T.C.
D A N I Ş T A Y
İKİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/1926
Karar No : 2022/1517
DAVACI : ...
VEKİLİ : Av. ...
DAVALILAR : 1- ... Bakanlığı
VEKİLİ : ...
2- ... Genel Müdürlüğü
VEKİLİ : ...
DAVANIN KONUSU : Davacının; Bolu İl Emniyet Müdürlüğü emrinde polis memuru olarak görev yapmakta iken, hizmet sınıfının değiştirilerek Niğde İl Emniyet Müdürlüğü emrine genel idare hizmetleri sınıfında memur olarak atanmasına ilişkin ... günlü, ... sayılı Emniyet Genel Müdürlüğü işlemi ile bu işlemin dayanağı olan 04/08/2003 günlü, 25189 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği’nin 16. ve 17. maddelerinin iptali ile özlük haklarının iadesine karar verilmesi istenilmektedir.
DAVACININ İDDİALARI :
24/11/2003 tarihinde görevi esnasında yüksekten düşmesi sonucu, lamber disk hernisi rahatsızlığının başladığı, ilaç, fizik ve operasyon tedavisi geçirdiği, davalı Emniyet Genel Müdürlüğünce, rahatsızlık durumunun tespiti için sevk edildiği Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesinin ... tarih ve ... sayılı sağlık kurulu raporuyla, rahatsızlığının (C) ve (D) diliminde olduğunun tespit edildiği, ancak söz konusu raporda “emniyet hizmetleri sınıfında çalışamaz” şeklinde bir ibarenin mevcut olmadığı,
Dava konusu edilen Yönetmeliğin 16. maddesindeki düzenleme ile, polis amirlerinin (D) dilimi sağlık şartlarını taşıması halinde, emniyet hizmetleri sınıfında görev yapmalarına imkan tanındığı, ancak polis amiri dışındaki (polis memuru, bekçi vb) personelin (D) dilimi sağlık şartını taşıması halinde ise, emniyet hizmetleri sınıfında çalışmasına imkan tanımadığı, söz konusu düzenlemelerin eşitlik ilkesine, Anayasaya ve üst normlara aykırı olduğu,
Dava konusu işlem nedeniyle özlük haklarında ciddi anlamda kayıplar yaşadığı, emniyet hizmetleri sınıfında pasif görevde (idari polislik vb) çalışmasına herhangi bir engel bulunmadığı, emniyet teşkilatında bir çok personelin bu şekilde görev yaptığı ileri sürülmüştür.
DAVALILARIN SAVUNMASI :
Davalı İdarelerce ; davacının Bolu İl Emniyet Müdürlüğü emrinde polis memuru olarak görev yaparken, rahatsızlığı nedeniyle Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi'nden almış olduğu ... tarih ve ... sayılı sağlık kurulu raporunun, Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığınca incelenmesi neticesinde; "1- Adi malul olduğuna, 2- Emniyet hizmetleri sınıfında görev yapamayacağına, 3- Genel idare hizmetleri sınıfında görev yapabileceğine" karar verilmesi üzerine, davacının 27/05/2011 tarihli dilekçesi doğrultusunda, Niğde İl Emniyet Müdürlüğüne genel idare hizmetleri sınıfında memur olarak atamasının yapıldığı, davacı tarafından anılan işlemin iptali istemiyle açılan davada, ... İdare Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla davanın reddine karar verildiği, davacının almış olduğu sağlık kurulu raporu ve Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığının yazısı doğrultusunda öğrenim durumuna uygun olarak genel idare hizmetleri sınıfında memur olarak atanmasına ilişkin işlemde hukuka, ilgili yönetmelik maddelerinde ise üst hukuk normlarına aykırılık bulunmadığı, hukuki dayanaktan yoksun davanın reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Dava konusu edilen Yönetmeliğin yürürlükten kaldırılmış olması nedeniyle düzenleyici işlem yönünden karar verilmesine yer olmadığına; dava konusu bireysel işlem yönünden ise davanın incelenmeksizin reddine karar verilmesi gerektiği düşünülmüştür.
