T.C.
D A N I Ş T A Y
İKİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/19019
Karar No : 2022/7001
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Valiliği
VEKİLİ : Av. …
TEMYİZ EDEN
(DAVALI YANINDA MÜDAHİL): … İşletmeciliği San. ve Tic. A.Ş.
VEKİLLERİ : Av. …
Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : …Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … İdare Mahkemesince verilen … günlü, E:…, K:… sayılı kararın, dilekçede yazılı nedenlerle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması isteminden ibarettir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava Konusu İstem : Dava; İzmir İli, Karşıyaka İlçesi, … Köyü, … Mevkiinde altın ve gümüş ocağı işletmesi için müdahil … İşletmeciliği San. ve Tic. A.Ş.'ne verilen … günlü, … sayılı 2. sınıf gayrisıhhi müessese işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptali istemiyle açılmıştır.
… İdare Mahkemesince verilen … günlü, E:…, K:… sayılı kararla dava konusu işlemin iptaline karar verilmiş, anılan kararın temyiz edilmesi üzerine Danıştay (Kapatılan) Onyedinci Dairesinin 29/03/2016 günlü, E:2015/7021, K:2016/2160 sayılı kararıyla onanmış, bu kararın düzeltilmesi istemi üzerine Danıştay İkinci Dairesinin 25/05/2021 günlü, E:2021/4090, K:2021/1738 sayılı kararıyla karar düzeltme istemi kabul edilerek İdare Mahkemesi kararı usul yönünden bozulmuş, bozma kararına uyulmak suretiyle … İdare Mahkemesince verilen … günlü, E:…, K:… sayılı kararla dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : …İdare Mahkemesinin temyize konu kararıyla; 2872 sayılı Çevre Kanunu'nun “Çevresel Etki Değerlendirmesi” başlıklı 10. maddesinin 3. fıkrasının Anayasa Mahkemesinin 15/01/2009 günlü, E:2006/99, K:2009/9 saylı kararı ile iptal edildiği, 17/07/2008 günlü, 26939 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Çevresel Etki Değerlendirme Yönetmeliği'nin Geçici 3. maddesinde yer alan düzenlemenin de Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 07/10/2010 günlü, YD İtiraz No: 2010/605 sayılı kararı ile yürütülmesinin durdurulmasına karar verildiği, Çevresel Etki Değerlendirmesi ile korunmaya çalışılan temel unsurun, çevre ve bu çevre içerisindeki varlıklar olduğu, bu itibarla Anayasa Mahkemesinin ve Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun anılan kararlarının gerekçeleri göz önünde bulundurulduğunda, dava konusu ruhsatın da 2872 sayılı Çevre Kanunu'nun 10. maddesinde belirtilen ÇED sürecine tabi olduğu, ÇED yükümlülüğünden muaf tutulmak suretiyle tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlem iptal edilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI :
Davalı idare tarafından; Maden Kanunu'nda kazanılmış hakların korunacağının düzenlendiği, işletme ruhsatının 12/03/1990 tarihinde alınması nedeniyle ÇED kapsamı dışında kaldığı, müdahil Şirketin ÇED sürecini başlatmak için yaptığı başvurunun ÇED kapsamında olmadığı gerekçesiyle reddedildiği, Danıştay kararında üretim veya işletmeye başlandığı belgelenen projelere ÇED sürecinden muafiyet tanınabileceğinin belirtildiği ileri sürülmektedir.
Davalı İdare Yanında Davaya Katılan tarafından; davanın süresinde açılmadığı, çevreye zarar verildiğine dair bir tespit bulunmadığı ve ÇED kapsamından muaf oldukları ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN CEVABI : Cevap verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz istemlerinin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Üye …'un davalı idare yanında davaya katılan Şirketin, davalı idareden farklı olarak yürütmenin durdurulması isteminde bulunabileceği yönündeki görüşüne karşın, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 66. ve 68. maddeleri uyarınca, davanın taraflarından olmayan, dava sonucunda hakkında hüküm kurulmayan ve ancak yanında davaya katıldığı tarafa yardımcı olabilen müdahilin, yanında davaya katıldığı tarafın isteminden farklı bir istemde bulunmasına hukuken imkan bulunmadığından, davalı yanında müdahilin yürütmenin durdurulması istemi incelenmeksizin, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
Davacı Belediye Başkanlığı tarafından, İzmir İli, Karşıyaka İlçesi, … Köyü, …Mevkiinde altın ve gümüş ocağı işletmesi için müdahil … İşletmeciliği San. ve Tic. A.Ş.'ne verilen … günlü, … sayılı 2. sınıf gayrisıhhi müessese işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptali istemiyle temyizen bakılmakta olan dava açılmıştır.
