T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2021/196
Karar No : 2023/1237
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : …Bakanlığı / …
VEKİLİ : 1. Hukuk Müşaviri Yrd. V. …
KARŞI TARAF (DAVACILAR): 1- …
2- …
3- …
VEKİLLERİ : Av. …
İSTEMİN_KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının, davalı idare tarafından temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: 17/02/2016 tarihinde, Ankara ili, Çankaya ilçesi, Kızılay semti, … Sokakta gerçekleştirilen terör saldırısı sonucunda yakınları …'u kaybeden davacılar tarafından, olayda idarenin sorumluluğunun bulunduğundan bahisle, uğranıldığı ileri sürülen zararlara karşılık çocukları … ve … ile eşi … için ayrı ayrı 3.000,00 TL maddi ve 50.000,00 TL manevi olmak üzere toplam 9.000,00 TL maddi, 150.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işletilecek avans faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmektedir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; hükme esas alınabilecek nitelikte görülen bilirkişi raporuna istinaden … ve …'un maddi tazminat istemlerinin kabulüne, uğradıkları maddi zarara karşılık (miktar artırımı dahil) 50.122,16 TL'si …'a, 55.501,11 TL'si ise …'a ait olmak üzere toplam 105.623,27 TL tutarındaki maddi tazminatın 6.000,00 TL'sinin idareye başvuru tarihi olan 28/12/2016 tarihinden, miktar artırımı ile artırılan 99.623,27 TL'sinin ise miktar artırım dilekçesinin davalı idareye tebliğ edildiği 27/05/2019 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davalı idare tarafından adı geçen davacılara ödenmesine, …'un maddi tazminat isteminin reddine, davacıların manevi tazminat istemlerinin kabulü ile uğranılan manevi zarara karşılık her bir davacıya takdiren 50.000,00 TL olmak üzere toplam 150.000,00 TL manevi tazminatın idareye başvuru tarihi olan 28/12/2016 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu … İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu, davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği, uyuşmazlıkta idarenin kusursuz sorumluluk kapsamında mesleki risk ilkesi gereğince sorumluluğunun bulunduğu belirtilerek, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca davalı idarenin istinaf başvurusunun gerekçeli olarak reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ_EDENİN_İDDİALARI : Davalı idare tarafından, zarara neden olan eylemin idarenin kusur veya kusursuz sorumluluğunu doğuracak bir eylem olmayıp terör eylemi olduğu, hükmedilen manevi tazminat tutarlarının yüksek olduğu, 5233 sayılı Kanun'da manevi tazminata yer verilmediği, manevi tazminata faiz işletilmesinin hatalı olduğu, harçtan muaf olduklarından idareleri aleyhine harca hükmedilemeyeceği iddialarıyla Bölge İdare Mahkemesi kararının aleyhlerine olan kısımlarının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI : Davacı tarafından savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Bölge İdare Mahkemesi kararının kısmen onanması, kısmen bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
17/02/2016 tarihinde, Ankara ili, Çankaya ilçesi, Kızılay semti, …Sokakta gerçekleştirilen terör saldırısı sonucunda yakınları …'u kaybeden davacılar tarafından, olayda idarenin sorumluluğunun bulunduğundan bahisle, uğranıldığı ileri sürülen zararlara karşılık çocukları … ve … ile eşi … için maddi ve manevi tazminat ödenmesi istemiyle bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu'nun 21. maddesinde, "Kamu görevlilerinden yurtiçinde ve yurtdışında görevlerini ifa ederlerken veya sıfatları kalkmış olsa bile bu görevlerini yapmalarından dolayı terör eylemlerine muhatap olarak yaralanan, engelli hale gelen, ölen veya öldürülenler hakkında 2330 sayılı Nakdi Tazminat ve Aylık Bağlanması Hakkında Kanun hükümleri uygulanır. Ayrıca; a) Malul olanlarla, ölenlerin aylığa müstehak dul ve yetimlerine bağlanacak aylığın toplam tutarı, bunların görevde olan emsallerinin almakta oldukları aylıklardan; emekli olanların öldürülmeleri halinde ise, dul ve yetimlerine bağlanacak aylığın toplam tutarı ve Kanuna göre kendisine bağlanabilecek emekli aylığından az olamaz. Yaşamak için gereken hareketleri yapamayacak ve başkasının yardım ve desteğine muhtaç olacak derecede malül olanlar ile ölenlerin dul ve yetimlerine en yüksek devlet memuru aylığı üzerinden, diğerlerine mevcut aylıkları üzerinden, 30 yıl hizmet yapmış gibi emekli ikramiyesi ödenir. Bu bent hükümlerine göre ilgililere fazla olarak yapılan ödemeler, faturası karşılığı ilgili sosyal güvenlik kuruluşlarınca Hazineden tahsil edilir..." hükmü yer almaktadır.