DANIŞTAY SAVCISI : ...
DÜŞÜNCESİ : Dava, Bolu İl Emniyet Müdürlüğünde emniyet hizmetleri sınıfında görev yapan davacı tarafından, hizmet sınıfı değiştirilerek Niğde İl Emniyet Genel Müdürlüğünde genel idare hizmet sınıfına memur olarak atanmasına ilişkin ... günlü, ... sayılı işlem ile dayanağı olan 04/08/2003 günlü ve 25189 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği'nin 16. ve 17. maddelerinin iptali istemine ilişkindir.
Anayasaya aykırılık iddiası ciddi görülmemiştir.
Anayasa'nın 124. maddesinde; Başbakanlık, bakanlıklar ve kamu tüzelkişilerinin, kendi görev alanlarını ilgilendiren Yasaların ve tüzüklerin uygulanmasını sağlamak üzere ve bunlara aykırı olmamak koşuluyla, yönetmelikler çıkarabileceği hükme bağlanmıştır.
Sözü edilen Anayasal düzenleme ile maddede sayılan yönetim organlarına kendi görev alanlarını ilgilendiren yasa ve tüzüklerin uygulanmasını sağlamak amacıyla belli koşullar çerçevesinde yönetmelik çıkarma hususunda takdir yetkisi tanınmış olup, söz konusu yönetimlerce bu yöndeki takdir yetkisi kullanılarak çıkarılan ve yöntemine uygun biçimde yürürlüğe konulmuş olan yönetmeliklerin yazılı bir hukuk normu niteliği taşıdığında kuşku yoktur.
Öte yandan, dava konusu Yönetmeliğin 16 ve 17 nci maddeleri, 14/12/2012 günlü, 28497 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği'nde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 11 ve 12 nci maddeleri ile değiştirilmiş ise de, bu yönetmelik maddesine dayalı olarak işlem tesis edilmiş olduğundan, bu fıkralara ilişkin olarak ta işin esası incelendi;
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 71. maddesinde; "Memurların eşit dereceler arasında veya derece yükselmesi suretiyle sınıf değiştirmeleri caizdir. Bu şekilde sınıf değiştireceklerin geçecekleri sınıf ve görev için bu kanunda veya kuruluş kanunlarında belirtilen niteliklere sahip olmaları şarttır. Bu durumda sınıfları değiştirilenlerin eski sınıflarının derecesinde elde ettikleri kademelerde geçirdikleri süreler yeni sınıflardaki derecelerinde dikkate alınır. Kurumlar, memurlarını meslekleri ile ilgili sınıfa, görev ve unvan eşitliği gözetmeden kazanılmış hak aylık dereceleriyle atayabilirler." hükmü yer almaktadır.
3201 sayılı Emniyet Teşkilatı Kanunu'nun 4. maddesinin 3. fıkrasında da, her hizmet bölümü için gerekli görev ve çalışma şartları ile bir hizmet bölümünden diğerine aktarılmada gözönünde bulundurulacak esaslar ve sağlık şartları, İçişleri Bakanlığınca hazırlanacak bir yönetmelikle belirleneceği koşuluna yer verilmiştir.
04/08/2003 günlü ve 25189 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği, 3201 sayılı Emniyet Teşkilatı Kanunu'nun 4 üncü maddesi ve 4652 sayılı Polis Yüksek Öğretim Kanunu'nun 30 uncu maddesi ile 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 48 inci maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.