... Genel Müdürlüğü tarafından, müdahil … İşletmeciliği San. ve Tic. A.Ş.'ne verilen … günlü, … sayılı 2. sınıf gayrisıhhi müessese işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptali istemiyle açılan davada; … İdare Mahkemesince verilen … günlü, E:…, K:… sayılı kararla dava konusu işlemin iptaline karar verilmiş, anılan kararın temyiz edilmesi üzerine Danıştay Sekizinci Dairesinin 25/02/2014 günlü, E:2012/8372, K:2014/1293 sayılı kararıyla onanmış, karar düzeltme istemi ise Danıştay (Kapatılan) Onyedinci Dairesinin 27/04/2015 günlü, E:2015/8949, K:2015/1449 sayılı kararıyla reddedilerek kesinleşmiştir. Aynı işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptali istemiyle... (...) Derneği tarafından açılan davada ise… İdare Mahkemesince verilen … günlü, E:…, K:… sayılı kararla dava konusu işlemin iptaline karar verilmiş, anılan kararın temyiz edilmesi üzerine Danıştay Sekizinci Dairesinin 25/02/2014 günlü, E:2012/10408, K:2014/1295 sayılı kararıyla onanmış, karar düzeltme istemi ise Danıştay (Kapatılan) Onyedinci Dairesinin 25/11/2015 günlü, E:2015/11413, K:2015/5273 sayılı kararıyla reddedilerek kesinleşmiştir.
Öte yandan, dava konusu işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilen alanla ilgili olarak Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığınca müdahil Şirkete verilen maden işletme ruhsatının ve işletme izninin iptali istemiyle … (…) Derneği tarafından açılan davada, … İdare Mahkemesince verilen … günlü, E:…, K:… sayılı kararla dava konusu işlemin iptaline karar verilmiş, anılan kararın temyiz edilmesi üzerine Danıştay Sekizinci Dairesinin 25/02/2014 günlü, E:2012/9543, K:2014/1296 sayılı kararıyla onanmış, karar düzeltme istemi ise Danıştay Sekizinci Dairesinin 04/11/2014 günlü, E:2014/6008, K:2014/8052 sayılı kararıyla reddedilerek kesinleşmiştir. Aynı maden işletme ruhsatının iptali istemiyle Karşıyaka Belediye Başkanlığı tarafından açılan davada ise; … İdare Mahkemesince verilen … günlü, E:…, K:… sayılı kararla dava konusu işlemin iptaline karar verilmiş, anılan kararın temyiz edilmesi üzerine Danıştay Sekizinci Dairesinin 25/02/2014 günlü, E:2013/642, K:2014/1294 sayılı kararıyla onanmış, karar düzeltme istemi ise Danıştay Sekizinci Dairesinin 30/06/2015 günlü, E:2014/5557, K:2015/6585 sayılı kararıyla reddedilerek kesinleşmiştir.
Bu durumda, yukarıda aktarılan yargı kararları ile müdahil Şirkete verilen işyeri açma ve çalışma ruhsatı ile maden işletme ruhsatı ve izinlerinin iptaline ilişkin Mahkeme kararlarının kesinleştiği göz önünde bulundurulduğunda, davaya konu işyeri açma ve çalışma ruhsatının hukuki dayanaktan yoksun olduğu açıktır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. DAVALI İDARENİN VE DAVALI İDARE YANINDA MÜDAHİLİN TEMYİZ İSTEMLERİNİN REDDİNE,
2. … İdare Mahkemesince verilen … günlü, E:…, K:… sayılı kararın yukarıda yer verilen AÇIKLAMANIN EKLENMESİ SURETİYLE ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunanlar üzerinde bırakılmasına,
4. Kullanılmayan …-TL yürütmeyi durdurma harcının istemi hâlinde davalı yanında müdahile iadesine,
5. Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,
6. 2577 sayılı Kanun'un (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren (15) onbeş gün içinde Danıştay'da karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 29/12/2022 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.