 25.446,28 TL ecrimisil istenilmesine ilişkin … günlü, … sayılı ecrimisil ihbarnamesinin davacıya 12/11/2010 tarihinde tebliğ edildiği, bu ihbarnameye süresi içerisinde 07/12/2010 tarihinde itiraz edildiği, itiraza davalı idare tarafından cevap verilmediği; 01/05/2009 - 30/12/2010 tarihleri arasındaki dönem için 28.439,96 TL ecrimisil istenilmesine ilişkin … günlü, … sayılı ecrimisil ihbarnamesine ise itiraz edilmediği; 01/01/2011 tarihinden sonraki dönemler için ecrimisil ihbarnamesi düzenlenmediği; 2009/5 - 2011/10 dönemlerini kapsayan ecrimisil alacaklarının tahsili için düzenlenen ve dört sayfadan ibaret … günlü, … sayılı ödeme emrinin ise davacıya 14/05/2012 tarihinde tebliğ edilmesi üzerine 21/05/2012 tarihinde ... İdare Mahkemesinin E:… sayılı dosyasında ecrimisil ihbarnamelerinin ve ödeme emrinin iptali istemiyle görülmekte olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Dava konusu 01/05/2009 - 30/09/2010 tarihleri arasındaki dönem için 25.446,28 TL ecrimisil istenilmesine ilişkin … günlü, … sayılı ecrimisil ihbarnamesi yönünden yapılan incelemede:
2886 sayılı Kanun'un 75. maddesi ve Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmelik'te yer alan ve yukarıda hükümlerine yer verilen düzenlemelerden anlaşıldığı üzere, ecrimisil ihbarnamesi üzerine itiraz yolu mutlak olarak tüketilmesi gereken bir yol olmamakla birlikte, ilgililerin bu yola başvurarak düzeltme isteminde bulunması halinde, idarenin bu istemi öngörülen süre içerisinde görüşerek karara bağlaması ve ilgiliye sonuçla ilgili olarak ecrimisil düzeltme ihbarnamesini yine öngörülen süre içerisinde tebliğ etmesi zorunludur.
Her ne kadar idareye, düzeltme istemini görüşme ve alacağı kararı ilgilisine tebliğ etme konusunda belirli süreler tanınmış ise de, bu süreler idarenin süreci hızlı yürütmesini sağlamak için getirilmiş olup, 2577 sayılı Kanun'da yer alan dava açma süresiyle ilgili hükümleri bertaraf edici mahiyette ve ilgililerin aleyhine sonuç doğurucu şekilde uygulanması mümkün değildir. Ancak, düzeltme isteminde bulunulan hallerde ecrimisilin ödeme zamanı, ecrimisil düzeltme ihbarnamesinin düzenlenerek ilgilisine tebliğine bağlanmıştır. Diğer bir deyişle, düzeltme isteminde bulunulan hallerde, ecrimisil düzeltme ihbarnamesi ödeme zamanı ve vade tarihini göstermekte ve ilgililer hakkında 6183 sayılı Kanun'un uygulanabilmesi için zorunlu bulunmaktadır.
Ecrimisil ihbarnamesi üzerine itiraz yolu mutlak olarak tüketilmesi gereken bir yol olmamakla birlikte, ilgililerin bu yola başvurarak düzeltme isteminde bulunması halinde, idarenin bu istemi karara bağlayarak ilgilisinin itirazını ecrimisil düzeltme ihbarnamesi düzenleyerek kabul veya reddetmesi gerekmektedir. Ayrıca, dava açma süresi içerisinde bir işlem tesis edilmemesi halinde, ecrimisil ihbarnamesinin esasen tesis edildiği tarihten itibaren kesin ve yürütülebilir nitelikte iptal davasına konu edilebilecek nitelikte olduğunda şüphe bulunmamaktadır.