Anılan Yönetmeliğin "Emniyet Hizmetleri Sınıfında Sağlık Şartlarına Göre Çalışma" başlıklı 16 ncı maddesinde; Hastalık Branşlarının Sınıflandırılmasındaki C dilimi sağlık şartlarını taşıyanlar, birimlerin faal hizmetleri dışında kalan diğer hizmetlerde çalıştırılabilir. Emniyet Hizmetleri Sınıfında çalışan polis amirleri dışındaki personelden; sağlık kurulu raporuna göre Hastalık Branşlarının Sınıflandırılmasındaki C dilimi sağlık şartlarını kaybettikleri ve Hastalık Branşlarının Sınıflandırılmasındaki D dilimi sağlık şartlarını taşıdıklarına karar verilenlerin sağlık kurulu raporları, Daire Başkanlığının görüşü ile birlikte, öncelikle hizmet sınıfı değişikliği gerekirse maluliyet yönünde işlemler yapılmak üzere, Personel Daire Başkanlığına gönderilir. Hastalık Branşlarının Sınıflandırılmasındaki D dilimi sağlık şartlarını kaybeden personelin sağlık kurulu raporları ise, Daire Başkanlığının görüşü ile birlikte maluliyet yönünde işlemler yapılmak üzere Personel Daire Başkanlığına gönderilir." hükmüne yer verilmiştir. "Vazife Malüllüğü ve İdari Polislik" başlıklı 17. maddesinde de, "Emniyet teşkilatında; bütün hizmet sınıflarında görev yapan personelden görevleri sırasında veya görevlerinden dolayı uğradıkları kaza veya saldırı sebebiyle ya da görevin sebep ve tesiriyle yaralanan veya sakat kalanlar ile bir meslek hastalığına yakalananlar ve emniyet teşkilatında bütün hizmet sınıflarında görev yapmakta iken fiili askerlik görevini ifa etmek üzere aylıksız izne ayrılanlardan, askerlik hizmetini ifa ederken görevin sebep ve tesiri ile yaralanan veya sakat kalan personelin tedavileri, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 105 inci maddesi hükümlerine göre sağlanır. Tedavi bitiminde son durumunu bildirir sağlık kurulu raporu aldırılır. Daire Başkanlığınca sağlık kurulu raporları incelenerek tüm hizmet sınıfları için kişinin hastalığının hangi sağlık dilimine girdiği kararlaştırılır. Emniyet Hizmetleri Sınıfında bulunan personel için, psikiyatrik hastalıklarda, Hastalık Branşlarının Sınıflandırılmasındaki B veya C, diğer hastalıklarda B, C veya D dilimi sağlık şartlarına sahip olanların idari polisliği, Psikiyatrik hastalıklarda D diğer hastalıklarda E dilimi sağlık şartlarına sahip olanların ise görevlerini yapamayacağı, diğer hizmet sınıflarında bulunan personel için, Hastalık Branşlarının Sınıflandırılmasındaki B, C veya D dilimi sağlık şartlarına sahip olanların görevlerine devam edebileceği, E dilimi sağlık şartlarına sahip olanların ise, görevlerini yapamayacağı, şeklinde görüş belirtilir ve gerekli işlemler yapılmak üzere Personel Daire Başkanlığına gönderilir. A) Emekli Sandığı Genel Müdürlüğünce hakkında vazife malullüğü kararı verilenlerden; a) Emniyet Hizmetleri Sınıfında bulunan personelden; 1) vazife malullüğü ile birlikte idari polislik yapabileceğine de karar verilen personelin talepleri halinde Genel Müdür onayı ile idari polis görevine aktarılırlar. (Psikiyatrik hastalıklarda Hastalık Branşlarının Sınıflandırılmasındaki D dilimi sağlık şartlarını taşıyanlar idari polislik görevine aktarılmazlar.) idari polisliğe aktarılan personelin bağlı olduğu birimin ilgili Daire Başkanlığınca genel hizmet statüsünde çalıştırılırlar." hükmüne yer verilmiştir.
Yukarıda anılan yönetmelik hükümlerinin değerlendirilmesinden; polis amiri statüsünde olmayıp emniyet hizmetleri sınıfında görev yapan personelden, sağlık koşulları açısından C dilimi sağlık koşulunu kaybedenlerin başka bir hizmet sınıfına atanacağı, gerekirse malülen emekli edileceği anlaşılmaktadır.