2330 sayılı Nakdi Tazminat ve Aylık Bağlanması Hakkında Kanun'un ''Aylık bağlanması'' başlıklı 4. maddesinde, bu Kanun kapsamına girenlerden, ölenlerin kendilerine bağlanması gereken görev malullüğü aylığının, dul ve yetimlerine intikal ettirileceği, bu madde gereğince ilgili sosyal güvenlik kurumlarınca kendi mevzuatlarına göre bağlanan aylıkların % 25 oranında artırılmak suretiyle ödeneceği; "Nakdi tazminat ve aylığın etkisi" başlıklı 6. maddesinde ise, bu Kanun hükümlerine göre ödenecek nakdi tazminatın, uğranılan maddi ve manevi zararların karşılığı olduğu; yargı mercilerinde maddi ve manevi zararlar karşılığı idarelerin ödemekle yükümlü tutulacakları tazminatın hesabında bu Kanun hükümleri uyarınca ödenen nakdi tazminatın göz önünde tutulacağı hükme bağlanmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
A. Temyize Konu Kararın, İdare Mahkemesi Kararının Davacıların Manevi Tazminat İstemlerinin Kabulü Yolundaki Kısmına Yönelik Yapılan İstinaf Başvurusunun Reddine İlişkin Kısmının İncelenmesi:
Bölge İdare Mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen kararın, belirtilen kısmı usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bu kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
B. Temyize Konu Kararın, İdare Mahkemesi Kararının Davacılar ... ve ...'un Maddi Tazminat İstemlerinin Kabulü Yolundaki Kısımlarına Yönelik Yapılan İstinaf Başvurusunun Reddine İlişkin Kısmının İncelenmesi:
Olayda, davacılar yakını …'un uğramış olduğu terör saldırısı sonucunda vefat etmesi nedeniyle …'un eşine, çocuklarına, anne ve babasına 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu'nun 21. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendine göre 07/03/2016 tarihinden itibaren görevdeki emsalinin görev aylığı kadar vazife malullüğü aylığı bağlandığı, tütün ikramiyesi tahakkuk ettirildiği, 5434 sayılı Kanunun 89. maddesi ile 4082 sayılı Kanun uyarınca en yüksek devlet memuru aylığının 30 katı tutarında emekli ikramiyesi ödendiği, ayrıca 2330 sayılı Nakdi Tazminat ve Aylık Bağlanması Hakkında Kanun uyarınca da davacılardan … için 21.094,037 TL, … için ise 31.641,05 TL nakdi tazminat ödendiği dikkate alındığında, davacıların aktif ve pasif dönemde maddi bir zararının bulunmadığı görülmektedir.
Bu durumda, Mahkemece, 3713, 5434 ve 2330 sayılı Kanunlar uyarınca davacılara yapılan ödemeler ve bağlanan aylık tutarları dikkate alınarak davanın maddi tazminata ilişkin kısmının reddine karar verilmesi gerekirken, maddi tazminat isteminin kabulü yolunda verilen karara karşı davalı idarenin yapmış olduğu istinaf başvurusunun reddine karar verilmesinde hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalı idarenin temyiz isteminin, İdare Mahkemesi kararının davacılar … ve …'un maddi tazminat istemlerinin kabulü yolundaki kısmına yönelik yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin kısımlar yönünden KABULÜNE, İdare Mahkemesi kararının davacıların manevi tazminat istemlerinin kabulü yolundaki kısmına yönelik yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin kısmı yönünden REDDİNE,
2. … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı temyize konu kararının, İdare Mahkemesi kararının davacıların manevi tazminat istemlerinin kabulü yolundaki kısmına yönelik yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin kısmının ONANMASINA, İdare Mahkemesi kararının davacılar … ve …'un maddi tazminat istemlerinin kabulü yolundaki kısmına yönelik yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin kısımlarının BOZULMASINA,
3. Bozulan kısım hakkında yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın …Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 14/03/2023 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.