Uyuşmazlıkta, 12/11/2010 tarihinde davacıya tebliğ edilen ecrimisil ihbarnamesine 07/12/2010 tarihinde süresi içerisinde düzeltme talebinde bulunulduğu, bu talebe davalı idarece cevap verilmediği; ancak dava konusu ecrimisil ihbarnamesi dönemini de kapsayacak biçimde düzenlenen ödeme emrinin tebliğ edilmesi suretiyle reddedildiği anlaşıldığından, işin esasına girilerek karar verilmesi gerekirken, ecrimisil ihbarnamesi yönünden davanın süreaşımı nedeniyle reddi yolunda verilen İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
Dava konusu 01/05/2009 - 30/12/2010 tarihleri arasındaki dönem için 28.439,96 TL ecrimisil istenilmesine ilişkin … günlü, … sayılı ecrimisil ihbarnamesi yönünden yapılan incelemede:
İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.
Temyizen incelenen kararda dava konusu … günlü, … sayılı ecrimisil ihbarnamesi kısmı yönünden yapılan değerlendirme usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
Dava konusu 2009/5 - 2011/10 dönemini kapsayan ve dört sayfadan oluşan … günlü, … sayılı ödeme emri yönünden yapılan incelemede:
Ödeme emrinin 2009/5-2010/9 kısmı yönünden yapılan değerlendirme; bakılan davada davaya konu 01/05/2009 - 30/09/2010 tarihleri arasındaki dönem için 25.446,28 TL ecrimisil istenilmesine ilişkin … günlü, … sayılı ecrimisil ihbarnamesiyle ilgili kısım hakkında süre ret kararının bozulmuş olması nedeniyle bozma kararı üzerine verilecek mahkeme kararına bağlı olarak yeniden bir karar verilmesi gerekmekte olup, dava konusu ödeme emrinin bu kısmı yönünden davanın reddi yolunda verilen mahkeme kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
Ödeme emrinin 2009/5-2010/9 kısmı dışında kalan 2010/9-2010/12 tarihleri arasındaki kısmı yönünden ise; ödeme emrinin bu kısmına yönelik 01/05/2009 - 30/12/2010 tarihleri arasındaki dönem için düzenlenen … günlü, … sayılı ecrimisil ihbarnamesi yönünden süreaşımı nedeniyle davanın reddi yolunda verilen kararın onanmasına karar verilmiş ise de; ortada yargı denetiminden geçmeden kesinleşmiş ihbarname olması, alacağın da kesinleştiği manasına gelmeyip, mahkemece davacının iddialarının yukarıda anılan mevzuatta yer alan "borcum yoktur" kapsamında değerlendirilip, işin esasına girilmesi ve davacının anılan dönemde borcu olup olmadığının araştırılarak bir karar verilmesi gerekirken, bu yolda bir inceleme ve değerlendirme yapılmaksızın ödeme emrine konu ecrimisil alacağının usulüne uygun olarak kesinleşmiş bir alacak olduğu gerekçesiyle davanın reddi yolunda verilen İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.
Ödeme emrinin 2011/1-2011/10 dönemi yönünden yapılan değerlendirmede; İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.
Temyizen incelenen kararda dava konusu ödeme emrinin belirtilen kısmı yönünden yapılan değerlendirme usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. DAVALI İDARENİN TEMYİZ İSTEMİNİN REDDİNE,
2-DAVACININ TEMYİZ İSTEMİNİN KISMEN REDDİ KISMEN KABULÜ ile … İdare Mahkemesince verilen … günlü, E:…, K:… sayılı kararın, … günlü, … sayılı ecrimisil ihbarnamesi ile … günlü, … sayılı ödeme emrinin 2011/1-2011/10 dönemine ilişkin kısmı yönünden ONANMASINA; diğer kısımlar yönünden 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun temyize konu kararın verildiği tarih itibarıyla yürürlükte olan haliyle 49. maddesinin 1/b fıkrası uyarınca BOZULMASINA,
3. Aynı maddenin 3622 sayılı Yasa ile değişik 3. fıkrası uyarınca, bozulan kısımlar hakkında yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın adı geçen İdare Mahkemesine gönderilmesine,
4. 2577 sayılı Yasa'nın (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren onbeş (15) gün içinde Danıştayda karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 05/07/2023 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.