Bu durumda; Emniyet Hizmetleri Sınıfı mensuplarında, gördükleri hizmetin gereği ve özellikleri bakımından bazı sağlık koşullarının aranması konusunda yönetimin takdir hakkı bulunmakta olup, psikolojik rahatsızlığı veya hastalıkların nüksetme özelliğinin bulunması, öte yandan polislik mesleğinin silahlı görev yapılan bir meslek olması ve çalışma koşullarının özelliği birlikte değerlendirildiğinde hizmetin olumsuz etkilenmemesi amacıyla kamu yararı ve hizmet gerekleri gözetilerek getirildiği anlaşılan dava konusu yönetmelik hükümlerinde hukuka aykırılık görülmemiştir.
Dava dosyasının incelenmesinden; davacının, Diyarbakır İl Emniyet Müdürlüğü emrinde polis memuru olarak görev yapmakta iken; 24/11/2003 tarihinde, direnerek kaçan sanığın yakalanması sırasında merdivenlerden yuvarlanarak yüksekten düşmesi sonucunda Lomber disk hernisi rahatsızlığının başladığı, gördüğü tedaviler sonucu rahatsızlığının tamamen geçmediği, bu durumun tespiti için Emniyet Genel Müdürlüğü tarafından yapılan sevk üzerine Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesinin ... günlü ve ... sayılı raporu ile "VI-Kas ve iskelet sistemi hastalıkları D.16- Belirgin his, trofik, statik ve sfinkter bozukluğu olan ve radyoloji bulgu gösteren, tedavisi olanaksız disk hernileri VII- Sinir Sistemi hastalıkları 2- beden hareket ve fonksiyonlarını bozan ya da sekelleri" şeklindeki raporu ile, davacının rahatsızlığının tesbit edildiği, anılan sağlık kurulu raporunun Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı'na gönderilmesi neticesinde, sözü edilen kurumca, davacının adi malül olduğu, emniyet hizmetleri sınıfında görev yapamacağı, genel idari hizmetler sınıfında görev yapabileceğine karar verildiği, Sosyal Güvenlik Kurumunun bu işlemine dayanılarak, davalı idarece, davacının emniyet hizmetleri sınıfından çıkarılarak Niğde İl Emniyet Müdürlüğü genel idari hizmet sınıfına memur olarak atandığı anlaşılmaktadır.
Olayda, davacının Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi'nin ... günlü ve ... sayılı sağlık kurulu raporu ve Sosyal Güvenlik Kurumu kararlarında belirtildiği üzere, (C) dilimi sağlık şartlarını kaybettiği, (D) dilimi şartlarını taşıdığı açık olup, polis amiri de olmadığından, Niğde ilindeki kadro durumu dikkate alınarak ihtiyaç duyulan genel idare hizmetler sınıfına atamasının yapılmasına ilişkin dava konusu işlemde de hukuka aykırılık görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, davanın reddine karar verilmesinin uygun olacağı düşünülmüştür.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İkinci Dairesi'nce; Danıştay Beşinci Dairesi tarafından, “Danıştay Dava Daireleri Arasındaki İşbölümü"nün belirlenmesine ilişkin Danıştay Genel Kurulu'nun 22/12/2014 günlü, K:2014/17 sayılı kararı uyarınca Danıştay (Kapatılan) Onaltıncı Dairesine, Danıştay (Kapatılan) Onaltıncı Dairesi tarafından, Danıştay Dava Daireleri arasındaki işbölümünün belirlendiği Danıştay Başkanlık Kurulu'nun 15/01/2016 günlü, K:2016/1 sayılı kararına istinaden Danıştay Beşinci Dairesine, Danıştay Beşinci Dairesi tarafından ise, Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası gereğince, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ :
Dava dosyasının incelenmesinden; Bolu İl Emniyet Müdürlüğü emrinde polis memuru olarak görev yapan davacının, 24/11/2003 tarihinde görevi sırasında yüksekten düşmesi sonucu “lomber disk hernisi (bel fıtığı)” teşhisi konulduğu, çeşitli ilaç / fizik tedavisi ve operasyonlar geçirmesine rağmen rahatsızlığının devam etmesi üzerine, sevk edildiği Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi’nden verilen ... tarih ve ... sayılı sağlık kurulu raporu doğrultusunda, Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığınca yapılan inceleme neticesinde, "Adi malul olduğuna, emniyet hizmetleri sınıfında görev yapamayacağına, genel idare hizmetleri sınıfında görev yapabileceğine" karar verildiği, anılan sağlık kurulu raporu ve Sosyal Güvenlik Kurumu kararı uyarınca, ... günlü, ... sayılı Emniyet Genel Müdürlüğü işlemi ile, Niğde İl Emniyet Müdürlüğü emrine genel idare hizmetleri sınıfına memur olarak atanması üzerine, anılan bireysel işlemin ve bu işlemin dayanağı olan 04/08/2003 günlü, 25189 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği’nin 16. ve 17. maddelerinin iptali ve özlük haklarının iadesine karar verilmesi istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
İNCELEME VE GEREKÇE :
İLGİLİ MEVZUAT :
Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 124. maddesinde; "Cumhurbaşkanı, bakanlıklar ve kamu tüzelkişileri, kendi görev alanlarını ilgilendiren kanunların ve Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin uygulanmasını sağlamak üzere ve bunlara aykırı olmamak şartıyla, yönetmelikler çıkarabilirler." hükmü yer almıştır.
3201 sayılı Emniyet Teşkilat Kanunu'nun 4. maddesinin 3. fıkrasında, "Her hizmet bölümü için gerekli görev ve çalışma şartları ile bir hizmet bölümünden diğerine aktarılmada gözönünde bulundurulacak esaslar ve sağlık şartları, İçişleri Bakanlığınca hazırlanacak bir yönetmelikle belirtilir." hükmüne yer verilmiştir.
3201 sayılı Kanun'un 4. maddesi, 4652 sayılı Polis Yüksek Öğretim Kanunu'nun 30. maddesi ile 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 48. maddesine dayanılarak hazırlanan ve 04/08/2003 günlü, 25189 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği’nin, (dava konusu işlem tarihi itibarıyla);
"Emniyet Hizmetleri Sınıfında Sağlık Şartlarına Göre Çalışma" başlıklı 16. maddesinde, "Hastalık Branşlarının Sınıflandırılmasındaki C dilimi sağlık şartlarını taşıyanlar, birimlerin faal hizmetleri dışında kalan diğer hizmetlerde çalıştırılabilir.
Emniyet Hizmetleri Sınıfında çalışan polis amirleri dışındaki personelden; sağlık kurulu raporuna göre Hastalık Branşlarının Sınıflandırılmasındaki C dilimi sağlık şartlarını kaybettikleri ve Hastalık Branşlarının Sınıflandırılmasındaki D dilimi sağlık şartlarını taşıdıklarına karar verilenlerin sağlık kurulu raporları, Daire Başkanlığının görüşü ile birlikte, öncelikle hizmet sınıfı değişikliği, gerekirse maluliyet yönünde işlemler yapılmak üzere, Personel Daire Başkanlığına gönderilir. Hastalık Branşlarının Sınıflandırılmasındaki D dilimi sağlık şartlarını kaybeden personelin sağlık kurulu raporları ise, Daire Başkanlığının görüşü ile birlikte maluliyet yönünde işlemler yapılmak üzere Personel Daire Başkanlığına gönderilir.
Emniyet Hizmetleri Sınıfı personelinden polis amiri olanlar hakkında;
a) Psikiyatrik hastalığı olanlar hariç, en az Hastalık Branşlarının Sınıflandırılmasındaki D dilimi sağlık şartlarını taşıdığı sürece, polis amiri olarak çalıştırılmaya devam edilir. Bunlardan, sağlık kurulu raporuna göre Hastalık Branşlarının Sınıflandırılmasındaki D dilimi sağlık şartlarını da kaybettiklerine karar verilenlerin sağlık kurulu raporları, Daire Başkanlığının görüşü ile birlikte maluliyet yönünde işlemler yapılmak üzere Personel Daire Başkanlığına gönderilir.
b) Psikiyatrik rahatsızlıklar yönünden, Hastalık Branşlarının Sınıflandırılmasındaki D dilimi sağlık şartlarını taşıdıklarına karar verilen polis amiri personelin sağlık kurulu raporları, Daire Başkanlığının görüşü ile birlikte hizmet sınıfı değişikliği veya maluliyet yönünden gerekli işlemler yapılmak üzere Personel Daire Başkanlığına gönderilir. " hükmüne,
"Vazife Malüllüğü ve İdari Polislik" başlıklı 17. maddesinde; "Emniyet teşkilatında; bütün hizmet sınıflarında görev yapan personelden; görevleri sırasında veya görevlerinden dolayı uğradıkları kaza veya saldırı sebebiyle ya da görevin sebep ve tesiriyle yaralanan veya sakat kalanlar ile bir meslek hastalığına yakalananlar ve Emniyet Teşkilatında bütün hizmet sınıflarında görev yapmakta iken, fiili askerlik görevini ifa etmek üzere aylıksız izne ayrılanlardan, askerlik hizmetini ifa ederken görevin sebep ve tesiri ile yaralanan veya sakat kalan personelin tedavileri, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 105 inci maddesi hükümlerine göre sağlanır.
Tedavi bitiminde son durumunu bildirir sağlık kurulu raporu aldırılır. Daire Başkanlığınca sağlık kurulu raporları incelenerek tüm hizmet sınıfları için kişinin hastalığının hangi sağlık dilimine girdiği kararlaştırılır.
Emniyet Hizmetleri Sınıfında bulunan personel için, psikiyatrik hastalıklarda, Hastalık Branşlarının Sınıflandırılmasındaki B veya C, diğer hastalıklarda B, C veya D dilimi sağlık şartlarına sahip olanların idari polisliği, Psikiyatrik hastalıklarda D diğer hastalıklarda E dilimi sağlık şartlarına sahip olanların ise görevlerini yapamayacağı,
Diğer hizmet sınıflarında bulunan personel için, Hastalık Branşlarının Sınıflandırılmasındaki B, C veya D dilimi sağlık şartlarına sahip olanların görevlerine devam edebileceği, E dilimi sağlık şartlarına sahip olanların ise, görevlerini yapamayacağı,
şeklinde görüş belirtilir ve gerekli işlemler yapılmak üzere Personel Daire Başkanlığına gönderilir.
Emekli Sandığı Genel Müdürlüğünce hakkında vazife malullüğü kararı verilenlerden;
a) Emniyet Hizmetleri Sınıfında bulunan personelden;
1) vazife malullüğü ile birlikte idari polislik yapabileceğine de karar verilen personelin talebi halinde Genel Müdür onayı ile idari polis görevine aktarılırlar. (Psikiyatrik hastalıklarda Hastalık Branşlarının Sınıflandırılmasındaki D dilimi sağlık şartlarını taşıyanlar idari polislik görevine aktarılmazlar.)
İdari polisliğe aktarılan personelin bağlı olduğu birimin ilgili Daire Başkanlığının uygun görmesi halinde, çalıştığı birimde, diğer hallerde Personel Daire Başkanlığınca genel hizmet statüsünde çalıştırılırlar.
İdari polisler büro görevlerinde ve sivil olarak çalıştırılır ve kendi istekleri olmadan ikinci bölge (şark) hizmetlerine atanamazlar.
İdari polis olarak görev yapanlar, emeklilik talepleri halinde vazife malulü olarak emeklilikle ilgili işlemleri yapılır... "
hükümlerine yer verilmiştir.
Dava Konusu Yönetmeliğin İncelenmesi :
Dava konusu Yönetmeliğin dayanağı olan 3201 sayılı Emniyet Teşkilat Kanunu'nun 4. maddesinde, her hizmet bölümü için gerekli görev ve çalışma şartları ile bir hizmet bölümünden diğerine aktarılmada göz önünde bulundurulacak esaslar ve sağlık şartlarının, İçişleri Bakanlığınca hazırlanacak bir yönetmelikle belirleneceği düzenlenmiştir.
İdareler, normlar hiyerarşisine aykırı olmayacak şekilde, hizmette etkinliğin sağlanması için gerekli önlemleri alma hususunda takdir yetkisine sahiptirler. Kamu hizmetlerinin hangi koşullar altında ve nasıl yürütüleceğini önceden saptamak her zaman mümkün olmadığı için, gelişen durumlara ayak uydurmak ve ortaya çıkan ihtiyaçları karşılayabilmek amacıyla gerekli düzenlemeleri yapma hususunda idarelerin takdir yetkisi bulunmaktadır.
Polislik mesleği, gece ve hafta sonu mesaisi bulunan, fiziki aktivite gerektiren ve yasal şartlar oluştuğunda silah kullanma zorunluluğu bulunan bir meslek olup, bu meslekte görev yapanlarda, sağlık açısından bazı şartların aranması gerektiği kuşkusuzdur. Bu nedenle dayanak yasal mevzuat uyarınca hastanelerin ve Sağlık Bakanlığının görüşleri doğrultusunda, hangi hastalık veya rahatsızlıkların polislik mesleğini icra etmeyi engelleyip engellemeyeceğinin belirlenebilmesi için Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği hazırlanmıştır. Ülke çapında güvenlik ve asayişin sağlanması görevini yürütecek olan emniyet personelinin, anılan yönetmelikte belirtilen sağlık şartlarına ilişkin koşulları taşımaları gerekmektedir.
Bu kapsamda, dava konusu Yönetmeliğin (dava konusu işlem tarihi itibarıyla) 16. maddesinde; emniyet hizmetleri sınıfında görev yapan personelin hangi sağlık şartlarını taşımaları halinde faal hizmetler dışında kalan hizmetlerde çalışmaya devam edebilecekleri yahut hizmet sınıfı değişikliği veya maluliyet işlemlerinin yapılacağı, 17. maddesinde ise; emniyet hizmetleri sınıfı personelinin hangi koşulları taşımaları halinde "vazife malulü" veya "idari polis" sayılacaklarının düzenlendiği anlaşılmakta olup, anılan hükümlerin, üst hukuk normlarına uygun olarak, kamu yararı ve hizmet gerekleri gözetilmek suretiyle düzenlendiği anlaşılmakla birlikte, dava konusu Yönetmelik, 03/01/2018 günlü, 30290 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği'nin 28. maddesiyle yürürlükten kaldırılmış olduğundan, karar tarihi itibarıyla yürürlükte olmayan Yönetmeliğin davaya konu maddeleri bakımından konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer bulunmamaktadır.
Dava Konusu Bireysel İşlemin İncelenmesi :
01/10/2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun dava şartlarını düzenleyen 114. maddesinin 1. fıkrasının (ı) bendinde; "Aynı davanın, daha önceden açılmış ve halen görülmekte olmaması" hükmüne yer verilmek suretiyle "derdestlik", dava açma şartları arasında sayılmış, aynı Kanun'un 115. maddesinde ise mahkemenin dava şartı noksanlığını tespit etmesi hâlinde davayı usulden reddedeceği kurala bağlanmıştır.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nda; "derdestlik" müessesesi düzenlenmemiş ve Kanun'un 31. maddesinde, Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu ve onun yerine çıkarılan Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun ilgili maddelerine atıfta bulunulmamış olmakla birlikte, tarafları ve konusu aynı olan bir davanın daha önce aynı veya başka bir mahkemede açıldığının ve görülmekte olduğunun saptanması hâlinde, usul hukukunun temel kavramlarından olan derdestlik müessesesinin temelinde yatan, ilk davanın aynısı olan ikinci davanın açılmasında davacının hukuki yararı bulunmadığı olgusundan hareketle, ikinci davanın derdestlik nedeniyle incelenmeksizin reddine karar verilmesi gerekmektedir.
Derdestlik durumunun ortaya çıkması için, aynı davanın iki kere açılmış olması, birinci davanın görülmekte (derdest) olması, birinci dava ile ikinci davanın aynı dava olması şartları birlikte gerçekleşmelidir. Davaların aynı dava olarak kabul edilebilmesi ise, davaların taraflarının, konularının ve dava konusu işlemlerin hukuki sebeplerinin aynı olmasına bağlıdır.
Derdestlik; açılmış olan bir davanın daha önce aynı veya başka bir mahkemede açılmış ve görülmekte (derdest) olduğunun taraflarca ileri sürülmesi ile ya da mahkemece re'sen yapılacak araştırma ile tespit olunur
Uyuşmazlıkta; davacının Bolu İl Emniyet Müdürlüğü emrinde polis memuru olarak görev yaparken Niğde İl Emniyet Müdürlüğü emrine genel idare hizmetleri sınıfında memur olarak atanmasına ilişkin ... günlü, ... sayılı Emniyet Genel Müdürlüğü işleminin iptali ile özlük haklarının iadesine karar verilmesi istemiyle ... tarihinde ... İdare Mahkemesi'nde; aynı bireysel işlemin ve dayanağı Yönetmelik hükümlerinin iptali istemiyle de Danıştay'da dava açtığı, ... İdare Mahkemesinin ... günlü, E:... , K:... sayılı kararıyla davanın reddine karar verildiği ve bu kararın Dairemizin 24/03/2022 günlü, E:2021/954, K:2022/1514 sayılı kararıyla onandığı anlaşılmaktadır.
Bu durumda; işbu dava dosyasına konu bireysel işlem yönünden, aynı işlemin iptali istemiyle aynı nedene dayanılarak iki ayrı davanın açıldığı, idare mahkemesince verilen davanın reddine ilişkin kararın temyiz aşamasında onandığı anlaşıldığından, Dairemizin E:2021/1926 sayılı esasına kayıtlı bu davanın, bireysel işleme ilişkin kısmının, derdestlik sebebiyle usul hükümleri uyarınca incelenmesine olanak bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. 04/08/2003 günlü, 25189 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği'nin dava konusu olan kısımları yönünden KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA oyçokluğuyla;
2. Polis memuru olarak görev yapan davacının, Niğde İl Emniyet Müdürlüğü emrine genel idare hizmetleri sınıfında memur olarak atanmasına ilişkin ... günlü, ... sayılı Emniyet Genel Müdürlüğü işleminin iptali ile özlük haklarının iadesine karar verilmesi istemi yönünden DAVANIN İNCELENMEKSİZİN REDDİNE,
3. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam ... -TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına, posta gideri avansından artan tutarın, kararın kesinleşmesinden sonra davacıya iadesine;
4. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca ...-TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı idarelere verilmesine;
5. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'na temyiz yolu açık olmak üzere, 24/03/2022 tarihinde karar verildi.
(X) KARŞI OY :
İdari Yargı denetiminin amacının "hukuka uygunluk" olduğu ve bu denetimin de dava konusu işlemin kurulduğu tarih itibarıyla gerçekleştirilmesi gerektiği İdare Hukukunun ve İdari Yargının bilinen en temel ilkeleridir. Bu nedenle, dava konusu düzenleyici işlemin hukuka uygunluğunun denetlenerek bir karar verilmesi ve tarafların davadaki haklılık durumuna göre de yargılama giderlerine hükmedilmesi gerekmekte iken, dava konusu edilen Yönetmeliğin daha sonra yürürlüğe giren Yönetmelikle yürürlükten kaldırılması nedeniyle, düzenleyici işlem bakımından davanın konusuz kaldığından bahisle, karar verilmesine yer olmadığı yolunda verilen kararın bu kısmına katılmıyorum.